Кіріспе

Канадалық заңгер және саясаткер

Джозеф Джон Комартин (26 желтоқсан 1947 жылы туған) – зейнеткерлікке шыққан канадалық заңгер және саясаткер. Ол 2000 жылдан 2015 жылға дейін Уиндзор—Текумсе округін парламент мүшесі (депутат) ретінде өкілдік етті. Жаңа демократиялық партияның (НДП) мүшесі, ол 2003 жылы партия төрағалығына кандидат болды. 1990-шы жылдары партияның орталыққа қарай бұрылуынан кейін социал-демократиялық саясатқа қайта оралуды ұсынды және Канаданың экономикасы мен сыртқы саясатына АҚШ-тың ықпалына қатысты алаңдаушылық білдірді. Әртүрлі басшылық лауазымдарда қызмет еткеннен кейін, 2015 жылы парламенттен зейнеткерлікке шықты. 2018 жылдан 2022 жылға дейін ол Канаданың Детройттегі бас консулы болып қызмет етті, сондай-ақ Индиана, Кентукки, Мичиган және Огайо штаттарында Канаданы өкілдік етті.

Ерте өмір және заңгерлік мансап

Джозеф Джон "Джо" Комартин 1947 жылғы 26 желтоқсанда Онтарионың шағын франко-онтариялық қауымдастығындағы Стони-Пойнт қаласында дүниеге келді. Ол Эмери мен Лореттоның (құрметті аты Квирк) жетінші және ең кіші баласы болды. Оның үлкен ағалары Люсиль, Агнес, Розмари, Элис, Кэтлин және Эдвард еді. Эмери Солтүстік Дакотада туған француз-американ. Эмери Ұлы депрессия кезінде АҚШ-тың орталық-батысын шарлап, ақырында Детройтке қоныстанды, онда ол автожұмысшы болып жұмыс істеді. Лоретто Лондоннан, Онтариодан келген ирландтық канадалық, ол ауру әпкесіне күтім көрсету үшін Детройтке көшіп келді. Екеуі Детройттегі ирландтық-американдық қауымдастық арқылы танысып, үйленді. Эмери Детройтте жұмысын жалғастырды, бірақ отбасы Стони-Пойнтта шаруашылық жүргізу үшін жер учаскесін де сатып алды. Эмери Джо бір жаста болғанда, ал Лоретто сегізінші баласын күтіп тұрғанда асқазан қатерлі ісігінен қайтыс болды. Эмери қайтыс болғаннан кейін Лоретто бастауыш мектепте сабақ беріп, аз көлемдегі әлеуметтік жәрдемақыны, отбасынан алған қаржылық қолдауды және жергілікті қауымдастықтың қайырымдылығымен толықтырды. Кейін ол Бэлл-Ривердегі (Онтарио) автосатушы Аделард Гагнонға қайта тұрмысқа шықты. Комартин бала кезінен кітап оқуға ғашык болды және көбінесе алма ағашының бұтақтарында отырып оқыды. Оқу кезінде ол отбасын асырау үшін бірнеше жұмыс істеуге мәжбүр болды, алғашқы жұмысы Белль-Ривердегі азық-түлік дүкенінде болды. Комартин Онтарионың Виндзор қаласындағы Ф. Дж. Бреннан католик орта мектебінде оқыды. Анасының ықпалымен Комартин дін қызметкері болуды жоспарлаған, бірақ 16 жасында бойдақ болуды қаламады. Оның орнына ол заңгер болуды шешті, оны қоғамдық қызметтің ұқсас түрі деп есептеді. Бреннан мектебінде оқығанда Комартин оқушылар кеңесінің 11-сыныптан ерлер өкілі болып сайланды. 12-сыныптың ерлер өкілі рөлін атқара алмағандықтан, ол мектептің марапаттау комитетіне тағайындалды. 12-сыныптың әйел өкілі Комартиннің болашақ әйелі Морин Грейнджер болды. Грейнджер сол кезде басқа біреумен қарым-қатынаста болды және олар Комартинмен бірнеше жылдан кейін ғана кездесе бастады. Комартин Бреннан мектебінің соңғы жылында студенттік президенттікке сайланды. Орта мектепті бітіргеннен кейін Комартин Виндзор университетіне түсіп, 1968 жылы саяси ғылымдар бакалавры және 1971 жылы заң факультетін бітірді. Көптеген үлкен ағаларынан айырмашылығы, Комартин Канада студенттік несие бағдарламасының құрылуының арқасында университетте оқи алды. Университетте оқыған кезінде Комартин студенттік қозғалысқа белсенді қатысты; ол студенттік ереуілге қатысты, онда ол провинциялық парламент мүшесі Хью Пикокпен қысқаша кездесті және Канада экологиялық құқық қауымдастығының Виндзор бөлімінің негізін қалаушылардың бірі болды. Заң факультетін бітіргеннен кейін екі жыл өткен соң Комартин Виндзорда жеке заңгерлік практикасын ашты. Осы кезеңде ол азаматтық сот ісінде және отбасылық құқық істерінде аз қамтылған әйелдердің мүддесін қорғауда маманданған. 1970 жылдардың соңында Комартин жесір Люси Даннның атынан тежегіш өндірушісі Бендикске жүгінді, күйеуінің мезотелиомадан қайтыс болуы өтемақы алуға болатын жарақат ретінде танылсын. 1984 жылы Комартин жеке заңгерлік практикасын тастап, Канадалық автожұмысшылар одағының (CAW) Виндзордағы бөлімінің заңгері және оның заңгерлік қызметтерінің басқарушы директоры болды.

