Роджер Бойл, 1-й граф Оррери (1621-1679) – англо-ирландский солдат, политик. Поддерживал протестантское господство в Ирландии, выступал против католиков. 🏰🇮🇪
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Англо-ирландтық әскер және саясаткер (1621–1679)
Anglo Irish soldier and politician (1621–1679)
Роджер Бойл, 1-ші Оррери графы, 25 сәуір 1621 – 16 қазан 1679, англо-ирландтық әскер және саясаткер болған. Мюнстердегі ең ірі жер иесі Корк графының кіші ұлы, көптеген ирланд протестанттары сияқты, ол Ирландия Конфедерациялық соғыстары кезінде Дублин қамалының басқаруын қолдады, бұл Үш Корольдық соғыстармен байланысты қақтығыс еді. Бойл католицизмге қарсылығымен белгілі болды және ирланд католиктеріне жасалатын жеңілдіктерге үнемі қарсы тұрды. Шебер саясаткер болған ол Ирландиядағы протестанттық үстемдікті сақтау үшін Лондондағы биліктегі үкіметтен қолдау қажет деп сенді, оның құрамына қарамастан. Осының нәтижесінде ол 1660 жылғы Стюарттардың қайта орналасуынан кейін, Ұлттық Достастық және II Карл тұсында жоғары лауазымдарды иеленді. 17 ғасырғы соғыс туралы белгілі жазушы, Бойл Кинсейлден тыс жердегі Чарльз бекінісін жобалауға көмектесті. Ол сонымен қатар көптеген пьесалар мен өлеңдер жазды, олар замандастарымен жоғары бағаланды, бірақ кейін ұмытылды.
Roger Boyle, 1st Earl of Orrery, 25 April 1621 to 16 October 1679, was an Anglo Irish soldier and politician. A younger son of the Earl of Cork, the largest landowner in Munster, like many Irish Protestants he supported the Dublin Castle administration during the Irish Confederate Wars, a related conflict of the Wars of the Three Kingdoms. Boyle was noted for his anti Catholicism, and consistently opposed concessions to Irish Catholics. A skilled politician, he believed maintaining the Protestant Ascendancy in Ireland required support from the ruling government in London, whatever its composition. As a result, he held senior positions under the Commonwealth and Charles II, following the 1660 Stuart Restoration. A noted writer on 17th century warfare, Boyle helped design Charles Fort outside Kinsale. He also produced a number of plays and poems, which were well regarded by contemporaries but have since faded into obscurity.
Жеке мәліметтер
Роджер Бойль 1625 жылғы 25 сәуірде дүниеге келді. Ол Ричард Бойльдің он екінші және үшінші баласы еді. Әкесі оның 7 жасқа толуына бірнеше ай қалғанда Корк графтығындағы Брогилл иелігін оған сыйлады және ол Ирландияның ақсүйектерінде Брогилл бароны атанды. Оның ата-анасының барлығы он бес баласы болды, олардың оны ересек жасқа жетті. Ең танымалдары – үлкен ағасы Ричард (1612–1698), Кэтрин (1615–1691), Хартлиб айналымының мүшесі, Уорвик графинясы Мэри Рич (1624–1678) және химик Роберт Бойль (1627–1691). 1641 жылдың қаңтарында ол Саффолк графының қызы, леди Маргарет Хауардқа (1623–1689) үйленді. Олардың қуанышты тойы Сэр Джон Саклингтің «Тойға арналған баллада» өлеңінде мәңгілікке сақталды. Олардың бес қызы мен екі ұлы болды: мұрагері Роджер (1646–1682) және Шеннон графының әкесі Генри (1648–1693). Оның үлкен қызы Маргарет (1644–1683) 1-ші Пауэрскорт виконты Фоллиотт Уингфилдке үйленді.
