Кіріспе

Құбылалық жалаңаштыққа кездейсоқ ұшырау

Киімнің ақаулығы – адамның жеке дене мүшелерін кездейсоқ ашып тастайтын киімнің бұзылуы. Бұл әдейі жасалған ұятты әрекеттерден немесе қоғамда көрсетілетін ұяттықтан өзгеше. Джастин Тимберлейк бұл терминді алғаш рет 2004 жылғы «Грэмми» сыйлықтарында Super Bowl XXXVIII жартылай сыны кезінде болған дауға қатысты кешірім сұрағанда қолданды, ол Джанет Джексонның көкірегін ғана емес, ішкі киімін де ашып алғанын айтты. «Киімнің ақаулығы» деген тіркес кейіннен бұл оқиғаны сипаттау үшін БАҚ-та қолданылып, халық мәдениетіне енді. Бұл сияқты оқиғалар бұл термин пайда болғанға дейін де жиі болған, және содан бері де кең таралды.

Этимология

Америка диалекттік қоғамы "киім-кешектің бұзылуы" терминін "дене мүшелерінің күтпеген жерден ашылуы" деп анықтайды. Әлемдік тіл мониторы (Global Language Monitor), интернетте және әлемдік газеттердегі сөздердің қолданылуын қадағалайтын ұйым, 2004 жылы бұл терминді Голливуд, Калифорния, АҚШ-тың ағылшын тіліне (HollyWordie) ең үлкен үлесі деп атады, бұл "girlie men", "Yo!" және "frass" сияқты сөздерден басып өтті. Бұл термин сондай-ақ 2008 жылы Chambers сөздігіне енген жаңа сөздердің қатарында болды, олардың ішінде "электросмог", "көміртегі із", "несие дағдарысы" және "әлеуметтік желілер" де бар. Сөздікте бұл термин "киімнің дене мүшесін жабу функциясын уақытша орындамауы" деп түсіндіріледі.

Шығу тегі

Терминді алғаш рет 2004 жылғы 2 ақпанда әншілер Джастин Тимберлейк пен Джанет Джексон Super Bowl XXXVIII жартылай шоуындағы дау-дамайды түсіндіруге тырысқан мәлімдемесінде қолданды, сол кезде Джексонның оң жақ көкірегі көрініп қалған еді. Тимберлейк оқиғаға қатысты кешірім сұрап, "Super Bowl жартылай ойын кезінде киімнің бұзылуынан біреудің ренжігеніне өте өкінемін" деді. "Киімнің бұзылуы" термині көптеген американдық тұтынушылар мен бизнес басылымдарында, газеттерде және ірі теле- және радиохабарларда пайда болды. Журналист Эрик Альтерман бұл оқиғаны "Леди Годивадан бері ең әйгілі 'киімнің бұзылуы' деп сипаттады".

Қатынасты терминдер

Американдық диалект қоғамы 2004 жылы жыл сөзіне ұсынылған бірнеше ұқсас терминдерді қарастырды, олардың ішінде «Джанет сәті» («қоғамдық шарада жоспарланбаған дене ашылуы»), «бубгейт» («Джанет Джексонның ашық көктейіне байланысты дау»), «нипплейт» («бубгейт сияқты, бірақ Джексонның мүмкін сомырсақ сақинасы туралы шудың басында қолданылған») және «гардероб ақаулығы» («көкдей аймағында шамадан тыс ашылу»). Адамдар кездейсоқ жалаңашуды сипаттау үшін тапқыр сөздер ойлап тапты, мысалы, сомырсақ сығару немесе сомырсақ ашылу. Бұл термин басқа тілдерге де ұқсас жағдайларды сипаттау үшін аударылды, мысалы, garderobedefect (голланд тілінде), incident de garde robe (француз тілінде), disfunzione del guardaroba немесе incidente del guardaroba (итальян тілінде) және mal funcionamiento de vestuario (испан тілінде).

