Шаолинь футбол: Көңілді күрес және доп ойыны

Кіріспе

2001 жылы Стивен Чоудың спорттық комедиялық фильмі.

«Шаолин футбол» (қытайша: 少林足球) – 2001 жылы Стивен Чоудың режиссерлік еткен және басты рөлде ойнаған Гонконгтың спорттық комедиялық фильмі. Фильм бұрынғы Шаолин монахының өзінің бес бауырын ұстазының қайтысынан соң жылдар өткенде қайта біріктіріп, олардың үстімізден шығарлық жекпе-жек өнерін футболға қолданып, Шаолин кунг-фуын көпшілікке таныстыруы туралы.

Сюжет

"Алтын аяқ" Фунг, Гонконг футбол жұлдызы, командаласы Хунға ойынды сәукелеске беру үшін чек ұсынғанда, оны ұрып-соғып, келекелейді, өзі арадашы екенін мәлімдейді. Фунг соңында чекті алып, ойынды тастап кетеді. Ашулы жанкүйерлер оны ұрып, аяғын сындырады. Жиырма жыл өткен соң Фунг ақсап жүреді және қазіргі кезде сәтті бизнесмен болған Хунның кемсіткен шалақысы болып табылады. Фунг Хунның футбол командасын жаттықтыруға рұқсат сұрағанда, Хун оны мазақтап, жалған чекпен алдап, аяғын сындырғандарды өзі жалдағанын айтады. Көшеде қайғысын ішіп отырған Фунг, кунг-фу өнерінің пайдалы тұстарын әлемге таратуды қалайтын Шаолин кунг-фу шебері Сингке кездеседі. Алайда, Сингтен кунг-фу сабақтарын алуға ешкім асықпайды, себебі ол шаңды да, кедей де. Ол тамақ дайындау үшін тай-чиді қолданатын, ауыр акнесі бар Мюиден манту ұрлайды. Басында оған немқұрайлы қараған Фунг, жақын арада Сингтің аяғының күшін танып, оған футболдан жаттықтырушы болуды ұсынады. Футбол арқылы кунг-фуды насихаттау идеясы Сингті қызықтырады, ол бұрынғы Шаолин бауырларын командасына қосылуға шақырады. Сингтің бауырлары ақырында келіседі. Фунг сынақ ретінде қатал тәртіпсіздігімен танымал командамен ойын ұйымдастырады. Бұл команда Шаолин командасын жақсы сабақтан өткізеді. Барлығы үмітін жоғалтқанда, Шаолин командасының мүшелері өздерінің күштерін қайта оятып, оларды қарсы команданы жеңу үшін пайдаланады. Қарақшылар Синг командасына қосылуды сұрайды. Синг Мюиді дүкенге алып барып, сағаттан кейін қымбат киімдерді киіп көруге мүмкіндік береді және оған біреуін сатып алуды ұсынады. Ол оны таң қалдыру үшін макияж жасайды, бірақ команда мен оның бастығы оның 80-ші жылдардағы әсерлі келбетін мазақтайды. Мюи Сингке деген сезімдерін білдіргенде, ол оған тек дос болғысы келетінін айтады. Ол жұмыстан шығарылғаннан кейін жоғалып кетеді. Шаолин командасы Гонконгтағы ашық кубок турниріне қатысады, онда олар өздерінің күштерінің арқасында күлкілі түрде бір жақты жеңістерге жетеді. Олар финалда ғана Хунның "Team Evil" командасына қарсы кездеседі, олар американдық есірткінің әсерінен адамнан асқан күшке және жылдамдыққа ие. Төреші де Хунның сатып алған адамы болып шығады. "Team Evil" командасы Шаолин командасының екі қақпашысын ауыр түрде жарақаттайды, ал Шаолин командасының күшсіз мүшелері қашып кетеді. Команда жеңіліске ұшырағалы жатқанда, басын қырқып алған Мюи олардың қақпашысы болып қайта оралады. "Team Evil" командасының шабуылшысы Мюиге қарсы жалындаған допты соққанда, ол оны тай-чимен тоқтатады. Ол Сингпен бірігіп, өздерінің шеберліктерін қолданып, допты алаңға қарай жібереді. Доп "Team Evil" командасының қақпасына ұшып кіріп, барлық ойыншыларды ұшырып, жалғыз және жеңіс голын соғады. Кейін Хун допинг қолданғаны үшін түрмеге қамалады, ал "Team Evil" командасының ойыншылары өмір бойына жарыстарға қатысудан шеттетіледі. Синг серуендеп жүргенде, айналасындағы адамдардың күнделікті өмірінде кунг-фуды қолданатынын көріп қуанышқа бөленеді, өмірлік арманы орындалады. Бір ғимараттың қабырғасындағы үлкен жарнамада Синг пен Мюи, әйгілі жұп, боулингтен әлем чемпионатында жеңіске жеткендігі көрсетілген.

