Кіріспе
Анимациялық мультфильмдердегі физикалық заңдардың әдемі әзіл-қалжың жүйесі. Мультфильм физикасы немесе анимация физикасы – анимацияда күлкілі эффект үшін қолданылатын, қалыпты физика (және биология) заңдарын жоққа шығаратын, әдемі әзіл-қалжың заңдар жүйесі. Көптеген танымал американдық анимациялық фильмдер, әсіресе Warner Bros. және Metro Goldwyn Mayer студияларының фильмдері, комедиялық анимацияда қалыпты жағдайға айналған осындай "заңдардың" салыстырмалы тұрақты жиынтығын жасады. Олар көбінесе заттардың мультфильм кейіпкерлеріне көрінетіндей немесе кейіпкерлер күтетіндей әрекет етуімен, олардың объективті жағдайымен емес, байланысты болады. Мысалы, мультфильм кейіпкері тік жардан қашқанда, ол байқағанға дейін гравитация әсер етпейді. Walt Disney Studios аниматоры Арт Баббиттің айтуынша: "Анимация физика заңдарын сақтайды – егер олай болмаса, көбірек күлкілі болса".
Cartoon physics or animation physics are terms for a jocular system of laws of physics (and biology) that supersedes the normal laws, used in animation for humorous effect. Many of the most famous American animated films, particularly those from Warner Bros. and Metro Goldwyn Mayer studios, indirectly developed a relatively consistent set of such "laws" which have become de rigueur in comic animation. They usually involve things behaving in accordance with how they appear to the cartoon characters, or what the characters expect, rather than how they objectively are. In one common example, when a cartoon character runs off a cliff, gravity has no effect until the character notices. In words attributed to Art Babbitt, an animator with the Walt Disney Studios: "Animation follows the laws of physics—unless it is funnier otherwise."
Идеяның тарихы
Мультфильмдердің нақты әлемнен өзгеше әрекет ететіні, бірақ кездейсоқ емес, анимация өнерінің пайда болғаннан бергілі бар идея. Мысалы, Уолт Дисней 1956 жылы «Диснейленд» телебағдарламасының бір эпизодында мүмкін емес нәрсенің ықтималдығы туралы айтқан. Warner Brothers компаниясының «Looney Tunes» және «Merrie Melodies» мультсериалдарында олардың өзіндік мультфильм физикасының көптеген мысалдары келтірілген (мысалы, «Wile E. Coyote» және «Road Runner» мультфильмдерінде) және тіпті олардың нақты әлем физикасын елемейтіндіктерін мойындаған. «High Diving Hare» (1948) мультфильмінде, Йосемит Сэм Багс Банни тұрған биік секіру тақтасын кесіп өткенде, Сэм тұрған баспақыш пен платформа құлап, кесілген тақта ауада ілініп қалады. Бэгс камераға бұрылып: «Мен бұл гравитация заңына қайшы екенін білем, бірақ мен заңды оқыған емеспін!» дейді. Үлкен экранда көрсетілгеннен кейін, Ханна-Барбераның көптеген шоулары арқылы тез арада кіші экранға көшірілді. Бұл жерде Йоги аю, Бу Бу және басқа да антропоморфты жануарлар оны бірнеше рет қолданды. «Looney Tunes» және «Warner Bros» компаниясының алғашқы анимациялық телесериалы «Tiny Toon Adventures» мультсериалында осы тақырыпқа арналған «Toon Physics» деп аталатын жеке эпизод болды. Онда Орсон Уэльс оның нақты ғылымнан қалай ерекшеленетінін түсіндіреді, ал Plucky Duck демонстрация ретінде тартылды. Сонымен қатар, Acme Looniversity осы заңдарға негізделген сабақтарды өткізеді. Соңғы кезде Роджер Тәуек, Бонкерс Д. Бобкет, Якко, Уакко және Дот сияқты кейбір мультфильм кейіпкерлері мультфильмдерге комедиялық мақсаттар үшін табиғат заңдарын бұруға немесе бұзуға рұқсат етілгенін айтты. Бұл өте қиын, сондықтан мультфильмдерде табиғи комедиялық уақыт сезімі бар, бұл оларға күлкілі қасиеттер береді. Мысалы, «Роджерді кім айыптайды?» («Who Framed Roger Rabbit») фильмінде Роджер бірнеше сахнада кісенсаптан құтыла алмайды, тек үстелді тұрақтап ұстау үшін екі қолын пайдаланады, ал Эдди Валиант кісенсапты арамен кесуге тырысады. Эдди ашуланып: «Маған айтқың келгені, сен кез келген уақытта қолыңды кісенсаптан шығарып алуға болатын едің бе?!» дейді. Роджер: «Жоқ, кез келген уақытта емес! Тек күлкілі болған кезде ғана!» Фильмдегі диалогтарда мультфильм физикасының бірнеше аспектілері талқыланды, ал бұл тұжырымдама шағын сюжеттік тақырып болды. 1993 жылы Стивен Р. Гулд, сол кездегі қаржылық оқыту кеңесшісі, «New Scientist» журналында былай деп жазды: «Бұл түсініксіз құбылыстар біздің әлеміміздегідей логикалық заңдармен сипатталуы мүмкін. Ақылға сыймайтын оқиғалар Лониверспен ғана шектелмейді. Біздің ғаламды басқаратын заңдар көбінесе жалпыға түсініксіз болып көрінеді». Бұл тақырыпты Алан Холоденко «Анимацияның еңбегіш әлемі» («The Nutty Universe of Animation») атты мақаласында сипаттады. Гарфилдтің «Анимациялық мультфильмнің құпиялары» («Secrets of the Animated Cartoon») атты қысқа анимациялық фильмінде Орсон мен Уэйд кейіпкерлері мультфильмдердің әртүрлі заңдарын көрсетіп, олардың күлкілі мысалдарын ұсынады. 2012 жылы О'Доннеллдің мультфильмдік қозғалыс заңдары Ұлыбританиядағы Кингстон университетінде Энди Холденнің презентациясы мен көрмесі үшін негіз болды. «Картикондардағы қозғалыс заңдары» («Laws of Motion in a Cartoon Landscape») атты бұл жұмыста мультфильм физикасының өнерге және өнер тарихының соңына қатысты идеялары зерттелді. Кейіннен суретші анимациялық мультфильм кейіпкері ретінде фильмге айналдырылды және 2016 жылы Глазго халықаралық фестивалінде, 2017 жылы Tate Britain және 2017 жылы Венеция биенналесінде Future Generation Art Prize көрмелерінде көрсетілді.