Саяси белсенділік

Комартин отбасы дәстүрлі түрде Либералдық партияны, әсіресе жергілікті танымал мүшесі Пол Мартин ағаны қолдады. Әпкесінің ынталандыруымен Комартин Либералдық партияға қосылып, 1968 жылғы Канадалық федералды сайлауда оның досы Марк МакГиган үшін науқан жүргізді, онда премьер-министр Пьер Трюдо алғаш рет сайланды. Бастапқы қолдауына қарамастан, Комартин Трюдоның мақтандығына тез наразылық білдірді және келесі жылы оның құндылықтарына сәйкес келеді деп шешкеннен кейін НДП партиясына ауысты. Комартин НДП және Онтарионың Жаңа демократиялық партиясының (ONDP) аймақтық округтік ұйымдарымен тығыз байланыста болды. 1981 жылы Комартин Берт Уикспен бірге жұмыссыздарға қызмет көрсету жөніндегі мэр комитетінің тең төрағасы болып тағайындалды. Уикс зейнетке шыққаннан кейін Комартин 1982 жылы Виндзор қалалық сайлауында Элизабет Кишконның сәтті үміткерлігін қолдау үшін науқан жетекшісі ретінде жұмыс істеді. Комартин сондай-ақ 1984 жылғы Канадалық федералды сайлауда Виндзор-Уокервилл округінен парламент депутаты болу үшін қалалық кеңесші Хауард МакКердидің сәтті үміткерлігін де қолдады. МакКерди сайланғаннан кейін оның орнын алмастырушы қалалық кеңесші тағайындала ма, әлде қосымша сайлау өтетін бе деген мәселе туындады. Комартин МакКердиді алмастыруға үміткер деп есептелді, бірақ ақырында бұрынғы мэр Майкл Дж. Патрик тағайындалды. Комартин 1985 және 1987 жылдары Виндзор-Уокервиллдегі ONDP науқанының жетекшісі болды, сәтті болмаған үміткерлер Гари Парент және Донна Шампань атынан жұмыс істеді. Көбінесе қолдау көрсеткенімен, Комартин 1988 жылғы Канадалық федералды сайлауда НДП жетекшісі Эд Бродбенттің әрекетіне қатысты сынға ұшырады. Комартин Бродбенттің жеңіске жете алатын округтерге назар аудармай, бүкіл ел бойынша науқан жүргізуге тым көп көңіл бөлгенін есептеді. Комартин сондай-ақ Бродбенттің либералдардың үлкен сайлауалды мәселесіне айналған Канада-АҚШ еркін сауда келісіміне қарсы кең таралған оппозиция кезінде НДП-ның дәстүрлі протекционистік сауда саясатын пайдаланбағанын сенді. Жергілікті НДП депутаттары Говард МакКерди мен Стивен Лэнгдон екеуі де Комартиннің бағалауымен келісті. Бродбент сайлаудан кейін көп ұзамай жетекші лауазымынан кетуді шешті, ал МакКерди мен Лэнгдон екеуі де 1989 жылғы Жаңа демократиялық партияның жетекшілік сайлауында оның орнына түсті. МакКерди мен Лэнгдонның жетекшілікке үміткер ретіндегі бәсекелестігіне олардың көршілес округтерден келгендері және өздерінің округтерінде қолдау үшін бәсекелесуі себеп болды. Комартин МакКердиді қолдады, ол жетекшілік конвенциясының бірінші