Кіріспе
1968 жылы шыққан Томас М. Диш романы "Камп концентрациясы" – американдық автор Томас М. Диштің 1968 жылы жарық көрген ғылыми-фантастикалық романы. 1967 жылы "New Worlds" журналында бөлім-бөлім жарияланғаннан кейін, 1968 жылы Ұлыбританияда "Hart Davis" баспасы, ал 1969 жылы АҚШ-та "Doubleday" баспасы оны шығарды. Голланд, француз, неміс, испан, итальян, серб және поляк тілдеріне аудармалары жарық көрді. Кітаптың оқиғасы Вьетнам соғысына ұқсас соғыс кезінде өрбуде, онда АҚШ күдікті әрекеттерге қатысқан (бір сәтте АҚШ "соқпақ елдер" деп аталатын жерлерде бактериялық қару қолданып жатыр деген дерек бар). Бұл ойдан туған соғыс кезінде АҚШ президенті Роберт Макнамара болып табылады.
Camp Concentration is a 1968 science fiction novel by American author Thomas M. Disch. After being serialized in New Worlds in 1967, it was published by Hart Davis in the UK in 1968 and by Doubleday in the US in 1969. Translations have been published in Dutch, French, German, Spanish, Italian, Serbian and Polish. The book is set during a war, projected from the Vietnam War, in which the United States is apparently criminally involved (it is noted at one point that the US is waging germ warfare in "the so called neutral countries"). The President of the United States during this fictional war is Robert McNamara.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
I бөлімде ақын, дінінен безген католик және саналы түрде әскери қызметтен бас тартқан Луи Сакчетти Архимед лагері деп аталатын құпия әскери нысанына жіберіледі, онда әскери тұтқындарға оларды гений ету мақсатында сифилис жұқтырады (осыдан роман атауындағы "концентрация" туралы еске салғыш пайда болады). Ақылдағы қатаң санаттарды бұзу арқылы (Артур Кестлердің гений туралы берген анықтамасына сәйкес) бұл ауру ойлау процесін жылдамдатып, икемді етеді; сонымен қатар, ол дене күйзелісіне және тоғыз ай ішінде өлімге алып келеді. Кітап Сакчеттидің күнделігі түрінде жазылған, және Фауст туралы әдеби сілтемелерді қамтиды (бір кезде тұтқындар Кристофер Марлоудың «Доктор Фауст» пьесасын қояды, ал Сакчеттидің көшбасшы Мордекай Вашингтонмен достығы Фауст пен Мефистофельдің қарым-қатынасын еске түсіреді). Сакчеттидің өзінің сифилиспен ауырғаны оның күнделігінде денсаулығының нашарлап бара жатқаны туралы жазбалар пайда бола бастағанда ғана белгілі болады, содан кейін оның жазбалары әсемделіп, ақырында ақылдан адасқандай күйге жетеді. II бөлімде, тұтқындарда сынақтан өткеннен кейін, өзімшіл ядролық физик өзіне ауру жұқтырады, студент-жардамшыларымен бірге Архимед лагеріне қосылып, адамзатты жоюға кіріседі. Кітаптағы тұтқындар алхимияға қызығушылық танытады, оны қашу жоспарларын жасыру үшін пайдаланады. Семіздікке шалдыққан Сакчеттидің Тома Аквинский сияқты басқа семіз тарихи және зиялы тұлғалар туралы ирониялық көріністері болады.
Алузиялары мен дереккөздері
Кітап жаңа толқын модернизмінің үлгісі ретінде қарастырылады. Марлоудың пьесасының қойылуымен қатар, кітап Томас Маннның «Доктор Фауст» романына сілтеме жасайды, онда әдейі сифилис жұқтырған Адриан Леверкюн атты композитор туралы баяндалады. Диштің кітабында Адриенна Леверкун есімді әйел композитор туралы айтылады.