Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1960 жылдан 1966 жылға дейін Квебек провинциясының премьер-министрі, Квебек провинциялық сайлау округі
Premier of Quebec from 1960 to 1966
the provincial electoral district in Quebec
Жан Лесаж (жаң лесаж; 10 маусым 1912 – 12 желтоқсан 1980) – канадалық заңгер және Квебек саясаткері. Ол 1960 жылдың 5 шілдесінен 1966 жылдың 16 маусымына дейін Квебек провинциясының 19-шы премьер-министрі болып қызмет етті. Жорж Эмиль Лапальме, Рене Левеск және басқалармен бірге ол көбінесе «Тыныш революцияның» әкесі деп есептеледі. 1994 жылдың 31 наурызында Квебек қаласының халықаралық әуежайы оның құрметіне ресми түрде аталды, сондай-ақ провинциялық сайлау округіне де Жан Лесаж есімі берілді.
Jean Lesage (ʒɑ̃ ləsaʒ; June 10, 1912 – December 12, 1980) was a Canadian lawyer and politician from Quebec. He served as the 19th premier of Quebec from July 5, 1960, to June 16, 1966. Alongside Georges Émile Lapalme, René Lévesque and others, he is often viewed as the father of the Quiet Revolution. Quebec City International Airport was officially named in his honour on March 31, 1994, and a provincial electoral district, Jean Lesage, was named for him as well.
Алғашқы жылдар
Лесэж 1912 жылдың 10 маусымында Монреаль қаласында, Квебек провинциясында, Ксавери Лесэжтің алты баласының бірі ретінде дүниеге келді. Лесэж өзінің білімін Монреальдегі Saint Enfant Jésus балабақшасынан бастады. 1921 жылы отбасы Квебек қаласына көшті, онда Ксавери Лесэж ағасы Антонидің бас кеңседегі тағайындауымен менеджердің орынбасары болды.
Lesage was born on June 10, 1912, in Montreal, Quebec, one of six children of Xavéri Lesage, a district manager of the insurance company Les Prévoyants du Canada, and Cécile Côté. Lesage began his education at the kindergarten Saint Enfant Jésus Montréal. In 1921, the family relocated to Quebec City, where Xavéri Lesage was appointed as assistant manager by his brother Antoni in the headquarters office.
Білім
Лезжа жеке мектеп-интернатына күндізгі оқушы ретінде қабылданды. 1923 жылы ол Квебек шағын семинариясына сегіз жылдық оқу бағдарламасына қабылданды, ол нәтижесінде бакалавр дәрежесіне қол жеткізді. Ол өте қабілетті және жақсы оқушы болды, әсіресе дін, француз тілі, латын, грек тілі және философия пәндерінен жоғары нәтижелер көрсетті. Ол Лаваль университетінің құқық факультетіне түсті, онда оның табиғи ептілігі, ойын жеткізу шеберлігі және пікір таластыруға бейімділігі құқық саласында сәттілікке жеткізді. Оқу жылдарында Лезжа белсенді либерал болды және саяси карьера жасауға қызығушылық танытты. 1934 жылы ол заңгер мамандығы бойынша бітірді. 1965 жылы ол кейін Конкордия университеті болып қайта аталған сэр Джордж Уильямс университетінен құрметті докторлық дәрежесін алды. Ол 1960-шы жылдардағы Жаңа солшыл қозғалысының студенті және жақтаушысы болды, ал оның біліміне Чарльз Дарвин, Зигмунд Фрейд, Карл Маркс және Фридрих Ницше сияқты тұлғалардың ықпалы зор болды.
