Кіріспе

Газет тасымалдайтын бала

Газет тасымалдайтын балалар – абоненттерге газет жеткізетін, әдетте үлкен бала немесе жасөспірім. Олар көбінесе велосипед немесе автомобильмен белгілі бір маршрут бойынша үйлерге немесе кеңселерге газет таратады. Батыс елдерінде ХХ ғасырдың басында, баспа газеттерінің өркендеген кезеңінде, бұл көп жастардың алғашқы жұмысы болған, мектепке дейін немесе кейін орындалған. Бұл көшеде газет сататын, көбінесе дауыспен жарнамалайтын газет сатушылардан (newsboy немесе newspaper hawker) ерекшеленеді. Бұлар қазір Батыс елдерінде өте сирек кездеседі. Кез келген қалада, тіпті Нью-Йоркте ғана 50-ден астам газет болған кезде, газеттер арасындағы бәсекелестік күшті болғанда олар көптеп кездесетін.

Тарих

Газет таратушы жігіттер көптеген елдердің, оның ішінде Ұлыбритания, Америка Құрама Штаттары, Канада, Австралия, Жаңа Зеландия, Ирландия және Жапонияның халық естелігінде ерекше орын алады. Бұл себебі, бұл жұмыс ұзақ жылдар бойы жас балалардың алғашқы төленетін жұмысы болып келді. Газет индустриясының әңгімелеріне сәйкес, 1833 жылы жұмысқа алынған алғашқы газет таратушы – 10 жасар Барни Флаэрти болды, ол Sun News газетінде жарнаманы көріп, жұмысқа тіркелді. Газет таратушының міндеттері таратушыдан таратушыға өзгеше болды, бірақ көбінесе газеттерді санау және бөлу, оларды орау және жаман ауа-райы кезінде газет қаптарына салу, сондай-ақ клиенттерден төлемдерді жинау кіретін. Газет таратушылардың саны күрт азайды. Бұл, ішінара, мектеп жасындағы балалар үшін таңғы газеттерге қарағанда ыңғайлырақ болған кешкі газеттердің жоғалуына байланысты, себебі таңғы газеттер әдетте сағат 6-дан бұрын жеткізілетін. Демографиялық өзгерістер, жаңалықтар мен газеттердің Интернетте қолжетімділігі, еңбек заңнамасы (әсіресе 20 ғасырдың ортасында бала еңбегіне тыйым салу), велосипедпен жүріп аралап шығуға болатын шағын қалалардың азаюы және ересектердің көмегінсіз балалардың қауіпсіздігіне қатысты алаңдаушылықтың артуы да осыған әсер етті, нәтижесінде көптеген газеттер ересектерге тапсыруға көшті. Бүгінде олар негізінен апталық қоғамдық газеттер мен тегін таратылатын газеттерде қолданылады, олар әлі күнге дейін түстен кейін жеткізіледі. Сонымен қатар, кейде газет таратушылар аптасына бір рет, тек жексенбі күні газет жеткізу үшін жұмысқа алынады. Көптеген жеткізілімдер қазір көлікпен жүретін ересектер тарапынан жүзеге асырылады.