Кіріспе

1969 жылы Майкл Крайтонның техно-триллері "Андромеда тұқымы" – Майкл Крайтонның 1969 жылы жарық көрген романы, ол өзінің атымен жазған тұңғыш романы және жалпы есепте алтыншы туындысы. Роман Аризона штатындағы қауіпті ғарыштық микроорганизмнің таралуын және оны зерттеуге кіріскен ғалымдар тобының жұмысын суреттейді. Кітап құпия үкіметтік жобаның есебі түрінде берілген, оған ғалымдар қатысады, және организмге жасалған әртүрлі сынақтардың нәтижелерін көрсететін, негізінен мәтінге негізделген компьютерлік бейнелерді қамтиды. "Андромеда тұқымы" New York Times бестселлерлер тізіміне еніп, Майкл Крайтонды жанр шебері ретінде таныстырды және техно-триллер жанрының ерте үлгісі болды.

Сюжет

Әскери-әуе күштерінің базасынан бір топ Жерге оралған әскери спутникті табуға жіберіледі, бірақ байланыс кенеттен үзіледі. Әуеден алынған мәліметтерге сүйенсек, Аризона штатының Пьемонт қаласында, спутник қонған жерге жақын орналасқан қаладағы барлық адам қайтыс болған. Базаның спутниктерді іздеу жөніндегі офицері оның ғарыштан келген жұқпалы заттарды алып келгенін болжап, "Wildfire" протоколын іске қосуды ұсынады, бұл үкімет тарапынан ғылыми топқа осындай қауіптерді жоюға арналған. Доктор Джереми Стоун басқарған Wildfire тобының пікірінше, ғарыштан биологиялық қару үшін атмосфераның жоғарғы бөлігіндегі микроорганизмдерді алу үшін жасалған спутник қап-қара қанның бірден ұюы арқылы өлтіретін өлімге әкелетін микроорганизммен оралды. Пьемонт аймағын зерттегеннен кейін топ қала тұрғындарының бірден қайтыс болғанын немесе "ақылдан безіп", өз-өзіне қол жұмсағанын біледі. Екі аман қалған – ауру, Стерноға тәуелді, қарт Питер Джексон және үнемі айқайлайтын нәресте Джейми Риттер – биологиялық қарама-қарсылар, олар қандай да бір жолмен организмнен аман қалды. Джексон, Риттер және спутникті жасырын жер астындағы Wildfire зертханасына алып кетеді, бұл қоршаған ортаға таралуын болдырмау үшін барлық белгілі мүмкіндіктермен жабдықталған қауіпсіз ғимарат. Wildfire Лас-Вегастан 97 шақырым қашықтықтағы Флэтрок, Невада штатының маңындағы шалғай аймақта, Ауыл шаруашылығы министрлігінің ғылыми-зерттеу станциясының жертөлелерінде жасырылған. Доктор Холл – автоматты өзін-өзі жою механизмін сөндіруге уәкілетті жалғыз ғалым; ол үйленбеген, баласыз еркек, сондықтан дағдарыс кезінде ең сезімсіз шешімдер қабылдауға болады. Кейінгі зерттеулер нәтижесінде, бұл өлімдерге Жерден тыс микроб себеп болды, оны жер шарынан ұшып шыққан метеор ұшырып, жер серігін орбитадан алып тастады. Микробта жер бетіндегі тіршілік үшін қажетті химиялық элементтер (CHNOPS) бар және кристалдық құрылымы бар сияқты, бірақ жер бетіндегі тіршіліктегі ДНҚ, РНК, ақуыздар мен амин қышқылдары жоқ және энергияны тікелей затқа айналдырады. "Андромеда" деп аталатын микроб әр өсу циклында мутацияланып, биологиялық қасиеттерін өзгертеді. Ғалымдар Андромеданың қазіргі түрі тек pH-ның тар диапазонында өседі деп біледі; тым қышқыл немесе аса сілтілі өсіп-өну ортасында организм бөлінбейді. Андромеданың идеалдық рН-ы 7.39–7.43 – қалыпты адам қанында кездесетін диапазон ішінде. Джексон мен Риттер аман қалды, өйткені екеуінің де қандағы рН-ы қалыпты емес (Джексон Стерно мен аспиринді тұтынудан қышқылға айналды, Риттер гипервентиляциядан алкалозға айналды). Алайда, ғалымдар мұны түсінген кезде Андромеда лабораторияның пластикалық пломбаларын бұзатын және олардан құтылатын түрге айналады. Ластанған зертханада қамалған доктор Чарльз Бёртон Стоуннан "әмбебап антибиотик" енгізуді талап етеді; Стоун бас тартады, бұл Бёртонды басқа зиянды бактериялардың инфекциясына өте осал етеді деп дәлелдейді. Бартон аман қалды, себебі мутацияланған Андромеда ауру туғыза алмайды. Мутацияланған Андромеда Wildfire ғимаратының есігі мен тесігіне шабуыл жасап, жоғары деңгейлерге және жер бетіне қарай жылдам көшіп барады. Өзін-өзі жоятын ядролық қару қақпақтың бұзылуын байқайтын кезде автоматты түрде іске қосылады, бұл инфекцияның таралуын болдырмау үшін оның детонациялық санауын бастайды. Бомба қаруланғанда, ғалымдар Андромеданың тікелей энергиядан зат шығаратын қабілетін ескере отырып, организм босатылған энергияны тұтынатынын және ядролық жарылыстан пайда табатынын түсінеді, мыңдаған жолмен мутация жасайды, әрқайсысы әртүрлі жолмен өлтіреді. Жарылысты тоқтату үшін Холл апаттық қосалқы станцияға арнайы кілтті енгізуі керек, оның бірі Wildfire-дегі кез-келген жерден қол жетімді болуы керек. Өкінішке қарай, ол бір бөлімде тұтқындалып қалды, ал ол жерде бақылау жоқ. Ол автоматты қорғаныс жүйесі бар Wildfire кедергілер курсынан өтіп, жоғарғы деңгейдегі жұмыс істейтін подстанцияға жетуі керек. Ол бомбаны залалсыздандырмастан бұрын, барлық ауа Wildfire кешенінің ең терең деңгейінен шығарылады, онда команданың қалған бөлігі және олардың көмекшілері бар. Андромеданың ақырында жақсы формаға өзгеріп, атмосфераның жоғарғы бөлігіне көшіп кеткендігі күтілуде, онда оттегі мөлшері төмен, оның өсуіне жақсырақ сәйкес келеді. Романның эпилогынан хабарлағанымыздай, Andros V атмосфераға қайта кіргенде өртеніп кетті, себебі Андромеда оның вольфрам / пластик ламинатты жылу қалқанын жеп, оны өртеді.

