Феликс Хоффманн: неміс химигі, аспирин мен героиннің жасаушысы (1868-1946). Өмірі, ғылыми еңбектері, аспирин ашылу тарихы туралы біліңіз. Химия тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс химигі, аспирин және героиннің авторы (1868–1946)
German chemist, creator of aspirin and heroin (1868–1946)
Феликс Хоффманн (21 қаңтар 1868 – 8 ақпан 1946) – диаморфинді қайта синтездеген (К.Р. Алдер Райт 23 жыл бұрын синтездегенімен тәуелсіз) неміс химигі, бұл зат «героин» деген Bayer саудалық атауымен танымал болды. Ол сонымен қатар аспириннің синтезімен де есімдері қатар айтылады, алайда оны өздігінен жасады ма, әлде Артур Айхенгруннің тапсырмасымен жасады ма деген мәселе даулы.
Felix Hoffmann (21 January 1868 – 8 February 1946) was a German chemist notable for re synthesising diamorphine (independently from C. R. Alder Wright who synthesized it 23 years earlier), which was popularized under the Bayer trade name of "heroin". He is also credited with synthesizing aspirin, though whether he did this under his own initiative or under the instruction of Arthur Eichengrün is contested.
Мансап
Феликс Хоффман 1868 жылғы 21 қаңтарда Германияның Людвигсбург қаласында өнеркәсіпшінің ұлы болып дүниеге келген. 1889 жылы ол Мюнхендегі Людвиг Максимилиан университетінде фармацияны оқып, 1890 жылы фармацевтикалық мемлекеттік емтиханды тапсырды. 1891 жылы Мюнхен университетін үздік дипломмен бітірді. Екі жылдан кейін "Дигидроантраценнің кейбір туындылары туралы" тақырыбында диссертациясын қорғап, докторлық дәрежесін алды. 1894 жылы ол Байер компаниясына ғылыми-зерттеу химигі болып орналасты. 1897 жылғы 10 тамызда Хоффман Артюр Эйхенгрунның жетекшілігімен Байерде жұмыс істеген кезде ацетилсалицил қышқылын (АСА) синтездеді. Салицил қышқылын сірке қышқылымен біріктіру арқылы ол химиялық тұрақты және таза АСА-ны жасауға қол жеткізді. Бұл нәтижелерді тексеруге жауапты фармаколог бастапқыда күмәнмен қарады, бірақ заттың тиімділігі мен қауіпсіздігін зерттеу үшін бірнеше ірі сараптамалар жүргізілгеннен кейін, ол анальгезиялық, қызба түсіретін және қабынуға қарсы әсерге ие екені анықталды. Компания одан кейін перспективті белсенді затты фармацевтикалық өнім ретінде шығаруға мүмкіндік беретін тиімді өндіріс процесін әзірлеуге кірісті. 1899 жылы ол алғаш рет "Аспирин" саудалық атауымен сатылды, бастапқыда шыны бөтелкелердегі ұнтақ түрінде ұсынылды. Аспирин мен героин синтезінен кейін Хоффман фармацевтикалық маркетинг бөліміне ауысты, ол 1928 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін сол бөлімде жұмыс істеді. Аспириннің жасалуына қатысты тағы бір пікір айтылды. 1949 жылы Байердің бұрынғы қызметкері Артур Эйхенгрун Pharmazie журналында мақала жариялады, онда ол Хоффманның аспирин синтезін және бірнеше ұқсас қосылыстарды синтездеуді жоспарлап, басқарғанын мәлімдеді. Ол сондай-ақ аспириннің алғашқы құпия клиникалық сынақтарына өзі жауапты екенін айтты. Соңында, ол Хоффманның рөлі оның (Эйхенгрунның) әдісін қолдана отырып, бастапқы зертханалық синтезге ғана шектелгенін және басқа ештеңе жасаған жоқ екенін мәлімдеді. Эйхенгрун мақаласы жарық көрген айдың өзінде қайтыс болды. Эйхенгрунның нұсқасы 1999 жылға дейін тарихшылар мен химиктер тарапынан назарға алынбады, сол кезде Глазго қаласындағы Стратклайд университетінің фармацевтикалық ғылымдар кафедрасының профессоры Вальтер Снейдер бұл мәселені қайта қарастырып, Эйхенгрунның есебінің сенімді және дұрыс екеніне, ал Эйхенгрун аспириннің ойлап табушысы ретінде құрметке лайық екеніне қорытынды жасады. Байер бұл туралы баспасөз хабарламасында жоққа шығарып, аспириннің ойлап табылуы Хоффманның еңбегі екенін мәлімдеді.
Felix Hoffmann was born on 21 January 1868 in Ludwigsburg, Germany, the son of an industrialist. In 1889, he started studying chemistry at the Ludwig Maximilian University of Munich to study pharmacy and ended it in 1890 with the pharmaceutical state exam. In 1891 he graduated magna cum laude from the University of Munich. Two years later he earned his doctorate, also magna cum laude, after completing his thesis entitled "On certain derivatives of dihydroanthracene". In 1894, he joined Bayer as a research chemist. On 10 August 1897 Hoffmann synthesized acetylsalicylic acid (ASA) while working at Bayer under Arthur Eichengrün. By combining salicylic acid with acetic acid, he succeeded in creating ASA in a chemically pure and stable form. The pharmacologist responsible for verifying these results was skeptical at first, yet once several large scale studies to investigate the substance's efficacy and tolerability had been completed, it was found to be an analgesic, antipyretic and anti inflammatory substance. The company then worked to develop a cost effective production process that would facilitate the promising active ingredient to be supplied as a pharmaceutical product. In 1899 it was marketed for the first time under the trade name "Aspirin", initially as a powder supplied in glass bottles. Following the synthesis of aspirin and heroin, Hoffmann moved to the pharmaceutical marketing department where he stayed until his retirement in 1928. An alternative credit for developing aspirin has also been offered. In 1949, ex Bayer employee Arthur Eichengrün published a paper in Pharmazie, in which he claimed to have planned and directed Hoffman's synthesis of aspirin along with the synthesis of several related compounds. He also claimed to be responsible for aspirin's initial surreptitious clinical testing. Finally, he claimed that Hoffmann's role was restricted to the initial lab synthesis using his (Eichengrün's) process and nothing more. Eichengrün died the same month he published in Pharmazie. The Eichengrün version was ignored by historians and chemists until 1999, when Walter Sneader of the Department of Pharmaceutical Sciences at the University of Strathclyde in Glasgow re examined the case and came to the conclusion that indeed Eichengrün's account was convincing and correct and that Eichengrün deserved credit for the invention of aspirin. Bayer denied this in a press release, asserting that the invention of aspirin was due to Hoffmann.
Мұра
2002 жылы ол АҚШ Ұлттық өнертапқыштар залының мүшесі болып сайланды.
In 2002, he was inducted into the US National Inventors Hall of Fame.