Roger Boyle was born 25 April 1625, twelfth born and third surviving son of Richard Boyle, 1st Earl of Cork (1566–1643), and his second wife, Catherine Fenton Boyle (1588–1630). A few months before his 7th birthday, his father granted him the Broghill estate in County Cork, and he was created Baron of Broghill in the Peerage of Ireland. His parents had a total of fifteen children, ten of whom survived into adulthood. The most notable included his eldest brother Richard (1612–1698), Katherine (1615–1691), a member of the Hartlib Circle, Mary Rich, Countess of Warwick (1624–1678), and the chemist Robert Boyle (1627–1691). In January 1641, he married Lady Margaret Howard (1623–1689), a daughter of the Earl of Suffolk. Their joyful wedding was immortalised in verse by Sir John Suckling as A Ballad upon a Wedding. The couple had five daughters and two sons, his heir Roger (1646–1682), and Henry (1648–1693), father of the Earl of Shannon. His eldest daughter, Margaret (1644–1683), married Folliott Wingfield, 1st Viscount Powerscourt.
Мансап
1630 жылы Дублиндегі Тринити колледжіне түсіп, 1632 жылы Лондонға көшті. 1636 жылдың наурыз айында ол қысқа мерзімге Грейс Инн құқық мектебіне қатысты. Ол және оның үлкен ағасы Льюис (1619–1642) келесі үш жылды Еуропа бойынша саяхаттап, тілдерді, математиканы және әскери теорияны оқыды. 1639 жылы Англияға оралғанда, әкесі оларды Шарль I-ге Ковенанттарға қарсы епископтар соғысында қызмет етуге ынталандырды.
Boyle entered Trinity College, Dublin in 1630, then moved to London in 1632, where he briefly attended law school at Gray's Inn in March 1636. He and his elder brother Lewis (1619–1642) spent the next three years traveling in Europe, where they studied languages, mathematics and military theory. When the two returned to England in 1639, their father encouraged them to serve Charles I in the Bishops' Wars against the Covenanters.
Көтеріліс және азаматтық соғыс
1641 жылы көтеріліс басталғанда Бойль Ирландияға оралып, 1642 жылдың қыркүйегінде Лискаролл шайқасында ағаларымен бірге ирланд көтерілісшілеріне қарсы күресті. Бойль мен Ирландия Бірінші ағылшын азаматтық соғысының басталуымен осал қалды. Бастапқыда корольдік маркиз Ормондтың (кейін Джеймс Батлер, Ормондтың 1-ші герцогы) қолбасшылығында болғанмен, лорд Брогилл Корктегі парламенттік комиссарлардың басшылығымен Ирландия конфедерацияларына қарсы қызмет етуге келісті. Бойль парламентарийлермен патша жазаланғанға дейін соғысты, содан кейін ол қоғамдық істерден толығымен бас тартып, Сомерсеттегі Марстонға қоныстанды. Кейін ол елді қайта жандандыру жоспарын ойластырды. Король Карл II-ге кеңес алу үшін шетелге жолға шыққанда, Оливер Кромвель оны Лондон қаласында күтпеген жерден кездестірді. Кромвель оның жоспарлары кеңеске мәлім екенін және олардан бас тарту керектігін ескертті. Кромвель оған Ирландиядағы көтерілісшілерге қарсы әскер басқаруын ұсынды, бұл тек адал қызметті талап ететін қызмет болды. Ол ұсынысты қабылдады. Бойльдің Ирландияға жасаған көмегі Кромвельдің Ирландияны басып алу кезінде бағалы болды. Ол қару-жарақ шебері болып тағайындалды және көп ұзамай жаяу және атты әскерден әскер жинап, көтерілісшілерді Килкенниге тікелей жетеледі, онда олар бас иді; ол Корк қаласының корольдік гарнизонын (бұрынғы соғыстарда оныңмен бірге қызмет еткен ағылшын әскерлері) Парламент жағына қайта өткізіп алуға ықпал етті. 1650 жылдың 10 мамырында ол Макрум шайқасында Коркке көмекке аттанған ирланд әскерін толық жеңді. Кромвель Шотландияға кеткеннен кейін Бойл Генри Иретонмен бірігіп, Лимерик қаласын қоршауға қатысты. 1651 жылы ол Нокнаклэши шайқасында Лорд Мускерри бастаған Лимерикке көмекке келген ирланд күштерін жеңіп, Ирландия конфедерациялық соғыстарының соңғы шайқасының нәтижесінде қаланы басып алды. Осы кезде Брогилл Кромвельдің жақын досы мен ізбасары болды, оның Ирландиядағы қатаң шаралары мен ағылшындар мен протестанттарды қолдауы Карл I бастаған ирландтарға жасалған жеңілдіктер саясатынан кейін қуаныспен қабылданды. Ол 1654 жылы Корк округінен Бірінші протекторат парламентіне, ал 1656 жылы Екінші протекторат парламентіне сайланды. Англияға оралғаннан кейін ол Кромвель кеңесінің ішкі кабинетіне енді және 1657 жылы жаңа Лордтар палатасының мүшесі болып тағайындалды. Ол Кромвельдің патшалық атағын қабылдауын қолдағандардың бірі болды және Протектордың қызы Франсис пен Карл II арасында одақ құруды ұсынды.
