Кіріспе

Miles M.14 Magister – британдық Miles Aircraft компаниясы жобалаған және құрастырған екі орындық моноплан, негізгі жаттығу ұшағы. Ол «Мэгги» деп лақап аталды. Оған аэробатикалық трюктар орындауға рұқсат берілген. Алғашқы прототиптің тұңғыш ұшуы 1937 жылдың 20 наурызында өтті. Ұшақ өте жұқпарлық басқару қасиеттерімен жылдам мақтанып, ұшқыштарды оқытудың қауіпсіздігі мен жеңілдігін арттырды, сонымен қатар сол дәуірдегі заманауи монопланға жақын өнімділік көрсетті. Magister ұшағын көптеп өндіруге бұйрық берілді. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға бір жылдай уақыт қалғанда, Magister маңызды жаттығу ұшағына айналды. Бұл Корольдік әуе күштерінде (RAF) қолданылған алғашқы жаттығушы монопланы болды. Соғыс жылдары RAF, Fleet Air Arm және түрлі шетелдік әскери ұйымдар үшін көптеген Magister ұшақтары сатып алынды. Жаңа ұшқыштар үшін Spitfire және Hurricane ұшақтарымен танысуға бұл ұшақ өте қолайлы болды. Соғыстан кейін пайдаланылмаған Magister ұшақтары көптеп экспортталды, олардың көпшілігі азаматтық қолдануға бейімделді.

Өмірбаян

Miles Magister ұшағының пайда болуы 1936 жылы компания басшылығының әскери оқу ұшақтарын одан әрі дамыту туралы қабылдаған шешімінен бастау алды. Әуе министрлігінің T.40/36 талабын қанағаттандыру үшін Hawk Trainer ұшағының модификациясын жасауға шешім қабылданды. Бұл ұсыныс RAF-тің сол кездегі металлдан жасалған ұшақтарды ғана сатып алу саясатын ескермеді. Жаңа үлгі Hawk Trainer ұшағына өте ұқсас болды: екі түрдің арасындағы көптеген айырмашылықтар ұшқыш кабинасына қатысты, ол кеңейтіліп, әскери оқу талаптарына жақсырақ сай келетін көптеген жаңа мүмкіндіктермен жабдықталды. Келесі айда ұшаққа Магистер деген ат қойылды. Алғашқы ұшулар кезінде ұшақ айналып түсуге бейімділік танытты. Бұл мәселе бірнеше түзетулер арқылы шешілді, оның ішінде құйрық қосқаншасын көтеру, артқы фюзеляжға спиральға қарсы жолақтар орнату және биік рульді пайдалану. Түзетулер өте тиімді болды, нәтижесінде Магистер әуе күштерінен рұқсат алған алғашқы төмен қанатты консольді монопланға айналды.

Дизайн

Магистер – әскери оқу үшін арналған төмен қанатты, консольді моноплан. Оның дизайны көбінесе Майлздың «Хоук Трейнерінен» алынған, бірақ пилот кабинасының айтарлықтай үлғаюы сияқты көзге көрінетін айырмашылықтар бар. Парашюттер мен түрлі оқу құралдарын, соның ішінде «соқыр ұшу» аппаратурасын орналастыру үшін кеңірек пилот кабинасы қажет болды. Ол стандартты түрде бөлінетін клапандармен жабдықталған; бұл RAF-тың клапандары бар алғашқы оқу ұшағы болды. Оның тұрақты құйрық доңғалақты шассисі бар, ал негізгі доңғалақтарында ауа кедергісін азайтатын қанаттық жабындар орнатылған; қону қашықтығын қысқарту үшін шассиге Bendix барабанды тежегіштері қосылды. Ұшуды басқару жүйесі кабельдік болып келеді; руль педальдары сияқты басқару элементтерін жеке ұшқышқа қарай реттеуге болады. Өндіріс 1937 жылдың қазан айында басталды. Тапсырыстың маңыздылығын және құндылығын мойындаған компания өндірістік қуатының көп бөлігін осы типтегі ұшақтарды жасауға жұмсады, «Miles Peregrine» сияқты басқа ұшақтарды өндіру жоспарларын тоқтатты және ресурстарды жаппай өндіріске шоғырландырды. Түркияда жүзден астам «Магистер» лицензия бойынша жасалды. «Магистер» 1941 жылы ұзақ қашықтықтағы жер шабуылы платформасын бағалау сияқты соғыс кезеңіндегі тәжірибелік зерттеулерге де қатысты. Басқа ұшақтарға жаңа жабдықтарды немесе аэродинамикалық ерекшеліктерді сынау үшін тәжірибелік өзгерістер енгізілді. Соғыс аяқталғаннан кейін көптеген «Магистерлер» сатылып, олардың көпшілігі азаматтық қолдануға ауыстырылды. Мұндай ұшақтар «Hawk Trainer III» деп аталды. Оның азаматтық қолданылуының бірі – әуе жарыстары болды; 1950 жылғы Корольдер кубогының әуе жарысына сегіз «Hawk Trainer III» қатысты, олардың бірі (өзгертілген кабиналық нұсқасы G AKRV), Э. Дэй басқарды, бірінші орынды иеленді және 138,5 миль/сағ жылдамдыққа жетті. Кем дегенде екі ұшақ осылайша өзгертілді. Соғыстан кейінгі жылдары көптеген «Магистерлер» шетелдегі клиенттерге, соның ішінде жеке ұшқыштар мен ұшу клубтарына экспортталды. Осы типті сатып алған елдердің қатарында Аргентина, Австралия, Бельгия, Дания, Египет, Франция, Исландия, Ирландия, Италия, Кения, Ливан, Марокко, Жаңа Зеландия, Португалия, Оңтүстік Африка, Таиланд және Тунис бар.