Lesage enrolled as a day student in the private boarding school École Saint Louis de Gonzague and, in 1923, he was admitted to the Petit Séminaire de Québec for an eight year program which eventually led to the baccalaureate. He was a talented and bright student who ranked highly in courses, especially in religion, French, Latin, Greek and philosophy. He enrolled in the Faculté de droit de l'Université Laval, where his natural quick wit, his facility in expressing himself, and his argumentative nature assured him success in the field of law. During his years as a student, Lesage was an active Liberal, and he became interested in having a political career. He graduated with a law degree in 1934. In 1965, he received an honorary doctorate from Sir George Williams University, which later became Concordia University. He was a student and a supporter of the New Left movement of the 1960s and his education was strongly influenced by figures such as Charles Darwin, Sigmund Freud, Karl Marx and Friedrich Nietzsche.
Заң мансабы
Ол 1934 жылы Квебек қаласында Пол Лесажбен, содан кейін Чарльз Гаван Пауэр, Валмор Бьенвеню, Пол Лесаж және Жан Туржонмен бірге заңгерлік тәжірибе жүргізді. Ол әнші, Александр Лагард пен Валерия Маттенің қызы Корин Лагардқа үйленді. 1939 жылдан 1944 жылға дейін Соғыс кезеңіндегі бағалар мен сауда жөніндегі кеңес үшін мемлекеттік прокурор болып жұмыс істеді. 1939 жылдан 1945 жылға дейін Канада армиясының резервінде қызмет етті.
He practised law in Quebec City with Paul Lesage in 1934, then with Charles Gavan Power, Valmore Bienvenue, Paul Lesage, and Jean Turgeon. He married Corinne Lagarde, a singer and the daughter of Alexandre Lagarde and Valéria Matte. He was made a Crown attorney for the Wartime Prices and Trade Board from 1939 to 1944. He served in the Canadian Army Reserve from 1939 to 1945.
Федералды саяси мансап
Лесаж алғаш рет 1945 жылғы жалпы сайлауда Монтмагни-Л’Ислет сайлау округінен федералды парламент мүшесі болып, Либералдық партиядан сайланды. 1949 жылы қайта сайланғаннан кейін, ол 1951 жылдың 25 қаңтарынан 1952 жылдың 31 желтоқсанына дейін Сыртқы істер министрінің парламенттік хатшысы болып тағайындалды. Содан кейін, 1953 жылдың 1 қаңтарынан 1953 жылдың 13 маусымына дейін Қаржы министрінің парламенттік хатшысы болып тағайындалды. 1953 жылы қайта сайланғаннан кейін Лесаж 1953 жылдың 17 қыркүйегінен 1953 жылдың 15 желтоқсанына дейін Ресурстар және даму министрі, ал 1953 жылдың 16 желтоқсанынан 1957 жылдың 21 маусымына дейін Солтүстік істер және ұлттық ресурстар министрі болып тағайындалды. Ол прогрессивті консерваторлардың билікке келу кезеңінде де орнын сақтап, 1957 және 1958 жылдары қайта сайланды. Дегенмен, ол 1958 жылдың 31 мамырында Квебек Либералдық партиясының жетекшісі болып сайланғаннан кейін 1958 жылдың 13 маусымында депутаттық мандатынан бас тартты.
Lesage was elected as a federal Member of Parliament for the riding of Montmagny L'Islet as a Liberal for the first time in the 1945 general election. After his re election in 1949, he was first named Parliamentary Secretary to the Secretary of State for External Affairs from January 25, 1951, to December 31, 1952. He was then named Parliamentary Secretary for the Minister of Finance from January 1, 1953, to June 13, 1953. Following his re election in 1953, Lesage was appointed as Minister of Resources and Development from September 17, 1953, to December 15, 1953, and then Minister of Northern Affairs and National Resources from December 16, 1953, to June 21, 1957. He survived the Progressive Conservative ascendancy and was re elected in both 1957 and 1958. However, he resigned from his seat on June 13, 1958, following his election as leader of the Liberal Party of Quebec on May 31, 1958.
