Кіріспе
1973 жылы Корольдік әскери-теңіз флотының 82-ші типті эсминеці HMS Bristol (D23) – Корольдік әскери-теңіз флоты үшін салынған осы кластағы жалғыз кеме. «Бристоль» 1970-ші жылдардың басында пайдалануға берілетін CVA 01 авианосецтерін сүйемелдейтін үлкен эсминецтер класының алғашқысы болуы жоспарланған, бірақ 1966 жылғы қорғаныс ақ кітабында қорғанысқа жұмсалатын қаражат қысқартылғандықтан, кластың қалған бөлігі мен CVA 01 авианосецтерінен бас тартылды. Ұзақ қызметтен кейін, оның ішінде Фолкленд соғысына қатысқаннан соң, 1987 жылы оқу кемесіне айналдырылды. 1991 жылы Дартмут оқу эскадрильясының құрамында болған кезде, қазандықта жарылыс болды, ол кемені экономикалық тұрғыдан жөндеуге келмейтіндей зақымдады. Енді басқа әскери-теңіз флотына сатуға жеткіліксіз құнды болғандықтан, ол HMS Excellent кемесінің портындағы оқу кемесі болды. 2020 жылдың 28 қазанында Портсмутте қызметтен босатылды.
HMS Bristol (D23) was a Type 82 destroyer, the only vessel of her class to be built for the Royal Navy. Bristol was intended to be the first of a class of large destroyers to escort the CVA 01 aircraft carriers projected to come into service in the early 1970s but the rest of the class and the CVA 01 carriers were cancelled as a result of the 1966 Defence White Paper which cut defence spending. Following a long career which included the Falklands War, she was converted into a training ship in 1987. In 1991 while part of the Dartmouth training squadron, she suffered a boiler explosion that damaged the vessel beyond economical repair. No longer having enough value to be sold to another navy, she became a Harbour Training ship at HMS Excellent. She was decommissioned in Portsmouth on 28 October 2020.
Шығу тегі
CVA 01 авианосецтері Корольдік теңіз күштерінің Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінен қалған авианосецтерін алмастыру мақсатында жобаланды. Бастапқы жоспар бойынша екі авианосец салынуы тиіс еді, ал оларды қорғау үшін төрт жаңа 82-типті аймақтық әуе қорғанысы эсминецтері құрылатын болды. 1963 жылы Қорғаныс министрі Питер Торникрофт парламентте 56 миллион фунт стерлинг сомасында бір жаңа авианосец салынатынын хабарлады. Бірақ, үкімет ауысуы және RAF (RAF және Теңіз күштерінің екеуі де Hawker P.1154 жоғары жылдамдықты V/STOL ұшағын, Hawker Siddeley Harrier-дің үлкен түрін пайдалануы күтілді) бәсекесі нәтижесінде жоба 1966 жылғы Қорғаныс туралы ақ парақта тоқтатылды. Бұл 82-типті эсминецтерге деген қажеттілікті жойды. Дегенмен, бастапқы төрт эсминецтің біреуі 1966 жылдың 4 қазанында жаңа технологияларды сынау үшін тапсырыс берілді. HMS Bristol 1969 жылы төрт жаңа қару-жарақ және электрондық жүйелермен суға түсірілді.
Құрылыс
Бристоль кемесінің қазығы 1967 жылдың 15 қарашасында Swan Hunter & Tyne Shipbuilders Ltd компаниясымен салынды. Ол 1969 жылдың 30 маусымында суға түсірілді және 1972 жылдың 15 желтоқсанында қызметке қабылданды.
