А55 тас жолы: Англия мен Уэльстің солтүстік бағыты

Кіріспе

Англия мен Уэльстегі маңызды жол

A55 жолы, сондай-ақ Солтүстік Уэльс тас жолы (Gwibffordd Gogledd Cymru) деп белгілі, Уэльс пен Англиядағы маңызды жол, ол Чешир мен Солтүстік Уэльсті байланыстырады. Честерден Холихедке дейінгі ұзындығының көп бөлігі екі бағытты қозғалысқа арналған негізгі жол болып табылады, Менай бұғазындағы Британия көпірі және екі бағыттың арасында үзілістері бар бірнеше қысқа учаскелерден басқа. Penmaenmawr шығысындағы және Llanfairfechan-дағы жақын жердегі айналма жолдардан басқа барлық қиылыстар деңгейлер бойынша бөлінген. Алғашқыда жол Честерден Бангорға дейін созылған. 2001 жылы ол А5 жолына параллель, Англсиден Холихед портына дейін ұзартылды. Жолды жақсарту Транс-Еуропалық Желілер бағдарламасы аясында Еуропалық қаржымен ішінара қаржыландырылды, өйткені бұл маршрут E22 (Холихед – Лидс – Амстердам – Гамбург – Мальмё – Рига – Мәскеу – Пермь – Екатеринбург – Ишим) Еурожолының бөлігі болып саналады.

Честер оңтүстік айналма жолы

A55 автокөлік жолы M53 автокөлік жолының 12-тоғысында, Честер қаласының жанындағы оңтүстік шетінен басталады. Ол J39 Christleton мен J36a Broughton аралығында Честердің оңтүстік айналма жолы ретінде танымал. A55 Ди өзенін кесіп өтеді және Уэльс шекарасына жетеді, Браутон (Флинтшир) қаласының жанынан өтеді, сондай-ақ Бакли, Пенниффорд және Нортхоп қалаларының солтүстігінен өтеді. Браутон мен Добшилл арасында (36a Браутон тоғысынан 35 Добшилл тоғысына дейін) үлкен көтеріліс бар, бірақ қосымша жолақ жоқ. 34/33b тоғысы – A494 автокөлік жолы A55 автокөлік жолымен қосылып, кейін бөлінетін жер. Квинсферриден батысқа қарай бет алған көліктер Молд қаласына бұрылуына мүмкіндік беретін қысқа үш жолақты бөлім бар. Шығыс бағытындағы тағы бір қысқа үш жолақты бөлім көліктерге A494 автокөлік жолына қосылуға немесе A55 арқылы Честерге шығуға мүмкіндік береді. A55 автокөлік жолымен Англияға кіретін көліктер Евлое айналымындағы A55/A494 автокөлік жолының үстінен өту үшін 270 градус бұрылатын, жылдамдығы шектелген бір жолақты қисықтан өтуі керек. 2008 жылдың 26 наурызында Уэльс үкіметі Ewloe мен Queensferry арасындағы A494 автокөлік жолын жаңарту жоспарларын оның ауқымына сәйкес келмейтін деп қарастырмады.

Эвоо - Колуин шығанағы

Эвлоеден бастап жол салыстырмалы түрде тегіс, Нортоптан кейін Халкин тау тізбегінің етегіне көтеріледі, Холивеллдің оңтүстік-батысынан өтеді. Нортоп пен Халкин (33 және 32b қиылыстары) және Халкин мен Холивелл жотасы (32 және 31 қиылыстары) арасында үлкен көтерілімдер бар. Жолдың бұл бөлігі қыс айларында тұман, мұз және қар сияқты нашар ауа-райы жағдайларымен әйгілі. Дегенмен, ашық ауа-райында Ди өзенінің сағасынан Уиррал түбегіне, Ливерпульге және одан да алысқа керемет көріністер ашылады. Жолдың ең биік нүктесі Бринфорд маңында, шамамен 790 фут (240 м) биіктікте орналасқан. Сент-Асафқа қарайғы тік құлау жаңа Руалт төбесінен (29-28 қиылыстары) басталады, содан Сноудония тауларының алыстан көрінісі де көрінеді. Руалт төбесінде шығыс бағытындағы көліктер үшін қосымша қатар бар. Жол Сент-Асафты солтүстік жағынан айналып өтеді, Бодельвиддан және Абергельден өтіп, Пенсарндағы Солтүстік Уэльс жағалауына жетеді (23А қиылысы). Осы жерден Бангорға дейін жол Солтүстік Уэльс жағалауы темір жолына жақын орналасқан.