"Golden Leg" Fung, a Hong Kong soccer star, beats and berates his teammate Hung when the latter offers him a cheque to lose the game, claiming to be the middleman. Fung takes the cheque in the end and throws the game. Angry spectators beat him and break his leg. Twenty years later, Fung walks with a limp and is the mistreated lackey of Hung, now a successful businessman. When Fung asks to coach Hung's soccer team, Hung mocks him and reveals he tricked him with a bad cheque and hired those who broke his leg. While drinking his sorrows in the streets, Fung comes across Sing, a Shaolin kung fu master who wants to promote the practical benefits of the martial art to the world. No one takes kung fu classes from Sing, however, as he is dirty and poor. He steals mantou from Mui, a woman with severe acne who uses Tai chi to make the food. At first disdainful, Fung soon discovers the power of Sing's leg and offers to coach him in soccer. Compelled by the idea of promoting kung fu through soccer, Sing asks his former Shaolin brothers to join his team. Sing's brothers eventually agree. As a test, Fung arranges a game with a team known for vicious cheating. The thug team gives the Shaolin team a beating. When all seems lost, the Shaolin team members reawaken their powers and utilize them to defeat the other team. The thugs ask to join Sing's team. Sing takes Mui to try on expensive dresses at a high end department store after hours and offers to buy her one. She gets a makeover to impress him, though the team and her boss mock her exaggerated '80s look. When Mui hints at her feelings for Sing, he tells her he only wants to be friends. She disappears after her boss fires her. Team Shaolin enters the open cup competition in Hong Kong, where they see ridiculously one sided victories due to their powers. They only meet their match in the final against Hung's Team Evil, who have superhuman strength and speed due to an American drug. The referee has also been bought out by Hung. Team Evil badly injures two of Team Shaolin's goalkeepers; the powerless members of Team Shaolin flee. As the team is about to lose by default, Mui, who has shaved her head, reappears to be their goalkeeper. When Team Evil's striker kicks the ball with flaming force towards Mui, she stops it with tai chi. She and Sing combine their skills and rocket the ball downfield. The ball blows through Team Evil's goal while hurling along all its players, scoring the sole and winning goal. Later, Hung is imprisoned for doping, while the Team Evil players receive lifetime bans. Sing goes out for a jog and is pleased to see people around him using kung fu in their everyday lives, his lifelong dream having become a reality. A large ad on the side of a building shows that Sing and Mui, a famous couple, have won the world championship in bowling, among other things.

