Кіріспе

Миагао (Миаг ао), ресми түрде Миагао муниципалитеті (;) – Филиппиннің Илоило провинциясындағы 1-сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 68 115 адамды құрайды. Миагао «Висая аралдарының пияз астанасы» деп есептеледі. Муниципалитет орталығы Тумагбок өзенінің батыс жағасында орналасқан, бұл муниципалитеттегі ең ірі өзен. Поблация сегіз барангайдан тұрады. Қала әр жылдың 22 қыркүйегінде Вилланованың Әулие Томасының (көбінесе Санто-Томас де Виллануэва деп аталады) құрметіне бірнеше күнге созылатын қамқоршылық фиестасын өткізеді. Сонымен қатар, қалада ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген Филиппиннің барокко шіркеулерінің бірі – Миагао шіркеуі орналасқан. Кейіннен Миагао қаласы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра қалалары тізіміне еніп, Дүниежүзілік мұра қалалары ұйымының (OWHC) мүшесі атанды.

Этимология

Миаго атауының көптеген даулы этимологиялары бар. Ең танымал және, мүмкін, ең көп қабылданған нұсқа бойынша, қаланың аты Миагос деген өсімдіктен шыққан. Миагос немесе Osmoxylon lineare – испандықтар келген кезде осы аймақта көптеп өскен Araliaceae тұқымдасына жататын гүлді өсімдік. Осы аймақта оның көп болуына байланысты испандықтар бұл жерді Миагос деп атады, кейіннен ол Миагоға айналды. Тағы бір нұсқа бойынша, Игбарас шлютері Лоренцо Торрес айтқандай, испандықтар жердің атын сұрағанда, "Миягау" есімді жергілікті тұрғын өз атын берген.

Тарих

Дамилисандағы елді мекен 1700 жылдың басында испан картасында 13 493 адам және 2974 үймен тіркелген. Миаго 1716 жылы муниципалитет ретінде тәуелсіздік алды. Оған дейін ол Оңтүстік Илоилодағы төрт қаланың арабалының бір бөлігі болған. 1580 жылға дейін Миаго Отон қаласының арабалы болды. 1580 жылдан 1652 жылға дейін Тигбауан қаласының арабалы болды. 1652 жылдан 1703 жылға дейін Суарага (қазіргі Сан-Хоакин) қаласының арабалы болды, ал тәуелсіздік алғанға дейін 1703 жылдан 1716 жылға дейін Гимбал қаласының арабалы болды. 1731 жылы Миагода Гимбалда губернатордың өкілі Викторино С. Ма. бақылауымен сайлау өткеннен кейін алғашқы капитан және лейтенант-мэр (қазіргі мэр мен вице-мэрге тең) тағайындалды. Муниципалитеттегі ең биік нүкте – Тулажон тауының шыңы, жергілікті жұртшылық оны Тулахон деп атайды, ол Барангай Онгиодта орналасқан, теңіз деңгейінен 1100 метр биіктікте.

Демография

2020 жылғы санақта Миагоның халқы 68 115 адамды құрады. Миагодағы адамдардың көпшілігі кінарая тілінде сөйлейді, себебі ол муниципалитеттің негізгі тілі. Көптеген адамдар хилигайноны екінші тіл ретінде біледі, және ол әсіресе хилигайно тілі басым болған Илоило қаласына сапар жасағанда пайдалы.

Ауыл шаруашылығы

Миагао муниципалитеті көбінесе ауыл шаруашылығымен айналысатын қалашық. Муниципалдық жер аумағының шамамен 52% ауыл шаруашылығы жері ретінде жіктеледі, ал жалпы жер аумағының шамамен 40% егілген. 2022 жылы аймақтың пияз өндірісінің 92% Миагао муниципалитетінде өндірілді, ол егістік аумағын кеңейту арқылы өндірісті одан әрі арттыруды жоспарлап отыр. Муниципалитет өндіретін басқа да дақылдар: баклажан, жержаңғақ, бұршақ, помидор, түйінді дақылдар және бамбук.