Іс-шаралар

1957 жылдың сәуірінде итальяндық актриса София Лоренды Paramount Pictures Голливудқа Беверли-Хиллстегі Романофф мейрамханасында өткен кешкі ас кезінде қарсы алды. Американдық актриса Джейн Мэнсфилд соңғы болып келіп, Лореннің үстеліне барды. Мэнсфилд бұған дейін өзінің көкіректерін ашық көрсететін бірнеше трюктар жасаған. Бұл кеште ол Лорен мен оның кешкі ас жолдасы Клифтон Уэббтің арасында отырды. Браслетсіз және терең кесілген көйлек киіп, Мэнсфилд бір сәтте тұрып, мақсатты түрде үстелге еңкейіп, көкіректерін және сол жақ кеудесін одан әрі ашып көрсетті. Фотограф Делмар Уотсон Лореннің Мэнсфилдтің көкіректеріне қарап тұрғанын суретке түсірді, ал Джо Шир де оқиғаны бейнеге түсірді. Ширдің суреті халықаралық назарға ие болды және бүкіл әлемде жарияланды. 1953 жылы Бриджит Бардо Француз Ривьерасындағы бикинидегі қыз ретінде халықаралық атаққа ие болғаннан кейін, папарацци он жыл бойы әйелдердің су киімдерімен байланысты оқиғаларды немесе қосымша жағдайларды кеңінен таратты. Мысалы, 1959 жылы Associated Press агенттігі Рио-де-Жанейродағы бассейнде бикиниісі сынғаннан кейін түзетіп жатқан жас актриса Далия Лавидің суретін кеңінен таратты. 2004 жылдың 1 ақпанында Super Bowl XXXVIII жартылай ойын шоуы АҚШ-тағы CBS телеарнасында Хьюстоннан тікелей эфирде көрсетілді. Шоу барысында Джастин Тимберлейк Джанет Джексонның костюмінің бір бөлігін әдейі алып тастап, оның көкірегін, көкірек қалқанымен әшекейленген күйін шамамен жарты секундқа көрсетті. Бұл "киімнің бұзылуы" терминінің алғаш рет қолданылуы болды. Кейде "Нипплегейт" деп аталатын бұл оқиға бүкіл әлемде жаңалықтарға айналды. MTV-нің бас директоры Джексонның бұл трюкті жоспарлағанын және Тимберлейкке ол сахнаға шығар алдында бірнеше минут бұрын хабарланғанын мәлімдеді. Бұл трюк 143,6 миллион көрерменге тікелей эфирде көрсетілді. 2012 жылдың шілдесінде австралиялық модель Миранда Керр ұлын көлікке отырғызу үшін иілгенде, абайсызда сүңгісін көрсетіп, "кит құйрығы" эффектін жасады. The Huffington Post бұл оқиғаны "киімнің бұзылуы" деп сипаттады. The Huffington Post мұндай оқиғаны киімнің бұзылуы деп сипаттаған жалғыз басылым емес. 2013 жылдың қарашасында Daily Mirror ағылшын модельі Эбби Клэнси қызын көлікке көтеріп бара жатқанда сүңгісін көрсеткен осындай оқиға туралы мақала жариялады, сонымен қатар бұл оқиғаны "киімнің бұзылуы" деп сипаттады. 2016 жылғы NFL драфты кезінде америкалық футболшы Крис Джонс 40 ярдқа жүгіру кезінде қысымды шортының аралық бөлігін жыртып, оның жыныс мүшелері тікелей эфирде көрінді. 2023 жылдың 16 тамызында америкалық интернет-персона IShowSpeed тікелей эфирде Five Nights at Freddy's: Security Breach ойынын ойнап жатқанда орнынан секіріп, 25000 көрерменнің алдында өзінің жынысын көрсетті. Ол ұялып, тікелей эфирді дереу тоқтатты. Көрермендер видеоны әлеуметтік желілерге жүктеді, ал "IShowMeat" термині, "meat" сөзінің жыныс мүшесін білдіретін сленгтік мағынасында, Reddit және X (Twitter) желілерінде кеңінен таралды.