Актерлік құрам

Стивен Чоу - Синг / Mighty Steel Leg (#10): Шаолин кунг-фуын меңгерген және бұрынғы монах, ол жауынгерлік өнерді әлемге таратуды қалайды. Ол команданың шабуылшысы және өте күшті аяқтарымен тоқтатылмас футбол соққыларын орындайды. Нг Мантат - Фунг / Алтын аяқ: 1980-ші жылдары үйсіз қалған және бұрынғы футболшы, матчтан кейін ашулы топтың шабуылынан жарақаттанып, мүгедек болып қалды. Ол Хунг жаттықтырушыдан пара алғаннан кейін ойынды әдейі жеңіліске ұшыратқан. Вонг Ят Фэй - Темір Бас (#11): Шаолин монахтарының ең үлкені, қазір клубта жұмыс істейді. Оның кунг-фу стилінде өте қатты басы қолданылады және ол матчтарда басымен ойнауға маманданған. Мок Мейлам - Құшақтайтын аяқ (#2): Шаолин монахтарының екінші үлкені, қазір ыдыс жуушы болып жұмыс істейді. Команданың қорғаушысы ретінде, Құшақтайтын аяқтың Шаолин дағдылары жердегі боксқа ұқсайды, ол допты қарсыластан алыстатып, оларды шатастырады. Тин Кай Ман - Темір Көйлек (#3): Шаолин монахтарының үшіншісі, қазір бизнесмен болып жұмыс істейді. Команданың толық қорғаушысы ретінде, Темір Көйлек жарақатсыз, соққыға төтеп бере алады, сондай-ақ допты құрсағымен ұстап, жылжыта алады. Дэнни Чан Квок Кван - Бос қол / Шаңқы жылдамдық (#1): Шаолин монахтарының төртіншісі, қазір жұмыссыз және жұмыс іздеп жүр. Ол Брюс Лиге өте ұқсайды, тіпті "Өлім ойынынан" сары және қара костюмін киеді. Команданың қақпашысы ретінде, оның жылдам қолы мен күшті қолдары оған лақтырылған заттарды бірден және дәл ұстауға мүмкіндік береді. Лам Чи Чунг - Жеңіл Жилет (#6): Шаолин монахтарының алтыншысы және ең кішісі, гипофиз ауруынан кейін семіздікке және шексіз ашкөздікке ұшырады. Ол команданың қанатты ойыншысы. Ауруына қарамастан, ол кунг-фу стилін қолданып, үлкен биіктікке секіріп, ұшып бара жатқандай сезім тудыра алады. Чжао Вэй - Муй: Тай-чимен заттарды манипуляциялай білетін нан пісіруші және Сингтің сүйіктісі. Ол көбінесе кантон тілінде сөйлемейді, бірақ басқалар оны түсінеді және керісінше. Патрик Цзе - Team Evil командасының жаттықтырушысы және Фунгтың бұрынғы командаласы, 1980-ші жылдардағы матчта пара алуға мәжбүрлегені үшін Фунгпен араздасқан. Шик Зи Юн - Team Evil шабуылшысы (#9), ол артқа домалап, көкке көтеріліп, отты допты нысанаға соға алады. Цао Хуа - Team Evil қақпашысы (#21), ол бір қолын қалтасында ұстап, қақпасын қорғай алады. Оның өте күшті қолы қалың металл арқанды да сындыра алады. Сесилия Ченг және Карен Мок - Team Dragon ойыншылары №7 және №11, олар жерден бірнеше сантиметр биіктікте жүгіре алады. Фун Мин Хун - "Төңкеріс" командасының капитаны, жартылай ай тәрізді кілт және болат балғаны қару ретінде қолданатын қатыгез мафиози. Винсент Кок - "Тофу" командасының капитаны, Шаолин командасымен алдын ала матчта кездеседі.

Stephen Chow as Sing / Mighty Steel Leg (#10):A Shaolin kung fu practitioner and former monk who wants to promote the martial arts form to the world. He is the team's striker and uses his extremely powerful legs to produce unstoppable soccer shots. Ng Man tat as Fung / Golden Leg:A homeless man and former soccer player from the 1980s who became crippled after being beaten by an angry mob after a match, which he deliberately lost after taking a bribe from Hung, the coach of Team Evil. Wong Yat fei as Iron Head (#11):The eldest of the Shaolin monk brothers, who is now working in a club. His style of kung fu utilizes his immensely hard head, and he specializes in headers during matches. Mok Mei lam as Hooking Leg (#2):The second eldest of the Shaolin monk brothers, who is now working as a dishwasher. As the team's full back, Hooking Leg's Shaolin skills resemble ground tumbling boxing, which he uses to keep the ball away from the opponent and confuse them. Tin Kai man as Iron Shirt (#3):The third of the Shaolin monk brothers, who is now working as a businessman. As the team's full back, Iron Shirt can absorb blunt force attacks without injuries, as well as hold and propel the ball with his abdomen. Danny Chan Kwok kwan as Empty Hand / Lightning Hand (#1):The fourth of the Shaolin monk brothers, who is now unemployed and job hunting. Empty Hand resembles Bruce Lee to the point of wearing his yellow and black jumpsuit from Game of Death. As the team's goalkeeper, his fast hands and powerful arms allow him to instantly and accurately catch objects thrown at him. Lam Chi chung as Light Weight Vest (#6):The sixth and youngest of the Shaolin monk brothers, who has become obese and gluttonous after being diagnosed with a pituitary disease. He is the team's winger. Despite his illness, he is capable of utilizing his style of kung fu to leap incredible heights, giving the illusion of flight. Zhao Wei as Mui:A baker and Sing's love interest, who is skilled at manipulating objects with tai chi. She rarely speaks Cantonese, but everyone else still understands her and vice versa. Patrick Tse as Hung:The coach of Team Evil and Fung's former teammate, who has maintained a rivalry with Fung after forcing him to take a bribe during a match in the 1980s. Shik Zi yun as Team Evil's striker (#9), who can back flip and soar into the sky to kick a fiery ball to its target. Cao Hua as Team Evil's goalkeeper (#21), who can guard his goalpost with one hand in his pocket. His incredibly strong hands can crush a thick metal crossbar. Cecilia Cheung and Karen Mok as Team Dragon players #7 & #11, who can run so fast that they appear to be inches above the ground. Fung Min hun as the captain of Team Rebellion, a vicious mobster who wields a crescent wrench and steel mallet as weapons. Vincent Kok as the captain of Team Tofu, the team that Team Shaolin faces in the preliminary match.

