Кіріспе

1988 жылғы Нил Стивенсонның романы

«Зодиак: Эко-триллер» (1988) – американдық жазушы Нил Стивенсонның романы. Оның екінші романы Бостон портындағы өнеркәсіптік ластаушылардың құпиясын ашатын эколог Сангамон Тейлордың оқиғасын баяндайды. Атаудағы «Зодиак» – қаһарманның қалада жылдам қозғалуына көмектесетін надувалы моторлы қайықтардың тауарлық атауы. Оның қарсыластары оны экожәбірленуші деп көрсетуге тырысады. Басты кейіпкер экологиялық химияшы Марко Кальтофеннің ықпалымен жазылған. Тейлор азот оксидін демалыс үшін пайдаланады және оның есірткі таңдауын Сангамонның «молекула неғұрлым қарапайым болса, дәрі соғұрлым тиімді» деген қағидасымен түсіндіреді.

Сюжет

Романда Тейлор GEE үшін жұмыс істейтін химик, ол – ойдан шығарылған экологиялық белсенділік тобы. Олар наразылық акцияларын ұйымдастырып, уытты қалдықтар құбырларын бітеу сияқты тікелей шаралар қолданады. Тейлор Баско Индустриз компаниясымен байланысады, ол Agent Orange өндірген және органикалық хлор қосылыстарының ірі жеткізушісі болып табылатын ойдан шығарылған корпорация. Баско химиялық заттарды өндіретін микроорганизмдерді жасау үшін гендік инженериямен тәжірибе жүргізеді, бұл Тейлордың олардың қылмыстарын ашып, Бостон портын сақтауға бағытталған күш-жігерін күшейтеді. Романның кейінгі оқиғаларының көп бөлігі Бостон портындағы Спектакль аралында өтеді, ол жарық көрген кезде көбінесе қоқыстан тұрған. Бұл жерде «Pöyzen Böyzen» атты хэви-метал тобының есірткіге тәуелді және, қатысты айтуынша, шайтандыққа табынушы жанкүйерлері жиі кездеседі. Олар «періште шаңына» мас болғандықтан, өздерін улайтын уытты қалдықтарды ағызуда екенін түсінбейді. Тейлордың жобалары Бостон портындағы полихлорирленген бифенилдердің концентрациясын Галлахерлердің көмегімен өлшеуді қамтиды. Галлахерлер – балықшылар отбасы, олар аулаған лобстерлердің орналасқан жерін тіркейді. ГЭИ Басконың қылмыстарын ашып көрсету үшін дәлелдер жинағанда, Тейлор уыттардың кенеттен жоғалып кеткеніне таңғалады. Ол Баско биоинженерлік фирманы сатып алғанын біледі, онда оның мектептегі қарсыласы генетикалық инженер ретінде жұмыс істейді. Ол уыттарды ыдырата алатын бактерияны жасап, портты бірден тазартады. Алайда, Баско GEE-нің жақындауына байланысты, толық сынақтан өткізбей бактерияларды жабайы табиғатқа жіберуге мәжбүр болды. Порттың тепе-теңдік жағдайына байланысты, жаңа бактериялар да уыттарды өндіре алады. Тейлордың олардың жоспарларына кедерлес болуын тоқтату үшін Баско оның үйіне бомба орнатып, оны президентті өлтіруге тырысқан террорист деп жала жабады. Ол Американың жергілікті тайпасының көмегімен қашып құтылады және ақырында олардың үлкен мөлшерде уытты заттарды сақтайтын кемесін ұрлап, оларды мұхитқа құюды жоспарлап отыр.