Колвин шығанағының айналмасы

Llanddulas-тан (Junction 23) Conwy-ге (Junction 17) дейінгі екі бөлімде 70 миль/сағ (110 км/сағ) жылдамдық шегі белгіленген, себебі олар арнайы жолдар болып саналады. Бұл учаскелер автожол салуға арналған заңнама бойынша салынған, бірақ автожол деп жарияланбаған. Заң бойынша, A55 жолының осы екі бөлігі Ұлыбританияның ұлттық автожол желісіне де, магистральдық жолдарға да жатпайды. Осыған байланысты, ұлттық жылдамдық шегі қолданылмайды, сондықтан Ұлыбритания жолдарында рұқсат етілген ең жоғары жылдамдық – 70 миль/сағ (110 км/сағ) белгілері қолданылады. A55 жолының басқа бөлімдерінен айырмашылығы, оларда «Ұлттық жылдамдық шегі» (NSL) белгілері орналасқан және барлық автокөліктерге қолжетімді, ал осы екі учаскеде автожол шектеулері сақталады (яғни, жаяу жүргіншілерге, жүргізуді үйренушілерге және т.б. рұқсат етілмейді). Colwyn Bay айналма жолында (Old Colwyn-нен Mochdre-ге дейін) 50 миль/сағ (80 км/сағ) жылдамдық шегі күшінде қалады. Бұл шектеу бірнеше себепке байланысты енгізілді. Біріншіден, қауіпсіздік шарасы ретінде, себебі жолдың дизайнына байланысты осы учаскедегі кіреберіс жолдары әдеттен тыс қысқа. Оның бір бөлігі қала арқылы тар жерге салынған, бұл жер бұрын Солтүстік Уэльс жағалауындағы темір жол болған; Колвин-Бей темір жол стансасын қайта жаңарту қажет болды және жолдың төсегі жер асты жолын аяқтау үшін қайта орналастырылды, себебі жол бұрынғы темір жол тауарлық алаңының орнында салынған, ол Лландуно бұрылысына көшірілді. Бұрынғы төрт жолды темір жол, жолға орын ашу үшін екі солтүстік жолға дейін қысқартылды. Екіншіден, жылдамдық шегін төмендету мақсаты – тұрғындар үшін жол шуын азайту. Алайда, Colwyn Bay айналма жолы салынысымен, төменгі жылдамдық шегі жүргізушілер арасында кең қолдау таппады.

Конви туннелі

Конви өзенінің сағасын кесіп өту үшін, Ұлыбританияда салынған алғашқы су асты туннелі қолданылды. 1060 метрлік туннель Уэльстегі ең ұзын автомобильдік туннель болып табылады. Су асты туннелін салу туралы шешім, «Колкон мүмкіндіктерді зерттеуі» деп аталған, кең ауқымды халыққа кеңес салғаннан кейін қабылданды. Бұл, әсемдік тұрғысынан қамалдың жанынан тағы бір көпір салуға жол бермеді, себебі ол әлемдік мұра саналатын Конви қамалының және Роберт Стивенсон мен Томас Телфордтың салған екі көпірінің көрінісін бұзатын еді. Деганвидегі балама көпір де эстетикалық себептермен қарастырылмады. Ескі римдік жолмен, Bwlch y Ddeufaen өткелі арқылы өтетін, биік тіктеп орналасқан ішкі балама да жасалды, бірақ ол құны мен тиімділігіне байланысты қабылданбады, себебі оған өте ұзын жылдамдық жолағы қажет болатын. Туннель Costain/Tarmac Construction бірлескен кәсіпорнымен алдын ала құйылған бетон бөліктері түрінде салынды, содан кейін сағаның түбінде алдын ала дайындалған траншеяға орналастырылды. Туннель бөліктері орналасқан траншеяны жасау үшін қазылып алынған 3 миллион тонна лай және саз, құрылыс алаңының бір жағына жиналды, себебі оларды өзенге жіберу төмен жатқан үлкен мидия шаруашылықтарына зиян келтіруі мүмкін еді. Лай Конвидегі көпірдің ағысынан жоғары жиналды, нәтижесінде RSPB-ге жабайы табиғат қорығы ретінде берілген үлкен жаңа жазық жер пайда болды. Туннель бөліктерін құю алабы кейіннен төменгі сағада жаңа маринаға айналдырылды. Өзендегі балық шаруашылығының құндылығы және өзеннің су алабындағы ауыр металл кенін өндіру тарихына байланысты, туннельді салуға дейін және одан кейін кең ауқымды экологиялық бағалаулар жүргізілді. Осы зерттеулердің нәтижесінде, қоршаған ортаға елеулі зиян келтірілмегені анықталды. Бес жылдық құрылыстан кейін, туннель 1991 жылғы қазан айында Елизавета II патшайыммен ашылды. Бастапқыда туннельде кеңес беруші жылдамдық шегі болды, бірақ 2007 жылы апаттар сирек болғандықтан ол алынып тасталды.

