Кіріспе
Америка Құрама Штаттарының ұлттық обсерваториясы Ұлттық оптикалық астрономия обсерваториясы (NOAO) – АҚШ-тың жердегі түнгі ультракүлгін, оптикалық және инфрақызыл (OUVIR) астрономиясы бойынша ұлттық обсерваториясы. Ұлттық ғылым қоры (NSF) NOAO-ны АҚШ астрономдары үшін ең заманауи астрономиялық зерттеу құралдарын ұсыну үшін қаржыландырды. Кез келген елдің кәсіби астрономдары NSF-тің "ашық аспан" саясаты бойынша NOAO басқаратын телескоптарды пайдалануға үміткер бола алады. NOAO-ны Астрономиялық зерттеулер университетерінің қауымдастығы (AURA) NSF-пен ынтымақтастық келісімі бойынша басқарды. Оның бас кеңсесі Аризона штатының Тусон қаласында Ұлттық күн обсерваториясының бас кеңсесімен бірге орналасқан. 2017 жылғы қаржы жылында NOAO-ның бюджеті шамамен 23 миллион долларға жетті. NOAO 1984 жылы АҚШ-тағы Китт Пик ұлттық обсерваториясын және Чилидегі Серро Тололо Америкааралық обсерваториясын біріктіру мақсатымен құрылды. 2019 жылдың 1 қазанында NOAO өзінің қызметін Gemini обсерваториясымен және Vera C. Rubin обсерваториясымен біріктіріп, NSF NOIRLab құрамын құрды.
The National Optical Astronomy Observatory (NOAO) was the United States national observatory for ground based nighttime ultraviolet optical infrared (OUVIR) astronomy. The National Science Foundation (NSF) funded NOAO to provide forefront astronomical research facilities for US astronomers. Professional astronomers from any country in the world could apply to use the telescopes operated by NOAO under the NSF's "open skies" policy. NOAO was operated by the Association of Universities for Research in Astronomy (AURA) under a cooperative agreement with the NSF. Its headquarters in Tucson, Arizona, were co located with the headquarters of the National Solar Observatory. The budget for NOAO during the 2017 fiscal year was nearly $23 million. NOAO was founded in 1984 to join the operations of the Kitt Peak National Observatory in the United States with the Cerro Tololo Inter American Observatory in Chile. On October 1, 2019, NOAO merged its operations with the Gemini Observatory and the Vera C. Rubin Observatory to form NSF's NOIRLab.
Телескоптар
NOAO солтүстік және оңтүстік жарты шарлардағы әлемдік деңгейдегі зерттеу телескоптарын басқарды. АҚШ-тағы Китт Пик және Чилидегі Серро Тололода орналасқан бұл телескоптар қазірде NSF NOIRLab басшылығымен жұмыс істеп келеді. Екі орын АҚШ астрономдарына бүкіл аспанды бақылауға мүмкіндік береді. Жабдықтардың ішінде оптикалықтан жақын инфрақызыл толқын ұзындығындағы (0,4-тен 5 микрометрге дейін) камералар мен спектрометрлер бар.
Cerro Tololo Америкааралық обсерваториясы (CTIO)
CTIO-ның Чилидің Ла-Серена қаласында базасы мен кеңсесі бар. CTIO телескоптары Чили Анд тауларының етегінде, шамамен 70 км ішкі жағында орналасқан. Обсерваторияға әдемі Елки аңғары арқылы қол жеткізуге болады. CTIO телескоптарының ішінде Виктор М. Бланко телескопы (1995 жылы астроном Виктор Мануэль Бланконың құрметіне аталған) бар, ол кең көрініс бұрышы бар CCD (көшірумен байланыстырылған құрылғы), инфрақызыл диапазонда кең көрініс бұрышы бар кескіндеу құралы (1-2,5 микрометр) және көрінетін толқын ұзындығында жұмыс істейтін көп нысанды талшықты спектрографты пайдаланады. Бланко 4м телескопы қара энергияның табылуында маңызды рөл атқарды, қара энергия – ғаламның нашар түсінілген бөлігі, ол қазіргі уақытта ғаламның кеңеюін үдетуге себеп болып отыр. 2012 жылдан бастап Бланко телескопы Dark Energy Camera, сондай-ақ DECam деп белгілі жаңа 3 градус көрініс бұрышы бар камераны қабылдай бастады. Бұл камера АҚШ-тың Чикаго қаласындағы Fermilab зертханасында құрастырылуда және CTIO тарапынан басқарылады. Бұл құрал Dark Energy Survey жобасын іске асыру үшін жасалды, ол аспанның үлкен бөлігін әлсіз жарық деңгейінде суретке түсіруді, галактикалардың ірі масштабты құрылымын анықтауды және қара энергияның табиғатын түсіну үшін уақытқа қарай зерттеуді қамтиды. CTIO 4,1 м Оңтүстік астрофизикалық зерттеу телескопының (SOAR) жұмысын ұйымдастырады және оның серіктесі болып табылады. SOAR жоғары бұрыштық ажыратымдылықты бақылауға бағытталған және мұндай бақылауларды қолдау үшін жақын арада бейімделетін оптикалық модулін орнатуды жоспарлап отыр.
Китт Пик ұлттық обсерваториясы (KPNO)
KPNO АҚШ-тың Аризона штатындағы Тусон қаласының жанында орналасқан. Китт Пик тауы – Американың түпкілікті халқы, Тохоно О’Одхам тайпасының жерінің бір бөлігі. Бұл тау 1958 жылдан бері Тохоно О’Одхам тайпасынан жалға алынған. Таудың түпкі атауы – "лолигам", ол "манзанита" дегенді білдіреді. Обсерватория 1958 жылы құрылған, ал оның ең ірі телескопы – Николас Майалл 4м, 1973 жылы қолданысқа енгізілді. Майалл телескопы қара материяның ашылуында маңызды рөл атқарды. Сыртқы галактикаларды бақылау нәтижесінде галактикалардың көрінетін жарықтағы жұлдыздардың массасына байланысты болғаннан гөрі, күдіретті жылдамдықпен айналатыны анықталды. Галактикалық жұлдыздардың қалыптасуын, космологияны, сондай-ақ галактикалардың құрылымын және эволюциясын зерттеу мақсатында жаңа, кең көлемді бейнелеу құрылғысы (NEWFIRM) орнатылды.