дауыс беру кезінде таңқаларлықтай нашар нәтиже көрсетіп, бесінші орынды иеленді. Екінші дауыс беру кезінде МакКерди Лэнгдонды қолдап, сайлаудан бас тартты. МакКерди сайлаудан бас тартқаннан кейін Комартин Лэнгдонды қолдады, тіпті МакКерди үшінші дауыс беру кезінде өзінің қолдауын Аудри МакЛафлинге, ақырында жеңімпазға, ауыстырғаннан кейін де. 1990 жылғы Онтариодағы жалпы сайлауға дейін Донна Шампань таңқаларлықтай қайтадан үміткер болмауды шешті. Шампань салыстырмалы түрде беймәлім Уэйн Лессарды қолдады, ол Виндзор-Уокервиллдегі ONDP үміткері болды. Комартин Лессард үшін үгіт жүргізді, бірақ сайлау маусымының бір бөлігінде елден тыс болды. Елден кетер алдында Комартин ONDP бұрынғы сайлаудағыдай нәтиже көрсетеді деп болжады және партияның Заң шығарушы Ассамблеяда 17 орын жеңіп алатынын күтті. Канадаға оралғаннан кейін Комартин партияға қолдаудың күшейгенін байқады, ал ONDP Онтарио тарихында алғаш рет үкімет құрды. Онтарионың премьер-министрі болып Боб Рэй сайланды. Виндзор-Уокервиллде Лессар либерал Майк Рейді жеңді. Комартин 1991 жылы Виндзор қалалық сайлауында мэрлікке үміткер болудан бас тартты. 1992 жылы премьер-министр Браян Малроуни конституциялық реформаға екінші рет әрекеттенді, ол Шарлоттаун келісімі деп белгілі болды. Келісімді бекіту бүкіл ел бойынша референдумға жатады, Канаданың үш негізгі партиясы – Прогрессивті консерваторлар, Либералдар және Жаңа демократтар оның ратификациясын қолдады. Комартин Виндзордағы «Иә» науқанының жетекшісі болып тағайындалды және аймақтағы үш партияның округтік ұйымдарын басқарды. Үлкен институционалдық қолдауға қарамастан, Виндзор келісімді ратификациялауға қарсы дауыс берді. Комартин Виндзордың кәсіби одақтарының атынан Рэй үкіметін Виндзорда Онтарионың алғашқы казиноын салуға көндіру үшін көптеген лоббилік жұмыстар жасады. Комартиннің күш-жігері Рэй кабинетінің жоғары лауазымды мүшесі және сондай-ақ Виндзор тұрғыны болған Дэйв Кукпен қолдау тапты. Лоббилік жұмыс сәтті аяқталды, нәтижесінде Caesars Windsor құрылысы салынды. Комартин 1993 жылы Онтарио Казино Корпорациясының (OCC) директорлар кеңесіне тағайындалды. Рэйдің ONDP үкіметі 1995 жылғы Онтариодағы жалпы сайлауда Майк Харрис басқаратын Прогрессивті консерваторлармен жеңіліске ұшырады. Сайланғаннан кейін Харрис үкіметі Комартиннің мерзімі аяқталғанша OCC директорлар кеңесіндегі лауазымынан алды, бұл саяси мотивацияланған деп кеңінен қабылдалды. Бұл шешім Виндзорда наразылық тудырды, өйткені қаланың OCC директорлар кеңесінде өкілдігі болмады, өйткені ол кезде провинциядағы жалғыз казино Виндзорда орналасқан еді.