Шабыт

Шаолин футбол фильміне түрткі болған Чжоудың әрекет фильмдері үшін ерекше сюжет қалауы болды. Premiere журналына берген сұхбатында Чоу: "Жергілікті нарыққа ғана тәуелді бола алмаймын, себебі ол тым тар, сондықтан Шаолин футболдан бері халықаралық аренаға шығу – менің мақсатым" деді.

Кастинг

Бірнеше ардагер актерлерден басқа, Чоу «Premiere» журналына берген сұхбатында «Шаолин футбол» фильміне дейін актерлік тәжірибесі жоқ, өзінің серіктерінен бірнеше адамды шақырғанын айтты. Мысалы, Лам Чи Чунг («Жыңғыр салмақ») Чоудың сценарисі болса, Дэнни Чан Квок Кван («Бос қол») — «Майкл Джексон би нөмірін» жасауға шақырылған би хореографы. Осы нөмір фильмнің басында Син мен Муидің алғашқы кездесуінен кейін орындалады. Чоу Чанға Брюс Лидің сары-қара жеңілткіш костюмін киюді бұйырды, себебі тек қақпашы ғана «арнайы форма кие алады». Тин Кай Ман («Темір жең») Чоудың бірнеше фильмінде өндіріс жетекшісі болды, бірақ бұрынғы фильмдерде көптеген ұсақ рөлдерде ойнаған. Мысалы, ол Чоудың алдыңғы фильмі «Комедия королінде» Триадаға қосылғысы келетін жас жігіттің рөлін сомдады. Сесилия Ченг пен Карен Мок, «Шаолин футболда» Team Dragon ойыншыларының 7 және 11 нөмірі ретінде шағын эпизодтарда пайда болды, ал «Комедия королінде» басты рөлдерде ойнады. Чоу актер емес адамдарды жалдау туралы шешімін қорғай келе: «Талантты іздеу кезінде, кастингте олар туралы ең қызықты нәрсені табуға тырысамын. Егер олар кастингте бізді күлдірсе, онда үлкен экранда да күлдіретін болады». Мандарин тілінде сөйлейтін Муи рөлін ойнаған Чжао Вэй Гонконг туындысында ойнаудың өзгеше тәжірибе екенін айтты. Алайда, Чжао өзінің әдемі келбетімен оңай танылатынын еске алып, азырақ макияжпен түскендегі келбетіне риза еместігін мойындады. «Шаолин футбол» фильмінің үш негізгі актері Чоудың «Кунг-фу шуылдауы» фильмінде де ойнады: Дэнни Чан Квок Кван («Бос қол») «Балта тобының» басшысы Сэм ағаның рөлін, Тин Кай Ман («Темір жең») — Сэм ағаның кеңесшісінің рөлін, ал Лам Чи Чунг («Жыңғыр салмақ») — Чоудың серігі және ұсақ қылмыстағы әрілесі Боунның рөлін сомдады. Фун Мин Хун (Team Rebellion капитаны) «Комедия королінде» Сесилия Ченнің зорлық-зомбылық көрсететін жігітінің рөлінде және «Кунг-фу шуылдауында» Син мен Боунды автобуста қызықтырғанда ұрып-соққан «Төрткөзді кеңсе қызметкерінің» рөлінде шағын эпизодтарда пайда болды.

