Кіріспе

Америкалық ұшқыш (ту. 1952)

Жина Ли Йегер (18 мамыр 1952 жылы туған) – американдық ұшқыш. 1986 жылдың 14-23 желтоқсаны аралығында Дик Рутанмен бірге «Рутан Вояджер» ұшағымен әлемді тоқтамай, жанармай құймастан айналып ұшты. Ұшу 9 күн, 3 минут және 44 секундқа созылды, ал ұшылған қашықтық 40 211 шақырымды құрады. Бұл көрсеткіш 1962 жылы «Боинг В-52» стратегиялық бомбалаушы ұшағы орнатып қойған бұрынғы қашықтық рекордын шамамен екі есеге арттырды.

Ерте өмір және мансап

Жана Ли Йегер 1952 жылдың 18 мамырында Техас штатындағы Форт-Уорт қаласында Роял Лелэнд "Ли" Йегердің (12 наурыз 1918 – 17 наурыз 2001) және Элис Эвари Снайдердің (Харис; 21 қазан 1924 – 5 ақпан 2013) отбасында дүниеге келген. Бала кезінде ол отбасымен бірге Гарланд (Техас штаты), Окснард (Калифорния штаты) және Коммерс (Техас штаты) қалаларында тұрды. Жоғары мектепті бітіргеннен кейін, 19 жасында Йегер полиция қызметкеріне үйленді, бес жылдан кейін олар ажырасты. Йегер Роберт Труакс қайта пайдалануға болатын ғарыш кемесін әзірлеп жатқанда оның жұмысында болды. Ол 1980 жылы Дик Рутанмен танысты және олар екеуі де Дик ағасы Берт Рутан жасаған Rutan VariEze және Long EZ ұшақтарында қашықтық рекордын орнатты. 1982 жылдың басында Йегер 2000 километрлік жабық трассада әйелдер арасындағы жылдамдық бойынша жаңа рекордты көрсетті, ал 1984 жылдың күзінде VariEze ұшағымен 2427.1 статуттық мильдік ашық қашықтық рекордын орнатты. Аты бір болғанымен, Жана Йегер басқа ұшқыш және сынақшы генерал Чак Йегермен туыс емес.

Әлемді айналып ұшу

Йегер мен Дик Рутан жанармай құюсыз әлемді айналып ұшуға тырысуға шешім қабылдады. Олар «Вояджер Эйркрафт» компаниясын құрды, ал Бёрт Рутан ұшақтың жобасын жасауға кірісті. Бастапқыда коммерциялық демеуші таба алмаған Йегер «Вояджер» таңғажайып адамдар (VIP) бағдарламасын іске қосты, ол ұшақтың құрылысы, сынағы және ұшуы үшін негізгі қаржы көзіне айналды. 1986 жылдың ортасына қарай «Вояджер» ұшуға дайын болды. Йегер 216 сағаттық ұшуда екінші пилот ретінде ұшып, абсолютті қашықтық бойынша әлемдік рекордты жаңартты. Бұл абсолютті санатта әйелдің есімі тұңғыш рет тіркелді. 1995 жылы Дик Рутан мен «Вояджер» Йегерге қарсы сотқа жүгінді, ол «Вояджер» ұшағына қатысты естелік заттар мен қаражатты заңсыз иеленді деген айып тақты. 1996 жылы сот ісі тоқтатылды. 2013 жылы «Flying» журналы Йегер мен Дик Рутанды авиацияның 51 батырының тізімінде 33-орынға қойды.