Тилбери: Тарихы мен географиясы

Кіріспе

Тилбери – Англияның Эссекс графтығындағы Тюррок округінің порты қаласы. Қазіргі қала 19 ғасырдың соңында, негізінен Чадвелл Сент-Мэриге қараған жерде жекелеген елді мекен ретінде құрылған. Онда 16 ғасырға жататын бекініс және ежелгі өзен арқылы жүретін паром бар. Тилбери Лондон портының бір бөлігі болып табылады және жергілікті экономикаға үлкен үлес қосатын ірі терең су портына ие. Лондон орталығынан шығысқа қарай 24 миль (38,5 км), ал Саутхенд-он-Сиден (жақын орналасқан қала) оңтүстік-батысқа қарай 23 миль (37 км) қашықтықта орналасқан. Бұл Эссекс графтығының ең оңтүстік нүктесі болып табылады.

Этимология

Қазіргі Тилбери қаласының атауы (порт арқылы) жақын орналасқан Шығыс және Батыс Тилбери елді мекендерінен шыққан. Бұл елді мекендердің атауы саксон "burgh" – "бекітілген орын" сөзінен туындаған, ол Тилаға тиесілі болған, немесе төмендікте орналасқан жерді білдірген болуы мүмкін. 8 ғасырдағы жазу (Беде) "Тилабург" деп көрсетілген, ал "Domesday" кітабында "Тилберия" деп жазылған.

Тарих

Тилбери тарихы оның географиялық орналасуымен тығыз байланысты (төменде қараңыз). Темза өзенінің оңтүстік жағалауындағы оның қарсы жағындағы Грейвсенд қаласы ұзақ жылдар бойы маңызды байланыс тікесі болды, және осы жерде өзен арқылы жүретін паром (төменде қараңыз) қосылды, негізінен өзеннің осы тұсындағы тарлығына байланысты. Сонымен қатар, Грейвсенд және Нортфлит (сонымен қатар оңтүстік жағалауда) Темзадағы кеме қатынасы үшін маңызды орындарға айналды: біріншісі Лондонға бағытталған шетелдік кемелер үшін алғашқы порт ретінде, ал екіншісі – теңіз кемежайы ретінде. Римдіктердің осы жерді басып алғанына археологиялық дәлелдер бар. Сол кезде теңіз деңгейі төмендеп, батпақтарды тұруға жарамды еткен. Қазіргі Тилбери доктары орналасқан жерде римдіктердің қонысы болған болуы мүмкін. 12 ғасырда өзен арнасы қиын болып, тереңдігі белгісіз болғандықтан, өзен жағасын нығайту және батпақ жерлерді қоршау арқылы өзеннің жағдайы өзгертілді. Бұл өзен ағысын жақсартты, сонымен қатар батпақтағы жер ресурстарын арттырды. Дегенмен, бұл жерде өмір сүру денсаулыққа зиянды болды; 1696 жылы Тилбери батпақтарында плитка және кірпіш фабрикасын иеленген, ал жақын жерде тұрған Дэниел Дефо «Эссекс қызбасы» туралы жазды. 1588 жылы Елизавета I мұнда жағалауға шығып, жақын маңдағы Батыс Тилбери ауылындағы әскерін тексерді (Тилберидегі әскерге арналған сөзін қараңыз). 1852 жылы Парламент актісі Лондон-Тилбери және Саутхенд теміржолын (LTSR) салуға рұқсат берді, сондай-ақ Темза арқылы жүретін паромнан пайдалану үшін қысқа тармақ салынды; жақын жердегі пирс бу кемелері үшін салынды. Бұл станция бастапқыда Тилбери Форт деп аталды және 1854 жылы ашылды. 1936 жылы станция Тилбери Риверсайд теміржол станциясы деп қайта аталды. Теміржол жұмыскерлері үшін бірнеше үй салынды, бірақ Тилбери доктарының (төменде қараңыз) салынуына дейін бұл жерде тұратын елді мекен болған жоқ. Доктар салынып жатқан кезде мыңдаған жұмысшылар уақытша тұрғын үймен қамтамасыз етілді немесе айналасындағы ауылдар мен қалалардан жұмысқа шақырылды. Адамдардың көп болуына байланысты, доктар аяқталғаннан кейін тұрақты тұрғын үйлер, оның ішінде көпптер салынды; бірақ олар нашар салынған, және Тилбери аудандық кеңесі құрылғанға дейін (төменде қараңыз) қаланың жағдайы нашар болды, және 1918 жылға дейін, жағдайды жақсарту үшін мемлекеттік қаражат түскенге дейін, осылай қалды.