Үй медиасы

Гонконгта фильм 2001 жылдың 14 қыркүйегінде DVD және Video CD форматында жарық көрді. DVD нұсқасы 10 минутқа қысқартылды, көрермендер фильмнің ортасында жойылған көріністерге қол жеткізе алады. DVD нұсқасынан жойылған көріністер – Муидің нан пісіру орнының алдындағы би кезеңі, Муидің макияжына қатысты әңгімелердің көп бөлігі және соңғы титрлерден бұрын жасалған қателер жинағы. Сондай-ақ, көрермендер маңызды арнайы эффектілер жасалған көріністерді де көре алады. Фильм 2005 жылдың 23 желтоқсанында Sony PSP үшін UMD форматында да жарық көрді. 2004 жылы Miramax Films компаниясы АҚШ-та шығарған DVD нұсқасы бастапқы нұсқадан 23 минуттық материалды алып тастады; жойылған материалға "Алтын аяқ" Фунның бастапқы флэшбэк сахнасы және Сингтің Муимен әрекеттесуі кіреді. Бұл нұсқада ағылшын тіліндегі дубляж бар, Чоу өзінің дауысын өзі дубляждайды, ал Бай Линг Муидің дауысын сомдайды. Бұған қоса, DVD көрермендерге Гонконгтың түпнұсқа нұсқасын көруге мүмкіндік береді. Ұлыбританияда фильмді Blu-ray форматында Optimum Releasing 2010 жылдың 26 қаңтарында шығарды. Фильмнің жапондық нұсқасын Pioneer LDC 2002 жылдың 22 қарашасында шығарды, ал The Clockworks Group 2003 жылдың 21 желтоқсанында қайта шығарды. Фильмнің итальяндық дубляжында кәсіби футболшылар Дамиано Томмаси (Mighty Steel Leg Sing), Винсент Кандела (Empty Hand), Марко Дельвеккио (Iron Head), Синиша Михайлович (Hooking Leg), Джузеппе Панкаро (Iron Shirt) және Анджело Перуцци (Light Weight Vest) дауыстарын сомдады.

Кассалық жинақ

Гонконг кассасында «Шаолин футбол» 60 739 847 гонконг долларын тауып, сол кездегі аймақтың тарихындағы ең табысты фильм атанды. Бұл рекорд 2004 жылға дейін сақталды, содан кейін Стивен Чоудың келесі туындысы «Кунг-фу Хастл» осы көрсеткішті басып өтті. «Шаолин футбол» әлем бойынша 42 776 760 АҚШ долларын қамсыды. Metacritic сайтында фильм 24 сыншының бағалауы бойынша 100 балдық шкаладан 68 бал алды, бұл «көбінесе жағымды пікірлер» екенін көрсетеді.

Қытайға тыйым салу

Фильмнің режиссері Стивен Чоу ҚХР Ұлттық радио және теледидар басқармасымен келіспеді, олар фильмнің атауы буддистерді ренжітеді деп алаңдады. Чоу фильмнің атауын "Кунг-фу футбол" деп өзгертуден бас тартты, ал фильмнің продюсеріне Қытай материгінде бір жылға түсіруге тыйым салынды.

