Кіріспе
Қытай кинорежиссері және актері
Канн кинофестивалінің техникалық жүлдесі 1975 "Зеннің бір тиісі"
Фантафестиваль "Ең үздік режиссура" 1983 "Өмір дөңгелегі"
| модуль =
Cannes Film Festival Technical Grand Prize1975 A Touch of ZenFantafestivalBest Direction1983 The Wheel of Life
| module =
Ху Цзинцюань (胡金銓, 1932 жылдың 29 сәуірінде туған, 1997 жылдың 14 қаңтарында қайтыс болған), көбінесе Ху патшасы ретінде танымал, Гонконг және Тайваньда негізделген қытай кинорежиссері және актері. Ол 1960 және 1970 жылдардағы түрлі уся фильмдерін түсіргенімен танымал, бұл Гонконг және Тайвань киносын жаңа техникалық және көркемдік деңгейге көтерді. Оның "Come Drink with Me" (1966), "Dragon Inn" (1967) және "A Touch of Zen" (1970–1971) фильмдері 1960 жылдардың соңында уся фильмдерінің жаңа буынын ашты. Ху режиссерліктен басқа, сценарийші және декоратор да болды.
Ерте өмір
Ху Хэбэй провинциясының Хандан қаласынан шыққан беделді отбасында Пекин қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Цинь династиясының соңғы жылдары Хэнань провинциясының губернаторы болған. Оның әкесі Жапонияда оқыған және жергілікті көмір кенішінің иесі болған. Оның туысы республикалық үкіметте жоғары лауазымды қызметкер болған. Оның бірнеше бауырлары коммунистік үкіметте жоғары лауазымдарды иеленген. Ху бала кезінде Пекинде өскен. 1949 жылы Гонконгқа эмиграциялап, бастапқыда АҚШ-та оқығысы келген, бірақ оқу ақысын жинауға шамасы келмеген. Содан кейін Гонконгтағы "Америка дауысы" радиосында жұмыс істеген.
Мансап
Гонконгқа көшіп келгеннен кейін Ху түрлі жұмыстар істеді, мысалы, жарнама кеңесшісі, көркемдік дизайнер және бірнеше медиа компаниялар үшін продюсер, сондай-ақ жартылай штатпен ағылшын тілінен сабақ берді. 1958 жылы ол Шоу ағалары студиясына актер, сценарийші, режиссердің ассистенті және декоратор ретінде қосылды. 1959 жылы ол «Солтүстік Корольдік және Әдемілік» классикалық фильмінде түсті. Тайваньдық режиссер Ли Хансянның ықпалымен Ху режиссерлік мансабына қадам басып, оған феноменалды сәтті «Мәңгілік махаббат» (1963) фильмін жасауда көмектесті. Ху толыққанды режиссер ретінде алғаш рет түсірген «Жақсы жердің ұлдары» (1965) фильмі Екінші Қытай-жапон соғысы туралы болды, бірақ ол «Менімен ішімдік іш» (1966) келесі фильмімен көбірек есте қалды. «Менімен ішімдік іш» оның алғашқы табысы болды және уксиа жанрының классикасы ретінде сақталды, сол кездегі 20 жасар жұлдыз Ченг Пей Пейді даңққа ие етті. Жапондық самурайлық фильмдердің дәстүрлерін батыстық монтаждау техникасымен және қытайлық музыка мен операдан алынған қытайлық эстетикалық философиямен үйлестіре отырып, Ху уксиа фильмдерінің жаңа мектебінің трендін бастады және мықты, батыр кейіпкерлерді жиі пайдаланды. 1966 жылы Шоу ағалары студиясынан кетіп, Ху Тайваньға сапар шекті, онда ол тағы бір уксиа фильмін – «Дракон мейрамханасын» түсірді. «Дракон мейрамханасы» кассалық рекордтарды бұзып, әсіресе Оңтүстік-Шығыс Азияда үлкен хитке және культты классикаға айналды. Қонақүй ішінде жасырынып жүрген шебер жекпе-жекшілер туралы бұл шиеленісті оқиға Анг Лидің «Күсіп тұрған жолбарыс, жасырын айдаһар» (2000) және Чжан Имоудың «Ұшқан қанжарлар үйі» (2004) фильмдеріне шабыт берген деп айтылады. 2003 жылы жүлделі Малайзияда туған тайваньдық автор Цай Минлян Хуге арналған құрмет ретінде «Қош сау бол, Дракон мейрамханасы» фильмін түсірді, онда барлық оқиға «Дракон мейрамханасы» кинотеатрының соңғы көрсетілімінде өтеді. Худың Чан (Дзен) буддизмін және бірегей қытайлық эстетиканы үйлестіретін фильмдерінің ішінде 1975 жылғы Канн кинофестивалінде «Grand Prix de la Commission Superieur Technique» жүлдесін жеңіп алған және оның шедеврі саналатын «Дзенге тию» ерекше орын алады. «Дзенге тию» фильмін шығарғаннан кейін Ху өзінің жеке өндіріс компаниясын құрып, «Ли Ханның тағдыры» (1973) және «Батырлар» (1975) фильмдерін тартысты қаржымен түсірді. Екі фильмнің де әрекеттер хореографиясын жас Саммо Хун жасады. Басқа фильмдерге «Тауда жаңбыр» және «Тау туралы аңыз» (екеуі де 1979 жылы түсірілді, Оңтүстік Кореяда түсірілді) кіреді, олар Пу Сунлингтің «Қытай студиясынан алынған керемет оқиғалар» әңгімелеріне негізделген. Себебі, Оңтүстік Корея үкіметі ол аймақта кем дегенде екі фильм түсірсе, оған қаржылай көмек көрсететін еді. Екеуі де қазір классика саналады. Фильмдер сыншылар тарапынан жоғары бағаланғанымен, Худың кейінгі фильмдері алғашқы екі фильмінен гөрі коммерциялық тұрғыдан сәл нашар болды. Ол өзінің «Бар патшаның адамдары» комедиялық шедеврінен кейін 1980 жылдардың басында Калифорнияға көшті. Өмірінің соңында ол «Қилықшы» (1990) және «Бейнеленген тері» (1992) фильмдерінде жартылай зейнеткерлікке шыққаннан кейін қысқа уақытқа қайтып келді, бірақ олардың екеуі де өзінің алғашқы екі қаржылық тұрғыдан сәтті уксиа фильмдерінің деңгейіне жете алмады. Ху өмірінің соңғы он жылын Лос-Анджелесте өткізді. Ол Тайбэйде ангиопластикадан туындаған асқынулар салдарынан қайтыс болды. Өлген кезде Ху ондаған жылдар бойы жұмыс істеген «Оно шайқасы» фильмін режиссерлік етуге міндеттелген еді. Ол Калифорнияның Уиттиер қаласында жерленген.
Жеке өмір
Ху Пекин операсын өте жақсы көріп, Пекин операсы мекемесінің қамқоршысы болған. Ол Джеки Чан мен Саммо Хунг сияқты көптеген жас Пекин операсының шәкірттерін кино индустриясына итермеледі.