Қару жүйелері
Бристоль теңіз күшіне бірнеше жаңа жүйелер енгізілді, оның ішінде Sea Dart әуе шабуылына қарсы және Ikara суасты кемелеріне қарсы зымырандық жүйелері, сондай-ақ 4,5 дюймдік (113 мм) Mk 8 зеңбірегін тасымалдаған алғашқы Корольдік теңіз күшінің кемесі болды. Флотқа тағы бір жаңалық – жаңа Action Data Automated Weapons System Mk.2 (ADAWS 2) – кемедегі қару-жарақ пен сенсорларды үйлестіруге арналған компьютерлік жүйе. ADAWS 2 – бұл оның алдыңғы үлгісінің, қолмен деректер енгізуге тәуелді болған қарапайым әрекет ақпараттық жүйесінен үлкен қадам болды. Sea Dart (GWS 30) жүйесі квартер-декте орналасқан екі зеңбірекпен, округтік үлгінің 901 типті бір радарына қарағанда жақсартылған 909 типті радарлық нысананы жарықтандыру жиынтықтарымен жабдықталған. Екінші қару – австралиялық Ikara суастына қарсы қаруы. Ikara – кемеден 16 шақырымға дейін кішкентай іздейтін торпеданы жеткізе алатын ракеталық қозғалтқышты тасымалдаушы. Ikara Mark 10 Limbo суастына қарсы минометімен толықтырылды. Бір ғана 4,5 дюймдік (113 мм) Mark 8 зеңбірегі әуе шабуылына қарсы қару ретінде көзделмеген, сондықтан оның көтерілу бұрышы тек 55° болды. Қарудың атыс жылдамдығына қарағанда сенімділігіне басымдық берілген, сондықтан тек бір дана орнатылды, ал минутына 25 оқтың атыс жылдамдығы кемеге қарсы және жағалауға шабуыл жасау үшін жеткілікті болды. Бристоль Westland Wasp тікұшағын квартер-декке қондыра алса да, ангары мен авиациялық жабдықтары болмағандықтан, сыртқы әуе қолдауына мұқтаж болды.
Әрекет қызмет
Бристольдің құрылу мақсаты ешқашан іске аспады, сондықтан ол 1970 жылдары қызметінің көп бөлігін жаңа қарулар мен компьютерлік жүйелерді сынап, тәжірибе жинақтаумен өткізді. 1974 жылы қазандықтағы ауыр өрт бу машиналарын жойды, бірақ Бристоль тек газ машиналарын пайдалана отырып, олардың икемділігі мен тиімділігін көрсетіп, тағы үш жыл бойы жұмыс істей алды. Бу машиналарын 1976 жылы жөндеп қайта іске қосты. 1979 жылы оған ECM, Corvus қарсы шаралар құрылғылары және Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінің 20 мм Оерликон зеңбіректері орнатылып, жедел әрекетке дайындалды. Осы жөндеу барысында Лимбо қаруы алынып тасталды, ал оның орны кейін уақытша бассейн ретінде пайдаланылды.
Фолкленд соғысы (1982)
Бристоль флагман ретінде пайдалануға жарамды болды, өйткені ол осы рөлге қажетті қосымша қызметкерлерді қабылдауға жеткілікті болды. Ол 1981 жылы Океан Сафари жаттығулары кезінде Корольдік флагман ретінде қызмет етті. Қысқа уақытқа жөндеуден өткеннен кейін, ол 1982 жылы Фолкленд соғысында Оңтүстік Атлантикада Корольдік флоттың арнайы құрамына қосылды. Бристоль Бристоль тобының күш-жігерін оңтүстікке қарай жеткізді, содан кейін 317.8 операциялық тобының әскери тобымен бірікті. 22 мамырда ол екі Sea Dart зымыранын жасалма радарларға жіберді, бұл топтағы кемелерге орнатылған ұқсас радарларға кедергі келтірді. 25 мамырда Бристоль соққыға ұшырап, суға батып кеткеннен кейін, әуе соғысы рөлінде міндеттерін орындады. Ұлыбританияға оралғанда, ол қайта жөндеуден өтті және қақтығыстан алған сабақтарға байланысты, оның жеңіл әуе кемелеріне екі Оерликон / BMARC 30 мм GCM A03 және бір Оерликон / BMARC 20 мм GAM B01 гармандары қосылды. Loral Hycor SRBOC қарсы шаралары лақтыру құрылғылары, сондай-ақ, Corvus лақтыру құрылғыларын кеңейту үшін қосылды.