Марапаттар

+ Сыйлықтар мен номинациялар Сыйлық санаты Номинант Нәтижесі Сілтеме (ерекшеленгендер) Blue Ribbon AwardsҮздік шетел тіліндегі фильм2nd Chinese Film Media AwardsҮздік фильмҮздік актерСтивен ЧоуҮздік актрисаЧжао Вэй38th Golden Horse AwardsҮздік әрекеттік сахналық қоюЧинг Сиу тун Үздік визуализациялық эффектілерCentro Digital Pictures Ltd. 7th Golden Bauhinia AwardsҮздік фильмҮздік режиссерСтивен ЧоуҮздік қосалқы актерВонг Ят феи 21st Hong Kong Film AwardsҮздік фильмҮздік режиссерСтивен ЧоуҮздік жас режиссерСтивен ЧоуҮздік сценарийСтивен ЧоуЦан Кан ЧунҮздік актерСтивен ЧоуҮздік қосалқы актерВонг Ят феиҮздік әрекеттік сахналық қоюЧинг Сиу тунҮздік операторлықКван Пак СуенКвонг Тинг ВоҮздік костюм және грим дизайныЧой Им Ман Үздік монтажХай Кит ВайҮздік дыбыс эффектісіКинсон Цанг Үздік визуализациялық эффектілерФрэнки ЧунКен ЛауРональд То Үздік түпнұсқа фильм музыкасыРэймонд Вонг Үздік түпнұсқа фильм әніKick to the Future (әні)Жэки Чан (композитор)Энди Лау (автор/орындаушы)Hong Kong Film Critics Society AwardsҮздік фильм

Қытай

Шаолин футбол манхуасының төрт томдық бірінші кітабы 2001 жылы фильмнің премьерасынан шамамен тоғыз ай өткен соң Гонконгта жарық көрді. Кейіпкерлер үлкен манга сияқты көзге және карикатуралық денеге ие болған, бірақ суретшілер оларды сомдаған әр актерге ұқсас болуын сақтауға тырысты.

Америка

ComicsOne компаниясы танымал комикс суретшісі Энди Сетоға фильмнің екі томдық манхуа стиліндегі графикалық романға бейімделу идеясын ұсынды. Сето фильмнің өте танымал болғаны және деңгейлі "маркетингтік құндылығы" болғандықтан жобаға қатысты. Жоба 2003 жылдың 30 маусымында ресми түрде жарияланды және 1-томның шығуы АҚШ-тағы фильмнің тамыздағы премьерасымен сәйкес келуі жоспарланған, бірақ фильмнің шығуы кейінге жылдырылды. "Шаолин футбол" фильмінің американдық құқықтарын Miramax кинокорпорациясы Қытайда көрсетілімінен бұрын сатып алғандықтан, олар фильмді түпнұсқада өндірген екі қытайлық кинокомпаниясымен бірге комиксті шығаруға көмектесті. 1- және 2-томдар 2003 жылдың тамызы мен қараша айларында шығарылды және әрқайсысы 13,95 АҚШ долларына сатылды. Олардың ұсынылған оқу деңгейі 13 жас және одан жоғары болды. Сето романды фильмге мүмкіндігінше сәйкес етуге тырысты, бірақ Стивен Чоудың Mo lei tau комедиясының иллюстрацияларға жақсы аударылмайтынын мойындайды.

Мұра

Стивен Чоу "Шаолин қызын" – "Шаолин футбол" фильмінен шабыттанған жапондық фильмді жасады. Майкл Данте ДиМартино мен Брайан Кониетско, "Аватар: Соңғы ауа иесі" анимациялық телесериалының авторы болып табылады, сұхбатында: "Шаолин футбол – біздің ең сүйікті фильмдеріміздің бірі. Онда көптеген керемет әрекеттер мен қызықты сәттер бар. Кейбір эффектілер шоуда элементтерді басқару өнерінің (бүгілудің) қалай көрінуіне идея берді". "Кероро Гунсо" сериалының бір бөлімінде футбол тақырыбы осы фильмді пародизациялады. Американдық R&B әншісі, ән жазушысы және рэпер Lumidee-дің "Dance" әнінің музыкалық видеосы шықты, ал 2006 жылғы FIFA Әлем чемпионатының саундтрегінде фильмнен кадрлар қолданылды. 2006 жылғы FIFA Әлем чемпионатында Кот-д'Ивуар және Сербия мен Черногория командаларының матчы алдында "Шаолин футбол" фильмінен үзінді үлкен экранда көрсетілді. 2023 жылдың маусым айында Стивен Чоу әлеуметтік желіде өзінің соңғы киножобасының сценарийін аяқтағанын хабарлады, ол "Шаолин әйелдер футбол" деп аталды. Эдгар Райт бұл фильмді өзінің "Скотт Пилигрим әлемге қарсы" фильміне әсер еткен туындылардың бірі деп атады.