Boyle returned to Ireland on the outbreak of the rebellion in 1641 and fought with his brothers against the Irish rebels at the battle of Liscarroll in September 1642. Boyle and in Ireland were left vulnerable by the outbreak of the First English Civil War. Although initially under the command of the Royalist Marquis of Ormonde (later James Butler, 1st Duke of Ormonde), Lord Broghill consented to serve under the parliamentary commissioners in Cork against the Irish Confederates. Boyle fought with the Parliamentarians until the execution of the king, when he retired altogether from public affairs and took up his residence at Marston in Somerset. Subsequently, he originated a scheme to bring about the Restoration. On his way abroad to consult with King Charles II, he was unexpectedly visited by Oliver Cromwell in London. Cromwell informed him that his plans were well known to the council and warned against persisting in them. Cromwell offered him a command in Ireland against the rebels that entailed no obligation except faithful service. It was accepted. Boyle's assistance in Ireland proved invaluable during the Cromwellian conquest of Ireland. Appointed master of the ordnance, he soon assembled a body of infantry and horse, driving the rebels into Kilkenny, where they surrendered; he induced the Royalist garrison of Cork (English troops with whom he had served earlier in the wars) to defect back to the Parliamentarian side. On 10 May 1650, he completely defeated at Macroom a force of Irish advancing to the relief of Cork. On Cromwell's departure for Scotland, Boyle cooperated with Henry Ireton, whom he joined at the siege of Limerick. In 1651 he defeated an Irish force marching to Limerick's relief under Lord Muskerry at the battle of Knocknaclashy, the final battle of the Irish Confederate Wars, thus effecting the capture of the town. By this time Broghill had become a fast friend and follower of Cromwell, whose stern measures in Ireland and support of the English and Protestants were welcomed after the policy of concession to the Irish initiated by Charles I. He was returned as member for the county of Cork in 1654 to the First Protectorate Parliament and in 1656 to the Second Protectorate Parliament When he returned to England he was included in the inner cabinet of Cromwell's council, and nominated in 1657 as a member of the new House of Lords. He was one of those most in favour of Cromwell's assumption of the royal title, and proposed a union between the Protector's daughter Frances and Charles II.
Қалпына келтіру
Оливер Кромвель қайтыс болғаннан кейін Бойль Ричард Кромвельді қолдады; бірақ ол үкіметті сақтап қалуға ешқандай мүмкіндік көрінбегендіктен, Ирландияға кетіп, Мюнстердегі басқаруды қайта иеленді және аралды Карл үшін қамтамасыз етті, Монктың шақыруларына бұрын қадам басып, корольді Коркқа қонуға шақырды. 1660 жылы ол Конвент Парламентіне Арунделден депутат болып сайланды, бірақ сайлау өте жатқан кезде Ирландияда тығыз жұмыс істеп жатқан болатын.
On Oliver Cromwell's death, Boyle gave his support to Richard Cromwell; but as he saw no possibility of maintaining the government, he left for Ireland, whereby resuming command in Munster he secured the island for Charles, anticipating Monk's overtures by inviting the King to land at Cork. In 1660, he was elected MP for Arundel in the Convention Parliament, although he was busily engaged in Ireland at the time of the election.