Банктер

Миагао – Илоилоның оңтүстігіндегі қаржы орталығы. Қалада барлығы бес банк орналасқан. Банкоматтардың жиі істен шығуының себебі – нашар техникалық қызмет көрсету, оларды көп пайдалану (УП Висаясқа жақындығы, 4P бағдарламасының алушылары және ірі сомада ақша алушылардың көптігі), сондай-ақ, интернет және электрмен жабдықтаудың нашар болуы. Айдың 15-і мен 30-ына жуық күндері және осы күндерден кейін ақша алудан аулақ болыңыз, себебі адамдар жалақы күні қарбаласып ақшаларын шешіп алады. Сондай-ақ, 4P бағдарламасының алушылары ай сайынғы мемлекеттік жәрдемақысын алу үшін айдың екінші және үшінші апталарында Land Bank банкоматына көп жүгінеді. Егер банкоматтарды осы уақытта пайдалану қажет болса, сағаттап созылатын кезектерге, орындарын "сақтап" тұрған адамдарға, кезекке тізіліп тұрғандардың бұзып кіруіне, және банкомат ақшасы бітіп қалғандықтан немесе тым көп пайдаланылғандықтан жұмыс күні аяқталған соң күрт істен шығып қалуына дайын болыңыз.

Қоғамдық көлік

Миагао Илоило-Антик тас жолының маңызды жерінде орналасқан.

Автобустар

Миагаода бірнеше автобус компаниясы жұмыс істейді. Илоило-Антик, Илоило-Катиклан (Сан-Хосе арқылы) және Илоило-Манила бағыттарындағы автобустар күн сайын муниципалитеттен өтеді. Vallacar Transit компаниясының Ceres Liner автобусы Антиктан Илоилоға және кері бағытта Miagao арқылы әр 30 минут сайын өтеді. Манилаға қатынайтын автобустар да Miagao арқылы жүреді. Dimple Star Transport, Gasat/Valisno Transport және Ceres Liner автобустары Манилаға қатынайтын кезеңде әр таңертең Miagao арқылы өтеді. Сонымен қатар, RM Liner де күн сайын Манилаға бағыт алады, бірақ Miagao арқылы кешкі уақытта өтеді.

Үкімет

Елдегі басқа муниципалитет/қала деңгейіндегі саяси басқару органдары сияқты, Миагао муниципалитеті де халық сайлаған мэр, вице-мэр және сегіз Санггуниянг Баян (СБ) мүшесімен басқарылады. Муниципалитеттің қазіргі әкімшілік қызметкерлері төменде тізімделген.

Миаг-ао шіркеуі

Миагао шіркеуі, немесе Санто-Томас де Вильянуэва шіркеуі, 1786 жылы испандық августиндік миссионерлер салған және 1993 жылы ЮНЕСКО-ның «Филиппиннің барокко шіркеулері» деген дүниежүзілік мұрасының бір бөлігі деп жарияланды. Екі қарауыл мұнарасымен шектелінген алдыңғы қасбеті испан және жергілікті мәдениеттердің ерекше үйлесімін көрсетеді. Басты рельефті қасбеттің орталық элементі – жоғарғы бөлігіне дейін созылатын үлкен кокос ағашы. Филиппин ландшафтының ажырамас бөлігі болғанмен, кокос ағашы туралы да әңгімелер бар. Ескі филиппин аңызына сәйкес, кокос ағашы – анасының өмір бойы күтіп, асыраған екі баласына қалдырған жалғыз мүлігі болған. Шіркеу қасбетінде кокос ағашы «өмір ағашы» ретінде бейнеленген, оған Киелі Кристофер, бала Исаны иығында алып, жабысып тұр. Кіші қасбеттерде сол кездегі Миагао халқының күнделікті өмірі көрсетілген. Сондай-ақ, жергілікті флора мен фауна, сондай-ақ ұлттық киімдер де бейнеленген. Шіркеу мен қарауыл мұнаралары қаланы және оның халқын моролықтардың шабуылынан қорғау үшін салынған. Сондықтан оның қабырғалары жуан және, айтуынша, құпия жолдары бар. Илоило жағалауында қорғаныс мұнаралары бар, бірақ олардың ешқайсысы Миагао мұнараларының мөлшерімен тең емес. Осы қорғаныс мақсатына байланысты ол кейде Миагао бекініс шіркеуі деп аталады.

Білім

Миагао муниципалитетіндегі бастауыш және орта білім беру 6-шы аймақтың Білім беру департаментіне қарасты Илоило бөлімінің қарауында. Миагао екі мектеп округіне бөлінген: Миагао-Шығыс және Миагао-Батыс. Әр округтегі мектептер, сондай-ақ муниципалитеттегі жекеменшік, орта және жоғары білім беру орындары төменде тізімделген.