Саяси мансап

Әкесіз өскен және отбасына түсетін қиындықтарды жақсы білген Комартин балалары жетілгеннен кейін ғана саяси амбицияларын көздеді. 1997 жылғы Канада федералды сайлауында Комартин өзінің туған жері – Виндзор—Сент-Клер округінде парламент депутаты болуға кандидат болды. Комартин жұмыс орындарын құру және денсаулық сақтау көлемін кеңейтуді басты мақсаты етіп, либералдық партиядан Шоннесси Коэнмен күш сынасты. Коэн жеке қаржысымен байланысты жанжалдан кейін, қарызын төлей алмағандықтан әлсіз деп есептелді. Басқа да белгілі кандидаттардың ішінде Текумсе қаласының мэрі Гарольд Даунс және Реформа және Прогрессивті консервативтік партиялардың ұлттық қазынашысы Брук Истон болды. Жанжалға қарамастан және НДП жетекшісі Алекса Макдонаудың оның үгітіне жиі қатысуына қарамастан, Комартин жеңіліске ұшырады, Коэннан кейін екінші орын алды. 1997 жылғы сайлау жеке трагедиямен де қатар өтті: Комартиннің анасы науқанның алғашқы аптасында қайтыс болды, ал оның екінші күйеуі жеті жыл бұрын көз жұмған еді. Науқаннан кейінгі аптада Комартиннің кіші ұлы Адам мотоцикл апатына ұшырап, оң қолының қызметі толықтай жойылды. Коэннің кенеттен қайтыс болуынан кейін, Комартин 1999 жылғы қосымша сайлауда оның орнын басуға түсті. Комартиннің басты қарсыласы – қалалық кеңесші Рик Лимож болды, ол либералдық партияның ішкі сайлауында Коэннің жесірі Джерри Коэнды жеңіп шықты. Қосымша сайлау бастысымен Комартин мен Лимож арасындағы бәсеке деп есептелсе де, Брук Истон тағы да Прогрессивті консерваторлардың кандидаты ретінде ұсынылды, ал Реформа партиясы ипотекалық брокер және бұрынғы фокусник Скотт Коуэнды кандидат етіп көрсетті. Комартиннің сайлауалды штабын басқарған Джо Макдональдты НДП партиясы тағайындады. Макдональд партияның жақсы танымал және тәжірибелі жетекшісі болды. Комартин Лиможқа шамадан аз дауыспен жеңіліп қалды, бұл либералдық партияның күшті жеңісі деп күтілген еді. Либералдық партияның жалпы беделінің төмендеуінен басқа, жарыстың тым тар болуына Виндзордағы Детройт Тайгерс командасының ойынына билеттердің көп сатылуы себеп болды деген болжам бар. Ойын сайлауға қатысушылардың санын азайтып, Лиможға зиян келтірген болуы мүмкін. Кейін Комартин Макдональдтың жеңіске жету мүмкіндігіне сенбегенін және осы себепті бар күшімен жұмыс істемегенін мәлімдеді. Макдональд бұл айыптаманы жоққа шығарып, науқандағы мәселелер Комартиннің отбасының араласуынан туындағанын айтда. Келесі жылы Комартин қоршаған ортаны қорғауды басты мәселе етіп, Лиможға қарсы қайтадан сайлауға түсті. Реванш өткен жылғыдан көп ерекшеленбеді, бәсеке бастысымен Комартин мен Лимож арасында болды, ал Брук Истон тағы да Прогрессивті консерваторлардың кандидаты ретінде көрінді. Қосымша сайлаудан кейін Реформа партиясы Прогрессивті консерваторлармен бірігуді көздеп, Канадалық Альянс деп қайта аталды. Альянс автожұмысшы Фил Петтинатоны өз кандидат етіп ұсынды. Екінші кездесуде Комартин Лиможды аз айырмамен жеңді. Прогрессивтіктер мен кәсіби одақ мүшелерінің күшті қолдауынан басқа, Комартин биліктегі либералдарға зиян келтіру ниетімен оған стратегиялық түрде дауыс берген консерваторлардан да пайда көрді. Комартиннің жеңісі консерваторлардың стратегиялық дауысына байланысты болды. Жеңісімен Комартин Онтариода он жыл ішінде сайланған алғашқы жаңа демократ және Онтарио округін бірінші рет өкілдік еткен жаңа демократ атанды. 1990 жылы Майкл Брео Ошавада қосымша сайлауда жеңіске жеткенімен, 1993 жылғы Канада федералды сайлауында НДП-ның басқа тоғыз Онтарио депутатымен бірге жеңіліске ұшырады. Сайланғаннан кейін көп ұзамай Комартин партиясының қоршаған ортаны қорғау жөніндегі сарапшысы болып тағайындалды. 11 қыркүйекке жасалған шабуылдан кейін Комартин АҚШ-тың Ауғанстанға басып кіруіне тікелей әскери араласуға қарсы болды, бұл дау тудырды. Алайда ол Канаданың әскери бюджетін кеңейтуді қолдады, осылайша бұрынғы міндеттемелерді орындауға мүмкіндік туды. 2002 жылы Виндзор-Уэст вице-премьері Герб Грей премьер-министр Жан Кретьеннің кабинетін қайта құру кезінде қызметтен алынды. Грей өзінің мерзімінің қалған бөлігін аяқтаудың орнына парламенттен кетіп, Халықаралық бірлескен комиссияның канадалық төрағасы болды. Одан кейінгі қосымша сайлауда Комартин Грейдің бұрынғы орнын жеңіп алған қалалық кеңесші Брайан Массенің науқанын қолдады. Масс Комартиннен кейін НДП партиясының Онтариодағы екінші депутаты болды, ал НДП келесі он жеті жыл бойы Виндзордың екі федералды округін бақылауда ұстады. Комартин мен Масс тығыз қарым-қатынаста болды және оларды «Екі Виндзор» деп атады.

