Кіріспе

Жаңа Зеландияның Манауату Ухангуи аймағындағы ауылдық қауымдастық

Таңгивай – Жаңа Зеландияның Солтүстік аралындағы Манауату Ухангуи аймағының Руапеху округіндегі шағын ауылдық қауымдастық. Ол Охакуне мен Рангатуадан шығысқа қарай, ал Вайорудан батысқа қарай 49-шы мемлекеттік тас жолда орналасқан. 2018 жылы аймақтың 1281 тұрғынының 37,5% ауыл шаруашылығында, орман шаруашылығында және балық аулауда, ал 7,1% өндірісте жұмыс істеді. Жаңа Зеландияның Мәдениет және мұра министрлігі Таңгивай атауының мағынасын "көз жасы тамған су" деп аударады. Жаңа Зеландия тарихындағы ең ірі теміржол апаты – Таңгивай апаты 1953 жылдың 24 желтоқсанында Таңгивай маңында болды. Ухангеху өзені арқылы салынған теміржол көпірі Веллингтоннан Оклендке бағытталған экспресс жолаушылар пойызының астында құлады. Локомотив пен алғашқы алты вагон өзенге құлап, 151 адамның қаза табуына себеп болды. Апаттан кейін құрылған тергеу комиссиясы апаттың себебін жақын орналасқан Руапеху тауының кратерлік көлін ұстап тұрған тефра бөгетінің күйреуінен туындаған үлкен лахардың Ухангеху өзенінде пайда болуына байланысты деп тапты. Бұл лахар пойыз көпірге жеткенге бірнеше минут қалғанда Таңгивайдағы көпірдің тірегінің бірін қиратты. Апат болған жерге ескерткіш орнатылды. Тироранги Марае және Рангитеаурия үйі Таңгивай ауданында орналасқан. Бұл Нгати Ранги хапуының – Нгати Рангихаероа, Нгати Рангитеаурия және Нгати Тонгаитидің дәстүрлі жиналатын орны.

Ағаш

Джордж Сайм және компания 1908 жылдан 1930 жылға дейін станциямен трамвай арқылы байланысты тотара, риму, матай және кахикатеа ағаштарын кесу үшін арақ диірменін іске қосты. 1926 жылы диірмен өртеніп кетті. Кариои мемлекеттік орман паркі 1926 жылдың қараша айында орман шаруашылығына арналған жерлермен құрылып, 1927 жылдың 31 наурызынан бастап Жаңа Зеландия Орман қызметіне берілді. 1931 жылдың наурызына дейін 10,7 миллионнан астам ағаш отырғызылды, бұл жұмысқа 56 524 фунт стерлинг, 15 шиллинг және 10 пенни жұмсалды. Ағаштардың көп бөлігі кобальт тапшылығы бар және шаруашылыққа жарамсыз деп есептелген жерлерге отырғызылды, бірақ соған қоса зығыр да отырғызылды. Ағаштар 1960 жылдардың соңынан бері жиналып келеді. Winstone Pulp International (WPI) 1989 жылы Уаймарино орман паркін сатып алды, ал 1990 жылы Кариои орман паркінің кесу құқықтарын иеленді.

Ағаш кесу машинасы

Ағаш кесу үшін MSD Spiers компаниясы 1966 жылы темір жол станциясының жанында Тангивай пилорамасын салған. Оны жақын маңдағы қағаз массасы зауытының иесі Winstone Pulp International Ltd (WPI) 1993 жылы сатып алды. WPI шамамен 300 қызметкерді жұмысқа алған. 2006 жылдың 30 қыркүйегінде оның орман егіні 83 миллион долларға, ал бекітілген активтері 38,7 миллион долларға бағаланды. Ол 131 миллион доллар табыс алды, бірақ 10,1 миллион доллар зиянға ұшырады. Ernslaw One компаниясының Гисборн, Насеби және Тапануи қалаларында да орман шаруашылықтары мен пилорамалары бар.

Цельпа комбинаты

Ағаштан жасалған тағы бір пайдалы орын – целлюлоза фабрикасы, бірақ оның бастауы қиын болды. Бір сменада жұмыс істегенде жылына шамамен өнім береді. Ол негізінен газет қағазы және картон жасауға қолданылады, оның көп бөлігі экспортталады, содан кейін Веллингтонның CentrePort портына жеткізіледі. Будан целлюлозаны кептіруге, электр энергиясын және LPG өндіруге арналған қазандық және жылу алмастырғыш будың жылуын қалпына келтіреді. Артық жылу тікелей аралық тілімдеу цехынан алынған ағаштарды кептіруге пайдаланылады. 2004 жылы фабрикада 145 қызметкер жұмыс істеді. 1976 жылы Winstone және Chonju Paper Manufacturing, Samsung компаниясының еншілес кәсіпорны, аралық тілімдеу цехынан шамамен солтүстікке қарай термомеханикалық целлюлоза фабрикасын салды. 1978 жылы фабрикаға алғашқы ағаш партиясы жеткізілді. Целлюлозаның кемі 70 пайызы Чонжуға жіберуге тиіс болды, бірақ 1979 жылы фабрика іске қосылғанда целлюлоза мен газет бағасы төмендеді және целлюлоза сапасы тұрақсыз болды. 1981 жылы фабрика «Think Big» жобасы талқылауына қатысты, сол кезде үкімет 10 миллион долларлық артықшылық акцияларын сатып алып, 5 миллион долларлық қарыз берді. Сол жылы шығын 7,133 миллион долларды құрады және 11 миллион долларға дейін өсті. Кейін 1981 жылы Brierley Investments Ltd компаниясымен байланысы бар H. W. Smith Ltd компаниясы Winstone-дегі 10 пайыздық үлесін 24,9 пайызға, ал 1983 жылы 27 пайызға дейін арттырды. Brierley үкімет өзінің үлесін сатқаннан кейін Winstone-ды толық бақылауға алды. Winstone отбасынан соңғы қалған директор Дональд зейнеткерлікке шықты. 1988 жылдың басында Fletcher Challenge компаниясы Winstone-ды 444 миллион долларға сатып алды. Karioi бірнеше ай ішінде Гонконг инвестициялық компаниясына сатылды. Сол кезде Winstone Pulp International Ltd атауы қабылданды. WPI 2008 жылы Ernslaw One тобына сатылды.