The crossing of the estuary of the River Conwy is by means of an immersed tube tunnel, the first of its kind constructed in the United Kingdom. At 1060m, the tunnel is the longest road tunnel in Wales. The decision to construct an immersed tube tunnel bypass followed an extensive public consultation, named the Collcon Feasibility Study. This ruled out another bridge by the castle on aesthetic grounds, since it would have damaged the view of the world heritage site Conwy Castle, and the two bridges by Robert Stephenson and Thomas Telford. Another alternative bridge crossing was proposed at Deganwy, but this too was ruled out for aesthetic reasons. An inland alternative with heavy grades which would have passed over Bwlch y Ddeufaen pass at , following the old Roman road, was also worked up but rejected for cost and utility reasons as it would have required a very long crawler lane. The tunnel was constructed by a Costain/Tarmac Construction joint venture, as pre formed concrete sections, and then floated into position over a pre prepared trench in the bed of the estuary. The 3 million tonnes of silt and mud extracted to create the trench in which the tunnel sections sat, were vacuumed to one side of the construction site, as to let them drift down river would have harmed the large mussel fishing beds downstream. The silt was deposited upstream of the bridge at Conwy which created a large new area of low lying land which was subsequently given to the RSPB for a wildlife preserve. The casting basin for the tunnel sections was later converted into a new marina in the lower estuary. Because of the valuable fishery in the river and also because of the history of heavy metal mining in the catchment of the river, extensive ecological assessments were made both prior to the construction of the tunnel and subsequently. These studies finally concluded that no significant environmental damage had been caused. After five years of construction, the tunnel was opened in October 1991 by Queen Elizabeth II, the tunnel initially had an advisory speed limit, but this was dropped in 2007 as accidents were rare in the tunnels.

Пенменбах және Пен-и-клип туннельдері

Конвиден батысқа қарай шығатын бұл жолдың құрылысы үлкен инженерлік жұмыстарды қамтиды, себебі ол екі ірі мүйіс – Пенменбах мүйісі мен Пенменан мүйісін кесіп өтеді. Жұмысқа теңіз жартастарының астынан бірнеше қатты тау жыныстарынан жасалған туннельдерді қазу кірді. 1932 жылы салынған алғашқы туннель – Пенменбах туннелі, ол Пенменмауэрге автокөліктерді жеткізді. 1935 жылы ашылған Пенменан мүйісі арқылы екі кіші туннель жолды Лланфайрфеханға дейін жалғастырды. Бұл жаңа бағыт екі жаққа да қозғалысты қамтамасыз етіп, 19 ғасырдың басында Телфорд салған бұрынғы көліктік жолды жеңілдетті. Бұл тар, иірім жол жартастардың контурымен екі мүйістің де айналасын қамтиды. Телфордтың жолы қазір Пенменбах және Пенменан мүйістері арқылы велосипед жолына айналдырылды. Бастапқыда қазіргі Пен-и-Клип туннелінің батыс жағында (Лланфайрфехан) тек шығысқа қарай кіруге рұқсат берілді, себебі кері бағытта жүру шығысқа қарайғы бағытқа қате баруды білдіретін еді. Алайда, 2011 жылы велосипедшілер мен жаяу жүргіншілер үшін шектеусіз қол жеткізуді қамтамасыз ететін, батысқа қарайғы бағыттан арнайы салынған көпір пайда болды. 1930 жылдарғы бағыт 1989 жылы батысқа қарайғы қозғалыс үшін екі жолақты жаңа Пенменбах туннелі ашылғанға дейін қолданылды. Шығысқа қарайғы қозғалыс енді 1932 жылғы Пенменбах туннелі арқылы екі бастапқы жолағын пайдаланып жүретін еді. Төрт жылдан кейін Пен-и-Клип туннелін салу жұмысы аяқталды. Пенменбахтағыдай, ол батысқа қарайғы қозғалысты жүзеге асырды, ал бұрынғы жол көліктерді кері бағытта тасыды. Екі жаңа бағытқа да 2007 жылға дейін 50 миль/сағ жылдамдық шектеуі қойылды, себебі апаттар аз болды. Алайда, 1930 жылдарғы жартасқа жақын жолмен шығысқа қарай жүретін көліктер әлі де екі туннельдің де маңында жылдамдық шектеулеріне тап болды. Мысалы, Пенменбахта шығысқа қарайғы бағыттағы жылдамдық 30 миль/сағ (50 км/сағ) шегінде болды, себебі өткір бұрылыстар мен қос ақ сызықтар қатарласуға мүмкіндік бермейді. Қазіргі батысқа қарайғы туннельге параллель тағы бір туннель салу арқылы қиылысты түзету жоспарлары (батысқа қарайғы туннель ұсынылған кезде жоспарланғандай) бірнеше жылдан бері талқыланып келеді. 2007 жылдың соңында Пенменбахта шығысқа қарай жүргізілген жұмыстарда екі бағытты қозғалыс кезінде жолақты жабу үшін аркалар орнатылды. Екі жақтағы теміржол туннеліне кіретін жаңа көпірлер салынды және шығыс жағында велосипед жолына арналған теміржолдан өтетін жаяу жүргіншілер көпірі қосылды.