Квебек премьер-министрі (19601966)
1960 жылдың 22 маусымында Лесаждың Либералдық партиясы Квебектегі жалпы сайлауда 95 орынның 51-ін және дауыстардың 51 пайызын жеңіп алды. Ол Квебек заң шығару жиналысына «өте керемет команда» деген мағына беретін l'équipe de tonnerre және «өзгерістің уақыты келді» деген мағына беретін C'est le temps que ça change ұрандарымен сайланды. Оның сайлаудағы сәттілігі 1944 жылдан бері Ұлттық Одақ пен Морис Дюплессидің консервативті билігін аяқтады. Лесаж 1960 жылдың 5 шілдесінен 1966 жылдың 16 маусымына дейін премьер-министр, Атқару кеңесінің төрағасы және қаржы министрі болды. Ол сондай-ақ 1961 жылдың 28 наурызынан 1966 жылдың 16 маусымына дейін Федералдық-провинциялық істер министрі және 1963 жылдың 30 мамырынан 1963 жылдың 8 тамызына дейін Кіріс министрі болды. Оның сайлануы Квебек қоғамындағы құндылықтардың, көзқарастардың және мінез-құлықтың тез және күрт өзгеруі болған Тыныш революцияның басталуына әкелді, бұл Квебек ұлтшылдығының күшеюімен де сипатталды. Алдыңғы онжылдықта ол Канаданың Либералдық партиясымен байланысын тоқтатқан еді. 1962 жылы Квебектің Либералдық партиясы «Біздің үйдегі шеберлер» деген мағына беретін Maîtres chez nous ұранымен гидроэлектр энергиясын мемлекеттік меншікке алуді уәде еткен науқанмен қайта сайлауда жеңіске жетті. Лесаж үкіметінің билігі Квебек қоғамындағы экологиялық, құқықтық, әлеуметтік, экономикалық және саяси өзгерістерге маңызды үлес қосты және Тыныш революция кезінде квебектердің ұлттық санасын нығайтты. Квебектің жаңғыруы Лесаждың басты ұлттық мақсаты болды. Премьер-министр ретінде Лесаж Квебек үшін көптеген маңызды өзгерістерге қол жеткізді. Лесаж француз канадалықтарының Канадада өздерінің ерекшелігін жоғалтпай, заманауи халық ретінде дамуы мүмкін деп сенді. Лесаж үкіметі жасаған ең маңызды және табысты өзгерістердің бірі – Квебектің католик шіркеуінен секуляризациялануы. Білім беру реформасы осы секуляризацияның ең көрнекті мысалы болды. Лесаж бұрын мектеп жүйесін бақылап келген католик шіркеуінің рөлін қабылдамады және оны жаңғыртты. Ол Квебек провинциялық үкіметінің барлық азаматтарға білім беруді қамтамасыз етуін және оларға квебек құндылықтарын сіңіруін, сондай-ақ білікті жұмыс күшін даярлауын қалады. Мектепке бару міндетті жасы 14 жастан 16 жасқа дейін көтерілді. Білім министрлігі 1964 жылы құрылды, ал Поль Жерен Лажои Квебектің алғашқы білім министрі болды. Тағы бір маңызды жетістік – Hydro Québec компаниясының құрылуы және провинцияның су электр энергиясын мемлекеттік меншікке алуы. «Электр энергиясын мемлекеттік меншікке алу – үкіметтің француз канадалықтарын қолдауға негізделген өсу мақсатының логикалық жалғасы болды». Рене Левестің көмегімен қалған 11 жеке электр компаниясы сатып алынды және Hydro Québec бүкіл провинцияны энергиямен қамтамасыз ете бастады. Лесаж үкіметінің Hydro Québec табысы – күш, табандылық және бастамашылықтың символы. Басқа да маңызды экономикалық жетістіктерге квебектіктерді өз болашағына инвестиция жасауға ынталандыру үшін Société générale de financement құрылуы және жеке және негізінен франкофондық кәсіпорындарға капитал беруі; Квебекте француз автомобильдерін құрастыру үшін Société de Montage Automobile (SOMA) сияқты мемлекеттік компаниялардың құрылуы; Квебектің мүддесі үшін тау-кен ресурстарын игеруге кепілдік беру үшін Société Québécoise d'Exploration Minière (SOQUEM); және Sidérurgie Québécoise (SIDBEC) толыққанды болат зауыты ретінде құрылуы кірді. Сонымен қатар, премьер-министр ретінде Квебек шіркеуден денсаулық сақтауды өз қолына алды және өзінің нұсқасын, Квебек зейнетақы жоспарын құру үшін ұлттық зейнетақы жоспарынан бас тартқан жалғыз провинция болды. Ол сондай-ақ зейнетақы қорына инвестиция салу үшін Квебек депозиттік және орналастыру кассасын және жоспарды басқару үшін Квебек зейнетақы басқармасын құрды, мемлекеттік сектор қызметкерлеріне ереуілге шығу құқығын берді және білім беру саласында орта білімнен кейінгі Collèges d'enseignement général et professionnel (CEGEP) құруға негіз салды.
