Eurocopter EC120 Colibri

Кіріспе

Пайдалы вертолет

Eurocopter (қазір Airbus Helicopters) EC120 Colibri ("құмырсқа") - бес орындық, бір қозғалтқышты, жеңіл пайдалы вертолет. Eurocopter, China National Aero Technology Import & Export Corporation (CATIC), Harbin Aviation Industries (Group) Ltd (HAIG) және Singapore Technologies Aerospace Ltd (STAero) бірлесіп жобалаған және дамытқан EC120B ұшағы Eurocopter Францияның Marignane зауытында құрастырылды. Францияда және Австралияда Eurocopter компаниясы оны құрастырды. Қытайда бұл ұшақты Харбин Aircraft Manufacturing Corporation (HAMC) компаниясы HC120 деп шығарады. 2004 жылы HAMC компаниясы Қытайдың солтүстігіндегі Харбин қаласындағы құрастыру желісінде HC120-нің жергілікті өндірісін бастады. Қытай нарығында Халық Азаттық Армиясы және көптеген жергілікті полиция күштері HC120 тікұшақтарын сатып алды.

Даму

EC120 Colibri француздық Aérospatiale компаниясының P120 жобасының негізінде жасалған. Бұл жоба олардың Aérospatiale Gazelle және Aérospatiale SA 315B Lama бір моторлы тікұшақтарын алмастыру мақсатында болған. 1980 жылдары Aérospatiale P120-ді бірлесіп өндіру үшін халықаралық серіктестер іздеді, олардың ішінде Қытай, Сингапур және Австралияның ғарыш-авиациялық компаниялары бар еді. 1989 жылы Тяньаньмэнь алаңындағы наразылықтарды басудан кейін, Қытайдың жобаға қатысуына тыйым салынуы мүмкін деген болжамдар айтылды. 1992 жылдың 20 қазанында жаңа тікұшақты бірлесіп дамыту туралы келісімге жобаның үш негізгі серіктесі – жаңадан құрылған Eurocopter, China National Aero Technology Import & Export Corporation (CATIC) және Singapore Aerospace Ltd (STAero) қол қойды. Роторлық ұшақтың дамуы Eurocopter-ге роторлық ұшақтар саласындағы мүмкіндіктерін кеңейтуге мүмкіндік берді. 1996 жылдың ақпанына дейін прототип 60 сағатқа жуық ұшқан, ал сол жылдың соңында екінші прототип сынақ бағдарламасына қосылды. 1997 жылдың ақпан айында EC120 Colibri ресми түрде Анахаймда (Калифорния штаты) өткен Helicopter Association International (HAI) көрмесінде таныстырылды; 1997 жылдың маусымына қарай осы типке 50-ден астам тапсырыс түсті. 1998 жылдың қазанына дейін 100-ден астам тапсырыс келіп түсті, бұл Eurocopter-ді өндіріс көлемін айына төрт тікұшақтан алтыға дейін арттыруға итермеледі. 2002 жылы Eurocopter Австралияның Брисбен қаласындағы Australian Aerospace зауытында EC120 үшін екінші құрастыру желісін құру процесінде болды. 2003 жылдың қыркүйегінде Eurocopter және China Aviation Industry Corporation II (AVIC II) серіктестік келісімін кеңейтіп, AVIC II еншілес компаниясы Harbin Aircraft Industry Group (HAIG) компаниясымен бірлесіп өндіру туралы келісімге келді. 2004 жылғы 11 маусымда соңғы өндіріс келісіміне қол қойылды; келісімге сәйкес CATIA және HAIG Қытай нарығында эксклюзивті құқықтар алды, ал Eurocopter материктік Қытайда француздық EC120 тікұшақтарын сатуды тоқтатуға келісті. 2014 жылдың маусымында Қытай Халық Азаттық Армиясы Харбинде өндірілген HC120 тікұшағының алғашқы тапсырыс берушісі болды, алдын ала 8 тікұшаққа тапсырыс берді және тағы 50 тікұшаққа опция алды.

The EC120 Colibri has its origins in the P120, a proposal by French helicopter manufacturer Aérospatiale that was intended to replace both their Aérospatiale Gazelle and Aérospatiale SA 315B Lama single engine helicopters. During the 1980s, Aérospatiale sought international partners with which to co produce the P120, these included aerospace companies in China, Singapore, and Australia. In the aftermath of the Chinese Government's crackdown on the Tiananmen Square protests of 1989, the exclusion of Chinese involvement in the project was speculated. On 20 October 1992, a contract for the joint development contract of the new helicopter was signed by the three principle partners of the project, the newly formed Eurocopter, China National Aero Technology Import & Export Corporation (CATIC) and Singapore Aerospace Ltd (STAero). Development of the rotorcraft allowed Eurocopter to extend its range to include rotorcraft. By February 1996, the prototype had accumulated 60 flight hours, a second prototype joined the test program later that year. In February 1997, the EC120 Colibri was formally launched at the Helicopter Association International (HAI) show in Anaheim, California; by June 1997, more than 50 orders had been received for the type. By October 1998, more than 100 orders had been received for the type, leading Eurocopter to increase the production rate from four helicopters per month to six. In 2002, Eurocopter was in the process of establishing a second assembly line for the EC120 at Australian Aerospace's facility in Brisbane, Australia. In September 2003, Eurocopter and China Aviation Industry Corporation II (AVIC II) expanded their partnership agreement to include a co production arrangement with AVIC II subsidiary Harbin Aircraft Industry Group (HAIG). On 11 June 2004, a final production agreement was signed; under the agreement, CATIA and HAIG received exclusive market rights in China, and Eurocopter agreed to stop selling French built EC120s in mainland China. In June 2014, the People's Liberation Army of China became the launch customer for the Harbin produced HC120, reportedly placing an order for eight of the type with options for fifty more.

