Кіріспе

Артур Джозеф Голдберг (8 тамыз 1908 – 19 қаңтар 1990) – американдық мемлекет қайраткері және құқықшы (1908–1990).

Артур Джозеф Голдберг (8 тамыз 1908 – 19 қаңтар 1990) – Америка Құрама Штаттарының 9-шы еңбек министрі, АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы және БҰҰ-дағы АҚШ-тың 6-шы елшісі. Чикаго қаласында туған Голдберг 1930 жылы Солтүстік-Батыс университетінің құқық мектебін бітірген. Ол белгілі еңбек құқығы адвокаты болды және Америка Еңбек Федерациясы мен Өнеркәсіптік Ұйымдар Конгресінің бірігуіне көмектесті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Стратегиялық қызметтер кеңсесінде қызмет етіп, нацистік Германияға қарсы Еуропалық қарсылық қозғалысын ұйымдастырды. 1961 жылы президент Джон Ф. Кеннеди Голдбергті Еңбек министрі етіп тағайындады. 1962 жылы Кеннеди Феликс Франкфуртердің зейнетке шығуынан босаған орынға Голдбергті Жоғарғы Сотқа үміткер етіп ұсынды. Голдберг либералды бағытталған судьялар тобына қосылып, «Эскобедо Иллинойс штатына қарсы» ісі бойынша көпшілік пікірін жазды. 1965 жылы Голдберг президент Линдон Б. Джонсонның шақыруымен Біріккен Ұлттар Ұйымына елші болып тағайындалды. Бұл қызметте ол Алты күндік соғыстан кейін БҰҰ-ның 242-ші қаулысының жобасын дайындауға көмектесті. 1970 жылы Нью-Йорк штатының губернаторы лауазымына кандидат болды, бірақ Нельсон Рокфеллерден жеңілді. Жеңіліске ұшырағаннан кейін ол Америка еврей комитетінің президенті болып қызмет етті және құқық қызметін жалғастырды.

Ерте өмір және білім

Голдберг Чикаго қаласының Вест-Сайд ауданында туып өскен, Ребекка Перлштейн мен Джозеф Голдбергтің сегіз баласының ең кішісі, Ресей империясынан келген ортодоксал еврей иммигранттары. Оның әкесінің әулеті Украинадағы Зенхов деген кішкентай қаладан (штетл) тегін алады, ал анасының әулеті Тетьевтен шыққан. Голдбергтің әкесі, жеміс-жидек сатушысы, 1916 жылы қайтыс болды, осыдан кейін Голдбергтің аға-інілері мен әпкелері мектепті тастап, отбасын асырау үшін жұмыс істеуге мәжбүр болды. Ең кіші бала болғандықтан, Голдбергке мектепте оқуды жалғастыруға рұқсат берілді, бірақ ол отбасына көмектесу үшін Wrigley Field стадионында сатушы және кітапханада кызметкер болып жұмыс істеді. Ол болашақ кәсіби боксшы Джеки Филдспен бала кезінен достық қарым-қатынаста болды. 16 жасында Голдбергтің заңға деген қызығушылығы 1924 жылы Леопольд пен Лоебтің танымал кісі өлтіру ісінен оянды, олардың ықпалды адвокаты Кларенс Дарроудың көмегімен өлім жазасынан құтылды. Голдберг орта мектептің оқушысы кезінде сот процесіне қатысты. Яһуди Жоғарғы Сотының судьялары Луи Брандейс және Бенджамин Кардозо да жас Голдбергке үлгі болды. Голдберг Иллинойс заң журналының редакторы (қазір Солтүстік-Батыс заң журналы) болды және заң профессоры Джон Генри Вигморға дәлелдемелер туралы еңбектің үшінші басылымын жазуға көмектесті. Ол белгілі блюз-рок клавишшісі Барри Голдбергтің інісі болды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Голдберг АҚШ армиясының құрамында болды, онда ол капитан, кейін майор болып қызмет етті. Ол теңіз жаяу әскеріне қосылғысы келді, бірақ физикалық жағдайы жеткіліксіз болды. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Еуропаның жер асты жұмысшы қозғалысымен байланыс пен желілерді құруға жауапты Америка құпия қызметінің автономды бөлімінің басшысы болды. Еврей телеграф агенттігі былай деп хабарлады: "Голдбергтің іс қағаздарында, азаматтық және армия қызметкері ретінде, ол жау оккупациясы астындағы және жау елдеріндегі қарсылық күштері болуы мүмкін еңбек топтары мен ұйымдарымен байланыс ұстау үшін OSS-тың құпия барлау бөлімінің бір бөлімін басқарған. Ол анти-нацистік Еуропа көлік қызметкерлерін кең барлау желісіне ұйымдастырды."

Кейінгі мансабы

Вьетнам соғысынан көңілі толмаған Голдберг 1968 жылы елшіліктен кетіп, Нью-Йорк заң фирмасы Пол, Вайс, Рифкинд, Уортон және Гаррисонмен аға серіктестікке келісті. Кейін ол 1968 жылы бас судья зейнетке шыққанда, оны алмастыруға Ерл Уорреннің үміткері екенін айтты, бірақ президент Джонсон оның орнына Эб Фортасты таңдады. Фортастың кандидатурасы Сенаттың қарсылығынан кейін кері алынған соң, Джонсон Голдбергті қысқа мерзімге бас судья етіп тағайындауды қарастырды, бірақ кейін бұл идеядан бас тартты. 1972 жылы Голдберг Жоғарғы Сотқа адвокат ретінде оралып, "Флудқа қарсы Кун" ісінде Курт Флудтың мүддесін қорғады. Оның ауызша жауабын бір бақылаушы "Мен естіген ең нашар жауаптардың бірі – бірақ ең зиялы адамдардың бірінен" деп сипаттады. Президент Джимми Картер кезінде Голдберг 1977 жылы Белградтағы Адам құқықтары жөніндегі конференцияда АҚШ елшісі болды және 1978 жылы Президенттік бостандық медалімен марапатталды. Голдберг 1966 жылдан 1989 жылға дейін Сыртқы қатынастар кеңесінің мүшесі болды. Голдберг 1990 жылы қайтыс болды. АҚШ армиясының бұрынғы мүшесі болғандықтан, ол Вирджиния штатындағы Арлингтон ұлттық зиратына жерленді.