Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Боливиялық геморрагиялық қызба (БГЖ), сондай-ақ қара тиф немесе Ордог қызбасы деп аталады, геморрагиялық қызба және зооноздық жұқпалы ауру, Мачупо маммаренавирусымен жұғу нәтижесінде Боливияда пайда болған. БГЖ алғаш рет 1963 жылы Карл Джонсон басқаратын зерттеу тобымен Аренавириделер тұқымдасына жататын амбисенс РНК вирусы ретінде анықталды. Өлім-жітім көрсеткіші 5-30 пайызға бағаланады. Мачупо вирусының жоғары патогенділігіне байланысты, ол биологиялық қауіпсіздіктің ең жоғары – төртінші деңгейінде сақталуын талап етеді. 2007 жылдың ақпан және наурыз айларында Боливияның Бени департаментінің Денсаулық сақтау департаментіне (SEDES) 20 күдікті БГЖ жағдайы (3 өліммен) хабарланды. 2008 жылдың ақпан айында SEDES-ке кем дегенде 200 жаңа күдікті жағдай (12 өліммен) туралы хабар берілді. 2011 жылдың қарашасында Тринидад қаласының жанында екінші жағдай расталды және департаментте Мачупо вирусының инфекциялық таралуын анықтау үшін сероэпидемиологиялық зерттеу жүргізілді. Зерттеуге қатысқан SEDES сарапшысы вирустың Маморе және Итенес провинцияларының эндемикалық аймақтарынан басқа провинцияларға таралуы мүмкін екеніне алаңдаушылық білдірді.
Bolivian hemorrhagic fever (BHF), also known as black typhus or Ordog Fever, is a hemorrhagic fever and zoonotic infectious disease originating in Bolivia after infection by Machupo mammarenavirus. BHF was first identified in 1963 as an ambisense RNA virus of the Arenaviridae family, by a research group led by Karl Johnson. The mortality rate is estimated at 5 to 30 percent. Due to its pathogenicity, Machupo virus requires Biosafety Level Four conditions, the highest level. During the period between February and March 2007, some 20 suspected BHF cases (3 fatal) were reported to the Servicio Departamental de Salud (SEDES) in Beni Department, Bolivia. In February 2008, at least 200 suspected new cases (12 fatal) were reported to SEDES. In November 2011, a second case was confirmed near the departmental capital of Trinidad, and a serosurvey was conducted to determine the extent of Machupo virus infections in the department. A SEDES expert involved in the survey expressed his concerns about the expansion of the virus to other provinces outside the endemic regions of Mamoré and Iténez provinces.
Тарих
Бұл ауру алғаш рет 1962 жылы Боливияның Сан-Хоакин ауылында кездесті, сол себепті "Боливиялық" геморрагиялық қызба деп аталды. Бастапқы зерттеулерде қандастар тасымалдаушысын анықтау мүмкін болмағандықтан, ауруды жұқтырған тышқандар тасымалдаушы екені анықталғанша басқа да көздер іздестірілді. Шыбын-шіркейлер бастапқыда күдік тудырғанмен, аурудың себебі болмады. Алайда, малярияны болдырмау үшін DDT қолданылып, шыбын-шіркейлердің жойылғаны, тікелей себеп болмаса да, індеттің туындауына себепкер болды. Себебі, тағам тізбегі арқылы әртүрлі жануарларда DDT жиналуы ауылдағы мысықтардың азаюына әкеп соқты, нәтижесінде тышқандардың саны күрт өсіп, эпидемия басталды.
The disease was first encountered in 1962, in the Bolivian village of San Joaquín, hence the name "Bolivian" Hemorrhagic Fever. When initial investigations failed to find an arthropod carrier, other sources were sought before finally determining that the disease was carried by infected mice. Although mosquitoes were not the cause as originally suspected, the extermination of mosquitoes using DDT to prevent malaria proved to be indirectly responsible for the outbreak in that the accumulation of DDT in various animals along the food chain led to a shortage of cats in the village; subsequently, a mouse plague erupted in the village, leading to an epidemic.