Tilbury's history is closely connected with its geographical location (see below). Its counterpart on the south bank of the River Thames, Gravesend, has long been an important communications link, and it was there that a cross river ferry (see below) was connected, mainly due to the narrowness of the river at this point. In addition, Gravesend and Northfleet (also on the south shore) both became vitally important to shipping on the Thames: the former as the first port of call for foreign shipping bound for London, and the latter as a naval dockyard. There is archaeological evidence of Roman occupation. At the time, sea levels had dropped, making the marshes habitable. There may well have been a Roman settlement on the site of what is now Tilbury Docks. In the 12th century the river, which had hitherto consisted of difficult channels with uncharted shoals, was changed by the process of embanking the river and enclosing areas of marsh. This improved the river's flow, and also resulted in improved land resources on the marsh. It was nevertheless an unhealthy place in which to live; Daniel Defoe, who, in 1696, operated a tile and brick factory in the Tilbury marshes and lived in a nearby house, wrote about "the Essex ague". In 1588 Queen Elizabeth I came ashore here to review her main army at the nearby village of West Tilbury (see Speech to the Troops at Tilbury). In 1852 an Act of Parliament had authorised the building of the London Tilbury and Southend Railway (LTSR), with a short spur to take advantage of the ferry over the Thames; a pier nearby was constructed for the steamboat traffic. The station was originally named Tilbury Fort and opened in 1854. The station was renamed Tilbury Riverside railway station in 1936. A few houses were built for the railway workers, but it was not until the construction of Tilbury Docks (see below) that there was any settlement worthy of a name. Whilst the docks were being built, the thousands of workers were either provided with temporary accommodation or had to commute from surrounding villages and towns. As a result of overcrowding, more permanent housing was built once the docks were completed, including tenement blocks; but these were poorly constructed, and until the formation of Tilbury District Council (see below) the town was in a poor state, as it largely remained until 1918, when government funds were available to better the situation.

Тилбери паром

Тилбери-Грейвсенд паромдары өте ерте заманнан бері жұмыс істеп келеді. 1571 жылғы сызба картада екі пантонның болуы көрсетілген, солтүстік жағадағысы батпақты кесіп өтетін солтүстік жолға алып келеді. Батпақтың өзінде үйлер белгіленген, олар қой шабуы үшін маңызды болды; сонымен қатар, паром жануарлар мен жұнды өзен арқылы тасымалдау үшін қолданылған деген дәлелдер де бар. 17 ғасырдағы сурет үлкен көлемдегі жүктерге арналмаған кішкентай қайық болғанын көрсетеді, бірақ ұзақ жылдар бойы орныққан Грейвсенд базары мұндай тасымалды ынталандырды, ал замандас куәгерінің айтуынша, қолданылған қайықтардың бірі – Теміз өзенінде жүзетін баржаның алдағы түрі болған хой еді.

Тилбери бекінісі

Өзеннің қисықтығы мен тарлығы оны шетелдік басқыншылардан Лондонды қорғау үшін бекіністер салуға ыңғайлы орынға айналдырды. Тилберидегі алғашқы тұрақты форт 1539 жылы Генрих VIII салған D пішіндес блокхаус болды және бастапқыда 1536 жылы таратылған шөлдік монастырь орнында болғандықтан "Термитаж бекінісі" деп аталды. Тилбери блокхаусы Грейвсендтегі Нью-Таверн фортымен бірге қарсы от ашу үшін жобаланды. Армада науқаны кезінде (1588 ж.) форт жер жұмыстарымен және қоршаумен нығайтылды, ал Темза өзенінен Грейвсендке дейін тізбектелген шынжырлар, кеме мачталары мен кабельдер тартылып, қайықтарға бекітілді. Форт I Карл тұсында қайта салынды және қазір Англия мұрасының меншігінде.

Басқару

1903 жылға дейін батпақты жерлер Чадвелл Сент-Мэридің дәстүрлі және азаматтық приходтарының құрамына кірген, олар оңтүстікке Тамаза өзеніне дейін созылған. Тилбери Докс приходы 1903 жылы, ал Тилбери қалалық округтік кеңесі (UDC) 1912 жылы құрылды; ол 1936 жылы Тюррок UDC-мен бірікті. Бұл өз кезегінде 1984 жылы боронға, ал 1998 жылы Тюррок біртұтас әкімшілік аймағына айналды. Қаланы қамтитын екі округ бар, олардың әрқайсысына екі кеңесші қызмет көрсетеді: оңтүстік бөлігінде Тилбери Риверсайд және Тюррок Парк, ал солтүстікте Тилбери Сент-Чадс. 2016 жылдың мамыр айына қарай 3 Лейборист және 1 UKIP кеңесшісі бар. Тюррок округінің парламент мүшесі – Джеки Дойл Прайс.