Басшылық ұсынысы

Сайланғаннан кейін дереу-ақ Виндзорда Алекса МакДонаудың НДП басшысы ретіндегі ықтимал ізбасары ретінде әңгіме болды. Комартин бұл лауазымға деген қызығушылығын жасырмады, ал Торонтодағы саяси ғалым оның Онтариодан НДП-ның жалғыз депутаты ретінде күшті бастамасы болатынын айтты. Кандидатурасын жариялауға дайындық ретінде Комартин өзінің науқан жетекшісі ретінде белгілі кәсіподақ белсендісі Питер Лейбовичті тартты. Комартин 2002 жылдың 29 шілдесінде кандидатурасын жариялауды жоспарлаған. Комартин бұрын басшылыққа таласқан Лорн Найстроммен 31 шілдеде жариялау жасау туралы келісімге келген, бірақ The Canadian Press агенттігіндегі қателік Найстромның 29-ы күні жариялайтынын көрсетті. Бұл қасақана жасалған деп ойлап, Комартин Найстроммен бір күні жарияламау үшін мәлімдемесін тоқтатты. Оның орнына Комартин 13 тамызда кандидатурасын жариялады, бұл жарысқа соңғы қатысушы болды. Комартинді жетекші үміткерлер деп саналған Торонто қалалық кеңесінің мүшесі Джек Лейтон, НДП парламенттік фракциясының басшысы Билл Блейки және тәжірибелі депутат Лорн Найстром кампаниялары Комартиннің Онтариодан қолдау ала алмайтынын айтты. Найстромның кампания жетекшісі (және Комартиннің 1999 жылғы қосымша сайлаудағы кампания жетекшісі) Джо Макдональд Комартиннің неге қатысып жатыр деп сұрады, ал Блейкидің кампания жетекшісі Иан Ангус оның депутат ретіндегі тәжірибесіздігін сынады. Комартиннің көп жылдық әріптесі Говард МакКарди Комартиннің басшылыққа үміткерлігін өзінің беделін арттыру әрекеті деп бағалады және науқан кезінде Блейкиді қолдады. Сонымен қатар, олармен тығыз байланысқа қарамастан, CAW президенті Базз Харгроувтың жарысқа қатысу мүмкіндігін күтіп, Комартинге қолдау көрсетпеді. Харгроув үміткер болмауға шешім қабылдады, бірақ кампанияның соңында ғана Комартинді қолдады, бұл оның CAW-дан алған ресми көмегін шектеді. Басшылықты жеңу үшін Комартин еңбек одақтары, фермерлер, соғысқа қарсы белсенділер, араб және мұсылман канадалықтарының коалициясын құруды жоспарлады, оның күші ең соңғы екі топқа бағытталды. Комартин Виндзордағы үлкен араб қауымдастығымен тығыз байланыста болды және 11 қыркүйектен кейін арабтар мен мұсылмандарға қарсы дискриминациялық реакцияны сынады. Комартиннің сыртқы саясаттағы батыл ұстанымы жиі дау тудырды. Науқан кезінде Комартин Палестина үйі коммерциялық емес ұйымынан 2002 жылғы Ирак президенттік референдумын бақылау үшін Иракқа сапар жасау туралы ұсыныс алды. Комартин сапарға келісті, оның шығындарын Палестина үйімен байланысы бар кәсіпкер төледі. Комартин дауыс беруді бақылап, вице-премьер Тарик Азизбен кездесті. Иракта Комартин гуманитарлық негізде Иракқа қатысты эмбаргоны тоқтатуға шақырды және Американың Иракқа болуы мүмкін шабуылына қарсылығын білдірді. Комартин Иракта түсірілген суреті үшін сынға ілікті, суреттің фонында Саддам Хусейннің үлкен суреті болды. Ол