Дизельді демонстратор

2011 жылы басталған Green Rotorcraft European Clean Sky Joint Technology Initiative еуропалық таза технологиялық зерттеу бағдарламасы аясында, реактивті отынмен жұмыс істейтін HIPE AE440 жоғары қысымды ұшақ дизельді қозғалтқышымен жабдықталған H120 технологиялық үлгісі алғаш рет 2015 жылдың 6 қарашасында ұшты. Сыналған күштік қондырғы – сұйық салқындатылатын, құрғақ картерлі майлау жүйесі бар 4,6 литрлік 90° V8 қозғалтқышы, жалпы рельсті тікелей шашырату, толық өңделген алюминий блоктары, титанды біліктік тағандары, болат поршеньдері мен гильзалары, әр цилиндр тобына бір турбокомпрессор. Роторлар қолданыстағы беріліс арқылы қозғалды, жылдам айналатын Turbomeca Arrius турбошағы мультипликаторлы беріліс қорабымен ауыстырылды. Арнайы отынның салмақтық тұтынымы 200 г/кВт⋅сағ құрады. Момент тербелісі жеңіл бұрылу білігі арқылы төмендетілді, ал дірілдер Silentbloc амортизаторларымен демпферленді. Механикалық жобалау, қозғалтқыштың негізгі бөліктерін өндіру, құрастыру және сынау жұмыстарын Teos Powertrain Engineering (Mecachrome және D2T (IFPEN тобы) арасындағы бірлескен кәсіпорын) жүзеге асырды, ал екі каналды FADEC және сымдар жинағы, отын жүйесі және ұшуға жарамдылығын Austro Engine компаниясы қамтамасыз етті.

Дизайн

EC120B Colibri – қауіпсіз, қарапайым және тиімді пайдалану үшін жасалған бір қозғалтқышты көп мақсатты тікұшақ. Ол Eurocopter-дің бірнеше тіркелген технологияларын қамтиды, олардың ең маңыздылары – үш қабырғалы Speriflex негізгі ротор басы және сегіз қабырғалы Fenestron анти-торк құйрық роторы. Бұл роторшафттың шу деңгейіне әсер етеді, ол Халықаралық азаматтық авиация ұйымы (ICAO) шектерінен 6,7 децибелге төмен. Airbus Helicopters компаниясы EC120 B өзінің класындағы ең төменгі пайдалану шығындарына ие екенін мәлімдеді. 2014 жылғы мәліметтер бойынша, EC120 – JAR/FAR 27 стандарттарына сәйкес сертификатталған жалғыз бір қозғалтқышты роторлық ұшақ. Осы стандарттарға сәйкес келу үшін энергияны жұтатын негізгі құрылым, барлық жолаушылар үшін энергия сіңіретін орындықтар және соққыға төзімді отын жүйесі сияқты шаралар енгізілді. Үшінші тараптар EC120 үшін өздерінің авиаэлектроникалық кешендерін ұсынды, олар автопилот сияқты қосымша мүмкіндіктерді қамтиды. Әртүрлі азаматтық мақсаттармен қатар, EC120 бірнеше әскери ұйымдар тарапынан оқу, бақылау және жеңіл пайдалы миссияларды орындау үшін де қолданылды. Airbus Helicopter бұл үлгіні оң бақылау жауабы, өнімділік есептеу жүйелері, пайдаланудың қарапайымдығы үшін заманауи құралдар, жалпы ықшам өлшемдері және кабинаның жоғары көрінуі сияқты артықшылықтарының арқасында оқу құралы ретінде насихаттады.

Пайдалану тарихы

Бірінші EC120B 1998 жылы жеткізілді. 2008 жылға қарай Eurocopter әртүрлі клиенттерге 550-ден астам Colibris-ті жеткізді. 2004 жылы АҚШ-тың ішкі қауіпсіздік департаменті (US Customs and Border Protection) EC120B-ді Light Sign Cutter талабына сай таңдады, бұл бағдарламаға сол жылы 75 миллион АҚШ доллары сомасында 55 ұшақ қатысы болуы мүмкін. 2006 жылы CBP 15 EC120B тікұшағына тапсырыс берді, содан кейін тағы бес ұшаққа тапсырыс берілді. Испанияның әуе және ғарыш күштері (SASF) бірнеше EC120 сатып алды, олар Армилла әуе базасында айналымшы қанатты жаттықтырушылар ретінде қолданылады. 2003 жылы SPAF аэробтық көрініс командасын құрды, Patrulla ASPA, олар осы үлгіді қолданады; әдеттегі көріністе бес EC120-дің құрама ұшудан басқа күрделі маневрлер жасауы. 2008 жылдың қаңтар айында Франция қорғаныс министрлігі Aérospatiale Gazelle-ді алмастыру үшін француз армиясының жаңа жетекші айналымшы қанатты жаттықтырушысы ретінде EC120 таңдады. Sagem авиациясымен жабдықталған 36 EC120 B әуе кемесі Hélidax операторымен 22 жылдық мемлекеттік-жекеменшік әріптестік (ЖЖӘ) арқылы пайдаланылады. 2010 жылдың 12 қазанында Hélidax компаниясына соңғы EC120 жеткізілді. 2011 жылдан бастап бірнеше EC120-ді Ирактың Курдистан аймағындағы жол полициясы пайдаланған. 2014 жылдан бастап экипаждар бақылау және құтқару тапсырмаларын орындауға оқытылады.

Нұсқалар

P120L прототипі EC120 Colibri типіне қайта белгіленуге дейін. EC120B Colibri: Стандартты тағайындама. HC120: EC120-нің Қытайда құрастырылған түрі.