Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чарльз Бойль, Орридің 4-ші графы КТ ПК ФРС (28 шілде 1674 – 28 тамыз 1731) – ағылшын ақсұлтаны, мемлекет қайраткері және ғылымды қолдаушы.
English nobleman, statesman and patron of the sciences
Charles Boyle, 4th Earl of Orrery KT PC FRS (28 July 1674 – 28 August 1731) was an English nobleman, statesman and patron of the sciences.
Ерте өмір
Ол Роджер Бойлдың, 2-ші Оррери графының және оның әйелі Мэри Саквиллдің (1647–1710), 5-ші Дорсет графы Ричард Саквиллдің қызының екінші ұлы ретінде Лондонның Кіші Челси қаласында дүниеге келді. Ол Оксфордтағы Крайст-Черч колледжінде білім алып, көп ұзамай білімімен және қабілетімен көзге түсті.
The second son of Roger Boyle, 2nd Earl of Orrery, and his wife Lady Mary Sackville (1647–1710), daughter of Richard Sackville, 5th Earl of Dorset, he was born at Little Chelsea, London. He was educated at Christ Church, Oxford, and soon distinguished himself by his learning and abilities.
Мансап
Бірінші граф сияқты ол да жазушы, әскербасы және мемлекет қайраткері болды. Ол Плутархтың Лисандр өмірін аударды және Фаларис хаттарының басылымын жариялады, бұл оны Бентлимен әйгілі дауға ұшыратты. Ол Ирландия Парламентінің мүшесі болды және 1695 жылдан 1699 жылға дейін Шарльвилл округінен сайланды. Ол үш рет Хантингдон қаласының өкілі болды; ал 1703 жылы ағасы Лайонелдің қайтыс болуымен ол титулға ие болды. 1706 жылы ол Бергли үйінде Джон Сесилдің қызы, 5-ші Эксетер графы және леди Энн Кавендиштің қызына үйленді. Келесі жылы олардың ұлы және мұрагері Джон дүниеге келді. Ол әскерге қабылданды және 1709 жылы генерал-майор шеніне көтеріліп, Ұлыбритания патшасының құпия кеңесінің мүшесі болды. Ол "Тисл" орденімен марапатталды және Брабант және Фландрия мемлекеттеріне патшайымның елшісі болып тағайындалды; осы міндетті өте жақсы орындағаннан кейін, ол Сомерсеттегі Марстон бароны Бойль атанды, соның арқасында ағылшын пэрі болды. Ол 1714 жылы мүлікті мұраға алды. 1706 жылы Бойль Корольдік қоғамның мүшесі болды. 1713 жылы Бойльдің демеуімен сағатшы Джордж Грэм планеталардың Күнді айналу қозғалысын пропорционалды түрде көрсетуге болатын алғашқы механикалық Күн жүйесінің моделін жасады. Бұл құрылғы графтың құрметіне «оррери» деп аталды. Чарльз Бойль Георг I патшалық кезеңінде бірнеше қосымша наградаларға ие болды; бірақ Якобиттердің Атербери қастандығына қатысқан деген күдік туғандықтан, ол 1722 жылы Тауэрге қамалды, онда алты ай тұрды, содан кейін кепілге босатылды. Кейінірек жүргізілген тергеуде ол ақталды.
Like the first earl, he was an author, soldier and statesman. He translated Plutarch's life of Lysander, and published an edition of the epistles of Phalaris, which engaged him in the famous controversy with Bentley. He was a member of the Irish Parliament and sat for Charleville between 1695 and 1699. He was three times member for the town of Huntingdon; and on the death of his brother, Lionel, 3rd earl, in 1703, he succeeded to the title. In 1706, he married Lady Elizabeth Cecil, daughter of John Cecil, 5th Earl of Exeter and Lady Anne Cavendish, at Burghley House. Their son and heir, John, was born the following year. He entered the army, and in 1709 was raised to the rank of major general, and sworn one of Her Majesty's Privy Council. He was appointed to the Order of the Thistle and appointed queen's envoy to the states of Brabant and Flanders; and having discharged this trust with ability, he was created an English peer, as Baron Boyle of Marston, in Somerset. He inherited the estate in 1714. Boyle became a Fellow of the Royal Society in 1706. In 1713, under the patronage of Boyle, clockmaker George Graham created the first mechanical Solar System model that could demonstrate proportional motion of the planets around the Sun. The device was named the orrery in the Earl's honour. Charles Boyle received several additional honours in the reign of George I; but having had the misfortune to fall under the suspicion of the government for playing a part in the Jacobite Atterbury Plot, he was committed to the Tower in 1722, where he remained six months, and was then admitted to bail. On a subsequent inquiry, he was discharged.
Кейінгі өмірі
Бойль 1731 жылы Вестминстердегі үйінде қайтыс болып, Вестминстер аббаттығына жерленді. Ол жеке кітапханасы мен ғылыми құралдар жинағын Крайст Черч кітапханасына мұра етіп қалдырды; құралдар қазір Оксфордтағы Ғылым тарихы мұражайында қойылған. Оның ұлы Джон, Орреридің 5-ші графы, Бойль әулетінің үлкен тармағының тоқырауынан кейін Корк және Оррери графы титулына ие болды.
Boyle died at his house in Westminster in 1731 and was buried in Westminster Abbey. He bequeathed his personal library and collection of scientific instruments to Christ Church Library; the instruments are now on display in the Museum of the History of Science, Oxford. His son John, the 5th Earl of Orrery, succeeded to the earldom of Cork on the failure of the elder branch of the Boyle family, as earl of Cork and Orrery.