сынды жоққа шығарып, "Суреттің мақсаты мен Иракқа барғанымды көрсету ғана. Егер біреу Ирак туралы білсе, ол полициялық мемлекет екенін біледі, сондықтан Саддам Хусейннің суреті жоқ кез келген мемлекеттік ғимаратқа кіруге болмайды" деді. Комартин Хусейнге қатысты сынды айтты, оны авторитарлық және диктатор ретінде сипаттап, шайтанмен салыстырды. Канадаға оралғаннан кейін Комартин Канада үкіметінің Хезболлаға тыйым салуын алып тастауға шақырды, себебі оны террористік ұйым ретінде жіктеуге жеткілікті дәлел жоқ. Комартинді 1983 жылы Бейрут казармасындағы жарылысқа Хезболланың кінәлі екенін айтқандар сынға алды. Басшылық жарысына қатысқан барлық үміткерлердің ішінде Комартин палестиналықтарға ең көп көңіл көрсеткен, оның ішінде палестиналықтардың отанына оралу құқығын қолдаған деп саналды. Сыншылар Комартиннің веб-сайты негізінен сыртқы істерге бағытталғанын, Израильді қатты сынағанын, бірақ басқа кандидаттардың веб-сайттарынан айырмашылығы, палестиналық терроризм туралы ештеңе айтпағанын атап өтті. Бұл Комартин антисионистік саясатты антисемитизмнің жамылғысы ретінде пайдаланып отыр деген айыптарға әкелді. Комартин палестиналық терроризмге қарсы екенін "сөзсіз" деп жауап берді. Ишильхаймер, еврей жаңалықтарын жариялаушы және ONDP басшысы Говард Хэмптонның бұрынғы көмекшісі Комартинді қолдады және ол антисемит немесе антисемит зорлық-зомбылығын қолдамайды деп мәлімдеді. Көптеген дауларға қарамастан, талдау Комартиннің сыртқы саясатының ұстанымынан көбірек қолдау алғанын көрсетті. Атап айтқанда, Монреаль мұсылман қауымдастығы Комартинге дауыс беру үшін жазылған жаңа мүшелер саны НДП-ның шағын Квебек мүшелігінің екі еседен асты. Барлығы Комартин шамамен 4000 жаңа мүшелік сауда жасады, бұл НДП парламенттік фракциясының басшысы Билл Блейкиге (5500) жақын, бірақ Лейтоннан (8100) әлдеқайда артта қалды. Конвенцияға қатысқан Комартин Лейтон мен Блейкиден кейін үшінші орында екенін болжады. Ол тіркелулер мен кәсіподақтардан жеткілікті қолдау алатынына үміттенді, бұл Лейтонның бірінші раундта жеңіске жетпеуіне кедересін келтіретін еді. Комартин екінші раундта Онтариодағы жоғары қатысу оның Блейкиден озуына және ақырында Лейтонды жеңуіне мүмкіндік беретініне сенді. Комартиннің конвенциядағы әндері Джон Мелленкамптың "Small Town" және Элвис Преслидің "A Little Less Conversation" болды. The Toronto Star газеті соңғы таңдауды оның өкілдерінің ұзақ сөздеріне байланысты сарказммен бағалады. Конвенциядағы дауыс беруде Лейтон бірінші раундта көпшілік дауыс алды, ал Комартин Блейки мен Найстромнан кейін төртінші орында болды. Комартиннің нашар көрсеткіші кеш бастауы мен ішкі мәселелерге назар аудармауына байланысты деп есептелді. Комартин болашақта партия басшылығына қайта үміткер болмайтынын айтты. Науқан соңында Комартиннің жалпы кірісі 70 000 доллар болғанда, 6800 долларлық бюджеттік артықшылығы болды.