Негізгі кейіпкерлер

Доктор Джереми Стоун: Стэнфорд университетінің бактериология кафедрасының профессоры және төрағасы; Стоун 1961 жылғы физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының жеңімпазы ретінде көрсетілген, бірақ шын мәнінде бұл сыйлықты Георг фон Бекеси алған. Доктор Чарльз Бертон: Бейлор медицина колледжінің патология профессоры. Доктор Питер Левитт: Клиникалық микробиолог; эпилепсиямен ауырады. Доктор Марк Холл: Хирург. Профессор Кристиан Кирк: басталған бес адамның бірі, Йель университетінен келген антрополог, аппендициттен ауруханаға түсті.

Өмірбаян

Крайтон Ұлыбританияда оқып жүргенде Лен Дейтонның "The IPCRESS File" кітабын оқығаннан кейін осы романды жазуға шабыттанды. Крайтон кітап оған "қатты әсер еткенін" айтады: "Андромеданың көп бөлігін Ипкресске қатысты із басуға болады, ол танымал техникалар мен нақты адамдарды пайдаланып, қиял әлемін жасауға тырысу тұрғысынан".

Жалғасы

2019 жылдың 12 қарашасында Дэниел Х. Уилсон жазған «Андромеда эволюциясы» атты екінші кітап жарық көрді.