On June 22, 1960, Lesage's Liberal Party won the Quebec general election with 51 of 95 seats and 51 percent of the popular vote. He was elected to the Legislative Assembly of Quebec with the slogans l'équipe de tonnerre ("the terrific team") and C'est le temps que ça change ("It's time for change"). His electoral success ended the Union Nationale and Maurice Duplessis's conservative reign since 1944. Lesage became Premier, President of the Executive Council, and Minister of Finance from July 5, 1960, to June 16, 1966. He was also Minister of Federal Provincial Affairs from March 28, 1961, to June 16, 1966, and Minister of Revenue from May 30, 1963, to August 8, 1963. His election ushered in the Quiet Revolution, which was the rapid and drastic change of values, attitudes, and behaviours in Quebec society also characterized by a surge in Quebec nationalism. In the previous decade, it had already ended its affiliation with the Liberal Party of Canada. In 1962, the Liberal Party of Quebec won re election with a campaign promising the nationalization of hydroelectricity, with the slogan Maîtres chez nous (Masters in Our Own Home). The Lesage government’s rule significantly contributed to environmental, legal, social, economic and political changes in Quebec society, and strengthened the Québécois identity during the Quiet Revolution. The modernization of Quebec was Lesage’s main nationalism. During his time as premier, Lesage achieved many great changes in Quebec. Lesage believed that French Canadians could very well develop as a modern people within Canada without losing their identity. One of the major and most successful changes made by the Lesage government was the secularization of Quebec from the Catholic Church. Education reform was one of the most prominent examples of this secularization. Lesage rejected the role of the Catholic Church, which had previously controlled the school system, and modernized it. He wanted the Quebec provincial government to provide education for everyone and instill in them Québécois values as well as produce a better skilled labour force. The mandatory schooling age was also increased from 14 to 16. The Ministry of Education was created in 1964 with Paul Gérin Lajoie becoming Quebec’s first Minister of education. Another major success was the establishment of Hydro Québec and the nationalization of the province's hydro electricity. "The nationalization of electricity was 'a logical extension' of the government’s goal of growth based primarily on the promotion of the French Canadian people." With much assistance from René Lévesque, the 11 remaining private power companies were bought out, and Hydro Québec began supplying, distributing, and transmitting the entire province's energy. The Lesage government’s success of Hydro Québec represents strength, determination, and initiative. Other major economic accomplishments included the creation of the Société générale de financement to encourage Quebecers to invest in their future and provided capital for private and mainly Francophone enterprises; the creation of public companies like the Société de Montage Automobile (SOMA) to assemble French automobiles in Quebec; the Société Québécoise d’Exploration Minière (SOQUEM) to ensure that mining resources would be developed in the interests of Quebecers; and Sidérurgie Québécoise (SIDBEC) which was established as an integrated steel plant. Furthermore, during his time as Premier, Quebec also took over health care from the Church and was the only province to opt out of the national pension plan to create its own version, the Quebec Pension Plan. It also formed the Caisse de dépôt et placement du Québec to invest in the pension plan funds and the Régie des rentes du Québec to manage the plan, revamped the province’s labour force by giving public sector workers the right to strike, and laid a foundation for the creation of post secondary Collèges d’enseignement général et professionnel (CEGEPs) in the area of education.