Саяси мансап

Басшылық сайысынан кейін Лейтон Комартинді «бұл партияның болашағын қалыптастыруға көмектескені үшін» мақтады және оны энергетика жөніндегі сарапшы, көпмәдениеттілік жөніндегі сарапшы қылып тағайындады, сондай-ақ оның бұрынғы қоршаған орта жөніндегі сарапшы лауазымын сақтап қалды. 2004 жылы Комартин Рик Лиможға қарсы екінші реваншқа түсіп, қайта сайлануға кандидат болды. Канадалық Альянс пен Прогрессивті консерваторлардың бірігуінен құрылған Консервативтік партия автожұмысшы Рик Фушиді үміткер етіп көрсетті. Сайлау округі, Виндзор—Сент-Клэр, сәл қайта бөлініп, Виндзор—Текумсе деп өзгертілді. Комартин негізінен денсаулық сақтау жүйесін кеңейту және шекара мәселелеріне баса назар аударды. Ол Мичиган орталық теміржол туннелін тұрғын үй аймағынан халықаралық тас жолға айналдыру жоспарына қарсы шығып, сондай-ақ Виндзор мен Ниагара сарысуындағы жақындағы оқиғалардан кейін американдық полицияның күдіктілерді Канадаға қуып кіруіне жол бермеу үшін қатаң шаралар қабылдауды қолдады. Комартин сонымен қатар Виндзордың автоөнеркәсібін ластануды азайтуға бағытталған бизнеске ынталандырулар арқылы және АҚШ-қа аутсорсингтің алдын алу үшін протекционистік саясат арқылы кеңейтуді жақтады. Науқан барысында Комартин Лейтонмен пікір келіспеушілікке ұшырады; Лейтон премьер-министр Пол Мартиннің қолжетімді тұрғын үйге арналған бюджетін қысқарғаны үшін оны үйсіз қалған адамдардың өліміне жеке жауапты деп мәлімдеді. Лейтонның бұл мәлімдемесіне, Комартин де оны сенсациялық деп санай отырып, сын айтты. Сауалнамалар Комартиннің сайлаушылары Лейтонмен келіспеушілігін мақұлдағанын көрсетті. Дауға қарамастан, Комартин мен Лейтон бірнеше рет бірге науқан шараларына қатысты, ал Комартин Лиможды 2000 жылғы сайлауға қарағанда үлкен айырмамен жеңді. 2004 жылғы сайлаудан кейін Комартин энергетика жөніндегі сарапшы лауазымынан босатылып, әділет жөніндегі сарапшы болып тағайындалды. Әділет жөніндегі сарапшы ретінде «Торонто Стар» газеті Комартинді «оппозицияның ең білімді, цитатаға ие, қолжетімді және бұрынғы әділет министрінен гөрі әділдік және қоғамдық қауіпсіздік жөніндегі тиімді сарапшысы» деп сипаттады. Комартин 2004 жылдың жазында АҚШ, Ұлыбритания, Австралия және Жаңа Зеландияға Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі парламенттік комитет құрамында сапар шекті. Ол 11 қыркүйек оқиғасынан кейін ұлттық қауіпсіздік және барлау мәліметтерін алмасу мәселелері бойынша халықаралық тыңдаулар сериясына қатысты. Комартин 11 қыркүйекке жасалған шабуылдар американдық барлау агенттіктері ведомствоаралық бәсекелестікке байланысты ақпаратты жинаудың орнына бір-бірімен алмасса, алдын алуға болатын еді деп мәлімдеді. Комартин Канаданың барлау және қауіпсіздік агенттіктерін бір ведомствоға біріктіруді ұсынды. Ол сондай-ақ 11 қыркүйекке дейін қабылданған және полицияға жарғысыз тұтқындауға және куәларды жабық сотта куәлік беруге мәжбүрлеуге мүмкіндік берген Қылмыстық кодекске енгізілген уақытша өзгерістердің мерзімі аяқталуын қолдады.