Leaving Conwy in a westerly direction, the construction of this section has involved major civil engineering works because it crosses two major headlands: Penmaenbach Point and Penmaenan Point. Work has involved the cutting of several hard rock tunnels beneath the sea cliffs. The first to be built in 1932 was the Penmaenbach Tunnel which carried motor traffic to Penmaenmawr. Two smaller tunnels through Penmaenan Point, opened 1935, carried the road on to Llanfairfechan. This new route, carrying traffic in both directions, relieved the original coach road built by Telford in the early 19th century. Cut into the cliffs by hand, this narrow, winding route hugged the contours around both steep headlands. Telford's route has now been converted into a cycleway across Penmaenbach and Penmaenan Points. Originally at the western end (Llanfairfechan) of the modern Pen y Clip tunnel, access was only allowed in an easterly direction because travelling the other way would mean heading the wrong way up the eastbound carriageway. However, in 2011 a purpose built bridge – over the westbound carriageway – was constructed to allow unrestricted access to cyclists and walkers. The 1930s alignment was used until a new two lane Penmaenbach Tunnel opened in 1989 to carry westbound traffic. Eastbound traffic would now travel through the 1932 Penmaenbach Tunnel using both its original lanes. Four years later, work to build the Pen y clip tunnel was completed. Like at Penmaenbach it carried westbound traffic while the original road carried vehicles in the opposite direction. Both new routes were subject to an advisory 50 mph speed limit until these were lifted in 2007 as there had been few accidents. However traffic travelling eastbound on the 1930s cliff hugging route still faced speed restrictions at both tunnel locations. For instance the eastbound carriageway at Penmaenbach is subject to a 30 mph (50 km/h) speed limit due to sharp curves and double white lines nominally preclude lane changing. Plans to rectify the awkward alignment by building another tunnel parallel to the current westbound tunnel (as originally intended when the westbound tunnel was proposed) have been discussed for several years. The work in late 2007 at Penmaenbach eastbound has seen the erection of gantries to close lanes when bidirectional working is in place. New bridges over the railway tunnel entrances at each end were added and a footbridge over the railway at the eastern end to accommodate the cycleway.

