Кло́д Ва́гнер: Канадалық саяхатшы және судьяның өмірі мен қызметі

Кіріспе

Клод Вагнер (4 сәуір 1925 – 11 шілде 1979) – Канаданың Квебек провинциясындағы канадалық судья және саясаткер. Ол өмірі бойы мемлекеттік прокурор, қылмыстық құқық профессоры және судья қызметтерін атқарды.

Өмір және мансап

Вагнер Квебектің Шоуниган қаласында Коронаның (Сент-Арно) және Бенджамин Вагнердің ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі, скрипкашы, Румынияның Буковина аймағындағы Сучева қаласынан келген иммигрант еді. Анасы – француз-канадтық. 1963 жылы Вагнер сот отырысының судьясы болып тағайындалды. Кейіннен, 1964 жылғы 5 қазанда Монреаль Вердун қаласында өткен қосымша сайлауда ол Квебектің заң шығару жиналысына сайланды және 1966 жылғы Вердун қаласындағы жалпы сайлауда қайта сайланды. 1965-1966 жылдары Квебек премьер-министрі Жан Лесаж үкіметінде құрылғаннан бастап, ол бірінен соң бірі солиситор-генерал, бас прокурор және әділет министрі қызметтерін атқарды, соның арқасында «заң мен тәртіп» сақшысы ретінде танылды. 1970 жылы Квебек либералдық партиясының төраға сайлауында Роберт Бурассаға жеңілгеннен кейін Вагнер сайлау саясатын тастап, сотқа оралды. Одан кейін ол федералды саясатқа қатысып, 1972 жылғы федералды сайлауда Сент-Хясинттен прогрессивті консервативті парламент мүшесі болып сайланды. Ол 29-шы парламентте оппозициялық депутат ретінде қызмет етті. 1974 жылғы сайлауда қайта сайланды. Роберт Стэнфилд партия басшысы лауазымынан кеткеннен кейін, ол 1976 жылғы прогрессивті консервативті лидерлік конвенциясына кандидат ретінде түсті. Вагнер Квебектен шыққан лидер партияға федералды либералдық партияның провинциядағы билігін бұзуға көмектеседі деп сенген торилердің, сондай-ақ оның «заң мен тәртіп» беделіне қызыққан оңшыл торилердің қолдауын алды. 1972 жылы жеңіліске ұшыраған жағдайда оның қаржылық жағдайы жақсаруы үшін, оны жақтастары қаржылаған жалған қордың ашылуы оған зиян келтірді. Вагнер конвенцияның алғашқы үш раундында көш бастады, бірақ төртінші раундта Джо Кларк 2,309 дауыстан 65 дауыспен жеңіске жетті. 1978 жылы премьер-министр Пьер Трюдо оны Канада Сенатына ұсынды; ол тағайындаманы қабылдап, прогрессивті консерватор ретінде қызмет етті. Оның Палатадан кетуінің бір себебі – ол Кларкпен жақсы қарым-қатынас құра алмады. Келесі жылы, Кларктың қысқа ғана премьер-министрлік кезінде 54 жасында рактан қайтыс болды. Оның ұлы Ричард та сот жүйесінде мансап қуды, ақырында 2012 жылы премьер-министр Стивен Харпер оны Канаданың Жоғарғы сотына тағайындады және 2017 жылы Джастин Трюдо үкіметі кезінде Канаданың Бас судьясы болды. 2021 жылдың 21 қаңтарында Ричард Вагнер Ридо Холлдағы жұмыс ортасын тексеруден кейін және Джули Пайеттің Канаданың генерал-губернаторы лауазымынан жаңа генерал-губернатор тағайындалғанға дейін отставкаға кетуінен кейін Канаданың әкімшісі рөлін қабылдады.

Wagner was born in Shawinigan, Quebec, as the son of Corona ( Saint Arnaud) and Benjamin Wagner. His father, a violinist, was a immigrant from the city of Sucheva in the region of Bukovina, Romania. His mother was French Canadian. In 1963, Wagner was appointed as a Sessions Court judge. Subsequently, he was elected to the Legislative Assembly of Quebec in a by election in Montréal Verdun on October 5, 1964, and was re elected in the 1966 general election in Verdun. He earned a "law and order" reputation when he served successively as Solicitor General, Attorney General, and Minister of Justice from its creation in 1965 to 1966 in the government of Quebec Premier Jean Lesage. After losing the 1970 Quebec Liberal Party leadership election to Robert Bourassa, Wagner left electoral politics to return to the bench, receiving appointment once more as a Sessions Court judge. He then entered federal politics, and was elected as the Progressive Conservative Member of Parliament for Saint Hyacinthe in the 1972 federal election, serving in the 29th Parliament as an Opposition MP. He was re elected in the 1974 election, and after Robert Stanfield resigned as leader of the party, he stood as a candidate at the Progressive Conservative leadership convention of 1976. Wagner attracted support from Tories who believed that having a leader from Quebec would enable the party to break the federal Liberal Party's stranglehold on the province and from right wing Tories attracted by his law and order reputation. He was hurt by revelations of a slush fund that was funded by supporters so that he would be financially solvent if he lost in 1972. Wagner led on the first three ballots of the convention, but Joe Clark won the leadership by 65 votes out of 2,309 on the fourth ballot. In 1978, he was nominated to the Senate of Canada by Prime Minister Pierre Trudeau; he accepted the appointment and sat as a Progressive Conservative. One reason for his departure from the House of Commons was that he could not get along well with Clark. He died of cancer the next year at the age of 54, during Clark's brief premiership. His son, Richard, also pursued a career in the judiciary, eventually being nominated to sit on the Supreme Court of Canada in 2012 by Prime Minister Stephen Harper, and who became Chief Justice of Canada in 2017 during the government of Justin Trudeau. On January 21, 2021, Richard Wagner assumed the role of Administrator of Canada, following a workplace review of Rideau Hall and the resignation of Julie Payette as Governor General of Canada, pending the appointment of a new Governor General.