Векторлар
Вектор – ірі кесек тышқан (Calomys callosus), Боливияның солтүстігіне тән кеміргіш. Жұқтырған жануарлар симптомсыз және вирусқа толы бөлшектермен вирус таратып, адамдарға жұқтырады. Адамнан адамға BHF жұғуының деректері бар, бірақ оның сирек екеніне сенімді.
The vector is the large vesper mouse (Calomys callosus), a rodent indigenous to northern Bolivia. Infected animals are asymptomatic and shed the virus in excreta, thereby infecting humans. Evidence of person to person transmission of BHF exists but is believed to be rare.
Симптомдары
Инфекция қызуы, әлсіздігі, бас ауруы және миалгиясы бар, бұл аурудың симптомдары безгек ауруына ұқсас. Аурудың геморрагиялық фазасына жеткенде, әдетте, жеті күн ішінде дене жоғарғы бөлігінде петехиялар (қанды дақтар) және мұрын мен тісте қан кету байқалады.
The infection has a slow onset with fever, malaise, headache and myalgia, very similar to Malaria symptoms. Petechiae (blood spots) on the upper body and bleeding from the nose and gums are observed when the disease progresses to the hemorrhagic phase, usually within seven days of onset.
Алдын алу
Кезеңше тышқан мен адам арасындағы байланысты азайту шаралары, 1973 және 1994 жылдар аралығында бірде-бір жағдай тіркелмегендіктен, індеттің таралуын шектеуге көмектескен болуы мүмкін. Ауруға қарсы ем немесе вакцина болмаса да, Аргентина геморрагиялық қызуын қоздыратын, генетикалық жақын Юнин вирусына жасалған вакцина Мачупо вирусына шағылысқан реакцияны көрсетті, демек, инфекцияға ұғатын тәуекелі жоғары адамдар үшін тиімді профилактикалық шара болып табылуы мүмкін. Жұққаннан кейін (егер адам инфекциядан аман қалса), геморрагиялық қызбаға (BHF) шалдыққандар әдетте осы ауруға қайта жұғуға қарсы иммунитет қалыптастырады. 53 жастағы жануарларды күтуші Альберт Никель 1964 жылы Форт-Детрикте жұқтырған тышқан шаққаннан кейін осы аурудан қайтыс болды. Форт-Детриктегі Никель алаңы оның құрметіне аталған. Бұл вирусты Кеңес Одағы да, "Биопрепарат" бюросы аясында зерттеген.
Measures to reduce contact between the vesper mouse and humans may have contributed to limiting the number of outbreaks, with no cases identified between 1973 and 1994. Although there are no cures or vaccine for the disease, a vaccine developed for the genetically related Junín virus which causes Argentine hemorrhagic fever has shown evidence of cross reactivity to Machupo virus, and may therefore be an effective prophylactic measure for people at high risk of infection. Post infection (and providing that the person survives the infection), those that have contracted BHF are usually immune to further infection of the disease. Albert Nickel, a 53 year old animal caretaker at Fort Detrick, died in 1964 from the disease after being bitten by an infected mouse. Nickel Place, on Fort Detrick, is named in his honor. It was also under research by the Soviet Union, under the Biopreparat bureau.
Вакциналарды зерттеу
Аргентиналық геморрагиялық қызба және RVF үшін зерттелудегі вакциналар бар; алайда, екеуі де FDA бекітілмеген және АҚШ-та кеңінен қолжетімді емес. Бұл гликопротеиннің құрылымы рентгендік кристаллография арқылы анықталды және бұл гликопротеин кез келген тиімді вакцинаның маңызды құрауы болуы мүмкін.
Investigational vaccines exist for Argentine hemorrhagic fever and RVF; however, neither is approved by FDA or commonly available in the United States. The structure of the attachment glycoprotein has been determined by X ray crystallography and this glycoprotein is likely to be an essential component of any successful vaccine.