On return to the UK she entered a refit and, in light of the lessons of the conflict, had her light anti aircraft weapons augmented with a pair of twin Oerlikon/BMARC 30 mm GCM A03 and a pair of single Oerlikon/BMARC 20 mm GAM B01 guns. Loral Hycor SRBOC countermeasures launchers were also added to augment the elderly Corvus launchers.
Фолклендтерден кейінгі қызмет
Фолкленд аралдарында болған зақымданудан кейін Корольдік теңіз флотының корпустары аз болғандықтан, Бристол 1984 жылы қайта жөндеуден өткенге дейін бірнеше рет шетелге жіберілді. Тағы бір қазандықтың жарылуы қайта жөндеу кезінде күрделі зақымдануға әкелді, оны жөндеу қажет болды. Ремонт кезінде жүргізілген негізгі жұмыс ескірген 965 типті радарды жаңа 1022 типті ұзын қашықтықтан әуеде іздеу міндеттері үшін ауыстыру болды. Икара жүйесі алынып тасталды; оны 324 мм-лік су асты кемелеріне қарсы торпедалар үшін екі үш STWS 1 пулеметтерімен ауыстыру жоспарланған, бірақ олар ешқашан орнатылмаған.
Оқу кемесі
1980 жылдардың соңына қарай кеме ескіріп, қолданыстан шыға бастады. Әскери-теңіз күштерінің саны қысқарғанда, басқа да көптеген әуе шабуылына қарсы эсминецтер қолданыста болғанда, бірегей кемені сақтап тұрудың мәні болмай қалды. HMS Bristol 1991 жылы қызметтен босатылып, HMS Kent-тің орнына қайта жабдықталды. Бристоль, Портсмут қаласындағы Кит аралында орналасқан жағажайдағы кемежайдағы кеме ретінде, негізінен Корольдік теңіз күштерінің қызметкерлері мен жастар ұйымдары үшін оқу және тұру кемесі ретінде пайдаланылды. Теңіз кадеттері, Біріккен кадет күштері және теңіз скауттарының көптеген жас өкілдері Бристольдегі әскери кемеде өмірдің алғашқы тәжірибесін алды. Әуе оқу корпусы мен Армия кадет күштерінің бөлімшелері де осы мүмкіндікті пайдаланды. Кемені Edexcel BTEC Public Services курсын оқытатын бірнеше колледждер де қолданды. Кеме экипажы Корольдік теңіз күштерінің және азаматтық қызметкерлерінен құралды. Ол сондай-ақ RNVCC кадеттерінің алғашқы жаттығуы кезінде, рекруттар курсанттар болу үшін оқуларын аяқтағанда пайдаланылды. Бристоль Хевберндегі A&P Tyne компаниясында қайта жабдықталды. Жұмыс нәтижесінде HMS Bristol-дің қызмет ету мерзімі 10 жылға ұзартылатыны күтілді. Жұмыс Бристольдегі жабдықтарды денсаулық және қауіпсіздік стандарттарына сәйкес келтіруді мақсат етті. Кемедегі 1022 және 992Q типті іздеу радарлары бар ескі мачталар алынып тасталды. Кеме 2010 жылдың 20 қазанында Портсмуттан шығып, 2010 жылдың 3 қарашасында таңертең Хевбернге сүйретіліп жеткізілді. HMS Bristol 2011 жылдың сәуірінде Портсмутқа оралу үшін Хевбернен қайтып келді. Бристольдің оқу кемесі ретіндегі қызметі 2020 жылдың 28 қазанында тоқтатылды, содан кейін Қорғаныс министрлігі оны жою туралы шешім қабылдады. Бұл жаңалық жарияланғаннан кейін Портсмут қалалық кеңесінің басшысы Джеральд Вернон Джексон Бристольді Корольдік теңіз күштерінің ұлттық мұражайының құрамында мұражай кемесі ретінде сақтап қалуға шақырды. HMS Bristol 2020 жылдың 1 желтоқсанында Тарату резервтік кемелер ұйымына берілді.