Оппозиция басшысы
1966 жылғы Квебек жалпы сайлауында дауыстардың 47%-ын алғанмен, Ұлттық одақтың 40%-ына қарағанда, Лесаждың либералдары аз мандаттар жеңіп алды, себебі олардың дауыстары қалалық округтерде жинақталған еді. Лесаждың орнын премьер-министр ретінде Дэниел Джонсон басты. Лесаж бірнеше жыл бойы либералдардың жетекшісі болды, тіпті оның партиясы сайлауларда биліктегі Ұлттық одақтан басым түскенін көрсеткенмен, 1969 жылдың тамызында отставкаға кетті. Ол 1970 жылдың қаңтарына дейін оппозиция жетекшісі қызметін атқарды, содан кейін Роберт Бурасса жаңа либерал жетекшісі болды. Бурасса 1970 жылдың сәуірінде өткен Квебек жалпы сайлауында либералдарды қайтадан билікке әкелді.
Despite winning 47% of the vote in the 1966 Quebec general election, compared to 40% for the Union Nationale, Lesage's Liberals won fewer seats because their vote was concentrated in urban ridings. Lesage was succeeded as Premier by Daniel Johnson. Lesage remained Liberal leader for several years until he announced his resignation in August 1969, even though his party held a big lead over the governing Union Nationale in polls. He continued on as Leader of the Opposition until January 1970, when Robert Bourassa became the new Liberal leader. Bourassa returned the Liberals to power in the 1970 Quebec general election held in April 1970.
Зейнеткерлік және өлім
Саясаттан кеткеннен кейін Лесаж бірнеше компания директорлар кеңесіне кірді. Өмірінің соңында ол көмей рагына шалдықты және 1980 жылдың 12 желтоқсанында 68 жасында үйінде жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Лесаждың қоштасу рәсімі Квебек қаласындағы Нотр-Дам соборында өтті. Ол Квебек қаласындағы Нотр-Дам-де-Бельмонт зиратында жерленген.
After leaving politics, Lesage sat on several corporate boards. He had throat cancer at the end of his life, and died from heart failure at his home on December 12, 1980, at the age of 68. Lesage's funeral was held at Cathedral Basilica of Notre Dame de Québec. He is buried at Cimetière Notre Dame de Belmont in Quebec City.
Кітап сілтемелері
Руйяр, Жак (2003), Квебектің кәсіби одақтары: тарихтың екі ғасыры, Boréal Editions, 335 б. Comeau, Robert & Bourque, Gilles (1989), Жан Лезжа және ұлттың оянуы, Sillery Editions, 367 б. Томпсон, Дейл С. (1984) Жан Лезэдж және тыныш революция. Канаданың Macmillan баспасы. Томсон, Дейл Каринс (1984), Жан Лесаж және тыныш революция, du Trecarre Editions, 615 б. Фуллертон, Дуглас Х. (1978), Қауіпті қателік. McClelland and Stewart, 240 б.
Rouillard, Jacques (2003), Le syndicalisme Québécois : Deux siècles d'histoire, Boréal Editions, 335p. Comeau, Robert & Bourque, Gilles (1989), Jean Lesage et l'éveil d'une nation Sillery Editions, 367p. Thompson, Dale C. (1984) Jean Lesage and the Quiet Revolution. Macmillan of Canada. Thomson, Dale Carins (1984), Jean Lesage et la révolution tranquille, du Trecarre Editions, 615p. Fullerton, Douglas H. (1978), The dangerous delusion. McClelland and Stewart, 240p.