Кіріспе

Коммутативтік алгебра теоремасы

Квилен–Суслин теоремасы, сондай-ақ Серрдің мәселесі немесе Серрдің болжамы деп белгілі, полиномдық сақиналар үстіндегі еркін модульдер мен проективті модульдер арасындағы байланыс туралы коммутативтік алгебрадағы теорема. Геометриялық тұрғыда бұл аффиндік кеңістіктегі векторлық шоғырлардың тривиальдығы туралы мәлімдеме. Теорема полиномдық сақинадағы әрбір шекті түрде туындаған проективті модульдің еркін екенін айтады.

Өмірбаян

Геометриялық тұрғыдан алғанда, сақина үстіндегі шекті түрде жасалған проекциялық модульдер аффиндік кеңістіктегі векторлық бумалармен сәйкес келеді, мұнда бос модульдер тривиалды векторлық бумаларға сәйкес келеді. Бұл сәйкестік (модульдерден (алгебралық) векторлық бумаларға) «глобализация» немесе «twiddlification» функторымен беріледі, жіберу (Хартшорн II.5, 110-бет). Аффиндік кеңістік топологиялық тұрғыдан жиырылатын, сондықтан ол тривиальді емес топологиялық векторлық бумаларды қабылдамайды. Экспоненциалды нақты тізбек пен d bar Poincaré леммасын қолданатын қарапайым аргумент ол сондай-ақ тривиальді емес голоморфты векторлық бумаларды қабылдамайтынын көрсетеді. Жан-Пьер Серр өзінің 1955 жылғы «Faisceaux algébriques cohérents» еңбегінде тиісті сұрақ алгебралық векторлық бумалар үшін белгісіз екенін атап өтті: «Шектеулі типтегі, бос емес проективті А модульдері бар ма, жоқ па, белгісіз». Мұнда А – өріс үстіндегі көпмүшелік сақина, яғни А = k[x]. Серрдің өкінішіне орай, бұл мәселе тез арада Серр болжамы ретінде танылды. (Серр былай деп жазды: «Мен [атыма] мүмкіндігінше жиі қарсылық білдірдім».) Бұл мәлімдеме топологиялық немесе голоморфтық жағдайда келтірілген дәлелдерден тікелей туындамайды. Бұл жағдайлар тек үздіксіз немесе голоморфты тривиализацияның бар екенін кепілдік береді, бірақ алгебралық тривиализацияны емес. 1957 жылы Серр әр шекті түрде жасалған проекциялық модульдің өріс үстіндегі көпмүшелік сақинада тұрақты түрде бос екенін дәлелдегенде, оның тікелей қосындысын шекті түрде жасалған бос модульмен құрағаннан кейін ол бос болатынын көрсетті. Бұл мәселе 1976 жылға дейін ашық қалды, ол кезде Дэниел Куиллен мен Андрей Суслин нәтижені тәуелсіз түрде дәлелдеді. 1978 жылы Куиллен Серр болжамын дәлелдегені үшін Филдс медалімен марапатталды. Леонид Васерштейн кейін теореманың қарапайым және әлдеқайда қысқа дәлелін берді, оны Серж Лангтың «Алгебра» еңбегінде табуға болады.

Жалпылау

Проективті модульдерді тұрақты Ноэтериан сақиналары A және олардың полиномиялық сақиналарымен байланыстыратын жалпылама Басс-Квильен болжамы деп аталады. Аффиндік кеңістіктегі барлық шоғырлар тривиалды болғанымен, бұл G шоғырлары үшін дұрыс емес, мұнда G – жалпы редуктивті алгебралық топ.