Кіріспе

Алжир провинциясы

Батна провинциясы (ولاية باتنة) – Алжирдің Аурес аймағындағы провинция. Астанасы – Батна қаласы. Осы провинциядағы елді мекендерге Н’Гаус, Меруана және Тимгад кіреді. Белезма ұлттық паркі провинцияның Белезма таулары аймағында орналасқан.

География

Батна қаласының және облысының атының шығу тегі нақты емес, бірақ көптеген тарихшылар оның араб тілінен тарағанын айтады: м’батна, яғни «биылғы түнді өткізетін жер». Солтүстікте Телл Атлас және оңтүстікте Сахара Атласы арасында, ортасында Шотт-эль-Ходна орналасқан жоғары жатқан аймақтың орталығы, ол оңтүстік пен солтүстік арасындағы табиғи қорғалған жол саналады. Климаты қоңыржай, жазда ыстық және құрғақ, ал биіктігінің (теңіз деңгейінен 800 метр) арқасында қысы суық, қарлы және кейде аязды болады (кейбір суық қыс түндері 15°C температура тіркеледі). Осы геосаяси орналасу, солтүстіктің теңізге шығуы мен оңтүстіктің елдің барлық байлығының көзі (мұнай, табиғи газ, темір және көптеген минералдар қорынан басқа) арасындағы қарқынды сауда-саттық нәтижесінде экономикалық интеграцияның соңғы қадамын белгіледі.

Халық саны

Батна қаласы – Алжирдің халқы бойынша төртінші ірі қаласы; Ұлттық санау бюросы бойынша тұрақты тұрғындардың саны 446 000 (2000 жылғы мәліметтер бойынша) деп есептеледі, алайда провинцияға жақын басқа дереккөздер оны шамамен бір миллионға жуық деп бағалайды. Халықтың көп бөлігі – айналасындағы ауылдардан келген адамдар, олардың көпшілігі жоғары жұмыссыздық деңгейімен және оқшауланған жағдаймен күреседі. Жергілікті тұрғындарды «Тамазигт» деп атайды, немесе жергілікті диалектте: «Шауия» (Шауидің көпше түрі). Тамазигттердің тарихи қалыптасқандығы дәлелденген; жергілікті тұрғындар өздерінің тегін және тарихын «Югурта», «Массинисса» және әсіресе «Дихья», яғни «Кахина» есімдерімен байланыстырады. Жергілікті халықтың қайта-қайта болатын шапқыншылықтарға қарсы көрсеткен қарсылығы – мақтан тұтатын және қарапайым мәдениеттің бастауы болып табылады; финикиялықтар, римдіктер, арабтар және француздықтар. «Тамазигт» сөзі шауи (бербер) тілінде «еркіндіктің иелері» деген мағынаны білдіреді. Айналасындағы ауылдарда (мысалы, Аррис, Фесдис, Айн Ягут, Кайс, Н'гаус, Меруана, Джерма, Эль-Мадер, Улед Наил) таза шауи тайпаларын кездестіруге болады, ал Батна қаласының өзі өте әртүрлі: онда Батнадан (Оулед Сиди Яхия, Оулед Буджамаа), Бискра және Кенчладан келген шауи тайпаларымен қатар, Алжир шөлінен (Уэд Суф, Тугурт, Мсила және Улед Джелле сияқты жерлерден) және батыстан келген көптеген бербер емес немесе аралас отбасылар да бар, осының нәтижесінде қаланың халқы көбінесе араб тілінде сөйлейді.

Экономика

Экономикасы 1970 жылдардың бірінші жартысында іске қосылған ауыр индустрияға негізделген. Химия өнімдерімен қатар, өнеркәсіптік және тоқыма салаларының дамуы аймақтың барлық бөлігінен адамдарды қызықтырады. Қала университеттерге түсу үшін көптеген мүмкіндіктер ұсынады (2001 жылы 15 000 студент оқыды). Қаланың қалалық құрылымы ескі қала ғимараттарына сүйенеді, олар тығыз және көп халқы бар; қаланың кеңею саясаты айналасындағы тау беткейлерінде құрылыс үшін жеткілікті жағдай жасау мақсатында жүргізілген ауыр жұмыстарға негізделген.

Өмір сүру деңгейі

Қаланың соңғы 10 жылдағы қарқынды өсуі, бастысы, бұрынғы үкіметтің ашық нарық саясатының нәтижесінде болды. Бұл саясат көптеген адамға тиімді болғанымен, сонымен бірге орта таптың көптеген өкіліне қиындық тудырды. Қаланың үздіксіз дамуы инфляцияның ең жоғары деңгейіне алып келді, әсіресе жылжымайтын мүлік нарығында бағалар рекордтық көрсеткіштерге жетті (мысалы, қала орталығындағы бір шаршы метр жердің құны 1000 долларды құрайды), ал аймақтағы ең төменгі жалақы 180 доллар шамасында.

Әлеуметтік өмір

Қаланың мәдени өмірі жергілікті театр тобы үздіксіз және жаңашылдықпен өнер көрсеткен кезде өркендеген. Қала құрамында 12 кинотеатр, 2 "кинотека", бір мәдени үй және облыс бойынша көптеген ашық ауадағы мұражайлар болған. Дегенмен, соңғы оқиғалар, қауіпсіздік мәселелері және қалаға адамдардың көптеп келуі мәдени өмірге ауыр соққы берді. Бірақ, жақында жас өнерпаздардың тырмысының арқасында мәдениет қайтадан халық назарына ілігіп, жандана бастады.