География

Тилбери Темза өзенінің солтүстік жағалауында орналасқан, мұнда өзеннің иілуі оның енін шамамен қысқартқан. Солтүстікке қарай жатқан аймақ бұрын батпақ жерлер болған; солтүстікке қарай биік жерлер бар, онда Чадвелл Сент-Мэри, Батыс және Шығыс Тилбери ауылдары орналасқан. Қала Лондон – Саутхенд теміржолының солтүстігінде жатыр. Тилбери Англияның астанасы Лондонның шығысында орналасқан.

Басты көрікті орындары – кемежайлар, круиздік кемелердің аяқталу платформасы және Тилбери электр станциясы. Тилбериде екі шіркеу бар: Сент-Джон (Англия шіркеуі) және Әйел Теңіз Жұлдызы (Рим-католик); сондай-ақ, Мейірімділік Монастыры да бар. Сонымен қатар, Док-роудта синагога орналасқан. Тилберидегі білім беру мекемелеріне бастауыш білім беру кіреді, оларға Лансдаун бастауыш мектебі, Сент-Мэри RC бастауыш мектебі және Тилбери Манор бастауыш мектебі жатады, мектепті жергілікті аймақтағы бірнеше мектептердің біріккен ұжымы Gateway Learning Community иеленген соң Тилбери Пионер академиясы деп аталды. Соңғысы нәрестелер мен балабақша тобына, сондай-ақ кіші сынып оқушыларына қызмет көрсетеді. Қаланың сыртында орналасқан Gateway Academy, Тилбери, Чадвелл Сент-Мэри және Грейстің шығыс бөліктері үшін негізгі орта мектеп, сондай-ақ оған іргелес Gateway бастауыш тегін мектебі орналасқан. Бұған қоса, USP колледжі (Палмерс кампусы) Тилбериге жақын шығыс Грейсте орналасқан.

Көлік және өнеркәсіп

Тилбери порты әр түрлі ірі жүктер, ағаш, автомобильдер және контейнерлік тасымалдарды қабылдайды және Саутгемптон мен Феликсстоумен қатар Ұлыбританияның үш ірі контейнерлік портының бірі болып табылады. Бұл Ұлыбританияға газет қағазын, соның ішінде газеттік қағаздарды импорттау бойынша басты порт. Бір кезде жолаушылар түсірілетін платформа Тилбери порты тобының күшімен Лондон круиздік терминалы ретінде қайта ашылды, бірақ қазіргі таңда оған теміржол қатынайды. Стандартталған контейнерлер енгізілгенге дейін қала тұрғындарының көп бөлігі доктарда жұмыс істеген. Соның салдарынан жұмыс орындары жоғалды және олар ешқашан толықтырылмады. Сондықтан бүгінгі Тилбериде жоғары жұмыссыздық деңгейі сақталып, білім беру және жұмысқа орналасу перспективалары нашар деп есептеледі. Тилберимен байланысы бар белгілі тұлғалар: Ливерпуль футбол клубы үшін ойнаған үш футболшы – Джон Эванс (1929–2004), Том Сканнелл (1925–1994); 1952 жылы туған суретші Ноэль Бетовски; Тилбери ауруханасындағы хирург-консультант Томас Хоррокс Опеншоу (1856–1929); және бала кезінде асырап алған ата-аналарымен бірге өскен актер Адевале Акиннуое Агбадже – оның өмірі «Ферминг» фильмінде көрсетілген. 2014 жылғы BBC-нің «Құрметті әйел» сериалындағы Несса Стайн кейіпкері алғашқы эпизодта Тилбери баронессасы болып жарияланды. Тилбери және оның төңірегі кейбір телешоулардың түсірілім орындары ретінде пайдаланылған. Тилбери бекінісі Шон Биннің басты рөлде ойнаған «Шарп полкі» сериалының түсірілім алаңы болды.

Медиа

Жергілікті Gateway 97.8 радиостанциясы – қауымдастыққа бағытталған радиостанция. Thurrock Gazette – қаланың жергілікті апталық газеті.

Спорт және демалыс

Тилбериде Чадфилдс стадионында ойнайтын Лигадан тыс футбол клубы бар. Чадфилдс бұрын грейхаундтардың жарыс жолы болған. Бұл жарыс тәуелсіз болды (Ұлттық грейхаунд жарыс клубымен байланысты емес) және тәуелсіз жарыс жолдарына берілген «қосқан жол» деген лақап атымен белгілі болды. Жарыс 1930 жылдары басталған және 1947 жылға дейін жалғасты, одан кейін тікелей ставка жасауға лицензия берілді. Кейін Дунлоп жолының соңындағы жерде орналасқан Тилбери стадионы 1964 және 1967 жылдар аралығында да грейхаундтарды қабылдады.