Пенманмаур - Англси

Жолдың қалған бөлігінің кейбір учаскелері шығысқа қарайғыларына қарағанда нашаррақ сапаға ие. Кейбір көліктер Каернарфон немесе Ллин түбегі сияқты маңызды демалыс орындарына қатынайды, бірақ көп бөлігі Холихед портына дейін жалғаса береді. Сондықтан, маршруттың бұл бөлігі ашық жол ретінде қарастырылмаған және екі деңгейдегі қиылысқа (айналма жолдарға) ие: Пенмаэнмауэр (16-шы қиылыс) және Лланфайрфехан (15-шы қиылыс). Бангорды айналып өтетін жол, онда бұл жол бұрын аяқталып, A5 болып қайтадан жоғары стандарттарға ие болады, және бұл Англси учаскесі бойында сақталады, Британия көпірінен басқа, ол Солтүстік Уэльс жағалауы темір жолының үстінен Мэнай бұғазы арқылы өтетін бір қатарлы жолдың көпірісі. 2007 жылы Уэльс Ассамблеясы үкіметі басқа өткел үшін қайсысы төрт ұсыныстың басымдығын анықтау үшін кеңесу жүргізді. Бұл учаске A487 тас жолымен Каернарфонға және Солтүстік Уэльстің батыс жағалауына қарай қиылысады.

Аңгелзи

А55 жолының соңғы салынып біткен бөлігі Англси бөлімі болды. Бұл 32 шақырымдық учаске Лланфайрпулл айналма жолының соңынан Холихед портына дейін жеке қаржыландыру схемасы бойынша салынды, онда Carillion / John Laing бірлескен кәсіпорны құрылысшылар пайдалану және қатарлардың қолжетімділігіне байланысты көлеңкелік жол төлемі алады. Олар сондай-ақ көлеңкелік жол төлемі келісімінің ұзақ мерзімі бойында жолды күтіп ұстауға міндетті. Бұл учаскеден шығысқа қарай саяхаттегенде Сноудонияның әдемі көрінісін тамашалауға болады. Холихедке жақындау үшін маңызды жұмыстар қажет болды, нәтижесінде бастапқы A5 және Солтүстік Уэльс жағалауы темір жолын қатар жүргізетін Стэнли жағалауына параллель теңіз үстінде жаңа учаске салынды.

Жағдайдың жақсаруы

2017 жылдың басында Абергвингрегиннің батысында Тайр Меуниден Тан Йонға қарай салынған 1960 жылдарғы екі қатарлы жолдың нашар сападағы бөлігін жаңарту жұмыстары басталды. Бұл екі қатарлы жолдың салыстырмалы түрде тар бөлігі және су тасқынына бейім. Жұмыс уақытша тоқтатылғаннан кейін, 2021 жылы «Абергвингрегин – Тайр Меуни» жобасы деп аталған жұмыс қайта басталды, ол A55 тас жолының 2,2 шақырымдық бөлігін қамтиды. Жұмысқа екі қатарлы жолдың солтүстігіне жалпы пайдалануға, велосипед жолына және шаруашылыққа кіруге арналған жаңа жол салу кіреді. Бұл, екі қатарлы жолдағы қозғалыстың қарқындылығы мен жылдамдығына байланысты қауіп тудырған, баяу жылдамдықпен жүретін шаруашылық көліктері пайдаланатын 8 орталық бөлістік саңылауды жабуға мүмкіндік берді. 2021 жылдың қыркүйек айында жұмыс қарқынды жүріп жатты және 2022 жылы толыққанды ашылуы күтілуде.

Тарих

A55 жартылай Честерден (Дева) Каернарфонға (Сегонтий) дейінгі римдік жолдың бағытын ұстанды, әсіресе 31-30 және 13-12 қиылыстары аралығында. Честер мен Холивелл арасында осы жолдың нақты бағыты белгісіз, ал Сент-Асаф пен Абергвингрегин арасында римдік жол Каерхундағы Кановиум римдік бекінісі арқылы құрлыққа қарайтын бағытты ұстанды, Конви сағасы мен Пенмаэнбах және Пен-и-Клиптегі тік жарларды кесіп өтудің қиындықтарынан сақтану үшін.

1950 жылдар

1958 жылғы 13 желтоқсанда Телфордтың аспалы көпірінің орнына салынған Конвидің жаңа көпірі ашылды. Бұл Конви қаласынан өтетін бір бағытты қозғалыс жүйесін де енгізді, қаланың солтүстік қабырғасы айналасында шығысқа қарайғы трафик үшін жаңа бағыт құрылды, соның нәтижесінде қаланың тар солтүстік қақпасындағы светофорлар алынып тасталды. Алғашқы жоспар кемежай арқылы жаңа көпірге дейін жол салу болған, бірақ бұл пордың балық аулау өнеркәсібіне зиян келтіретін еді.