Гейлік некелер туралы дау

Комартин гей-некеге қатысты дауыс беру тізімінде болды. 2003 жылы ол некенің ер және әйел арасындағы одақ ретінде заңдық тұрғыдан анықталуына қарсы дауыс берді. Канаданың Жоғарғы соты парламентке гомосексуалды некелерді заңдастыру құқығы бар екенін шешкен кезде, Комартин оны заңдастыру үшін дауыс беруге шақырды. Бұл мәселені азаматтық құқық деп санап, этикалық тұрғыдан талқылауға жатпайды деп есептеген Комартин еркін дауыс беру идеясын қабылдамады. Ол Либералдық партияның, Квебек блогының және НДП-ның бұрынғы уәделерін орындауын, яғни партиялық тәртіп бойынша дауыс беру арқылы гей-некелерді заңдастыруын қалады. 2005 жылдың қаңтар айында Мартин үкіметі гей-некеге қатысты дауыс беруді ұсынуға ниеттенгенін мәлімдеді. Оған жауап ретінде Лондон, Онтарио епископы Рональд Фаббро өз епархиясының мүшелерін гей-некеге қарсы лоббилеуге шақырды. Фаббро сондай-ақ өз епархиясының пасторларынан уағыздарында гей-некеге қарсы пікір білдіруді сұрады. Комартин, өзін сенімді католик деп сипаттайтын, Фабброның епархиясына қарасты Розарий шіркеуіне қатысты. Ол шіркеумен ерікті түрде көп жұмыс істеді, оның ішінде әйелімен бірге некеге дайындық курсын оқыды. 2005 жылы парламентте қабылданған Азаматтық неке туралы заң Канадада гей-некелерді заңдастырды, және Комартин осы заңға үнемі қолдау көрсетті. Азаматтық неке туралы заң қабылданғаннан кейін Фаббро ашық хат жариялап, Комартиннің барлық діни қызметтерден және шіркеу шараларынан шеттетілетінін хабарлады. Ол Розарий шіркеуінің пасторы Джерри Компоға хатты қауымға оқып беруді және көшірмелерін таратуды тапсырды. Виндзордың епископтық викарийі Джим Рош Комартиннің жақсы католик екенін, әлі де қасиеттілікке қатыса алатынын, бірақ Фабброның позициясын қолдайтынын түсіндірді. Бұл жазалауға кардинал Марк Уэлет те қолдау білдірді. Епископтың хатының оқылуы уағызға келген 150 адамның 30-ының шіркеуден шығып кетуіне әкелді. Windsor Star газетінің даулы мәселеге арналған пікірлер бөлімінде газетте жарияланған көптеген хаттар Комартинді қолдады. Басқа католик депутаттары католик шіркеуін бейберекеттікке айыптады; парламенттегі барлық католиктердің ішінде тек Комартин мен НДП депутаты Чарли Ангус ғана гей-некелерді қолдағандықтан шіркеу шараларынан шеттетілді. Комартин Розарий шіркеуіндегі жазалаудан кейін өткен уағызға қатысты, онда оны жақсы қарсы алды, содан кейін ол CAW лесбиянка, гей, бисексуал және трансгендерлік қауымдастығы ұйымдастырған пикникке қатысты. Комартин Азаматтық неке туралы заңды қолдауын жалғастырып, оны "әділ және дұрыс іс" деп атады. 2007 жылы Розарий шіркеуі Виндзордағы басқа он бір католик шіркеуімен бірге жабылды. Епископ Фаббро мен Лондон епархиясын өкілдік еткен Рон Пикерсгилл өкілінің мәлімдемесіне сәйкес, бұл шешім келушілердің азаюы және күтімге кеткен жоғары шығындарға байланысты қабылданды. Кейіннен ғимарат сатып алынып, Water's Edge Event Centre болып қайта жабдықталды.

Парламент басшылығының рөлі

2005 жылдың басында либералдық Мартин үкіметі, өзінің азшылық үкіметінің құлауын болдырмау мақсатында, Жаңа демократиялық партиямен (НДП) келіссөздер жүргізгеннен кейін жылдық бюджетіне түзетулер енгізді. 2005 жылдың соңында, либералдардың «спонсорлық ісі» бойынша тергеу аяқталғаннан кейін, либералдар НДП-ның қолдауын сақтау үшін қойған шарттарды қабылдауға дайын болмады. Нәтижесінде, НДП консервативтік партия ұсынған сенімсіздік дауысына қолдау көрсетті, бұл 2006 жылдың қаңтарында сирек кездесетін қысқы сайлауға әкеп соқты. НДП фракциясының қалған бөлігі сияқты, Комартин либералдық бюджетке енгізілген түзетулерге және сенімсіздік дауысына дауыс берді. Сайлау кампаниясының басында CAW президенті Базз Харгроув әдеттегідей НДП-ны қолдаудан бас тартты. Оның орнына, ол CAW мүшелерін жеңіске жетуі мүмкін болған округтерде ғана НДП-ны қолдауға, ал қалған жағдайларда консервативтік кандидаттардың жеңіске жетуіне жол бермеу үшін либералдық кандидаттарды қолдауға шақырды. Комартин Харгроувтың позициясын «көңілін қалдыратын» деп сипаттады, бірақ Харгроувтың шешіміне қарсы жергілікті CAW-тің реакциясы соншалықты күшті болды, бұл оның кампаниясына көмектесті. Комартинге CAW Local 444 президенті Кен Левенза қолдау көрсетті, ол Харгроув зейнеткерлікке шыққаннан кейін CAW президенті болды. Сайлаудан кейін Харгроув Комартин қарсы болған НДП-дан шығарылды. Сайлауда Комартиннің басты қарсыласы Брук Истон болды, ол соңғы рет сайлауға либералдық кандидат ретінде қатысты. Партияның ұлттық қазынашысы болғаннан кейін Истон, Канадалық Альянспен бірігуге дейін Прогрессивті консервативтік партияның соңғы президенті болды. Истон бірігу туралы сақтанды және танымал реформатор/Альянс мүшесі Стивен Харпер жаңа консервативтік партияның бірінші басшысы болып сайланғаннан кейін либералдық партияға ауысты. Истонды 1988 жылы сайлауға бірінші рет қатысқанда қарсылас болған Говард МакКерди қолдады. Комартин МакКердидің сайлау нәтижесіне әсер ету мүмкіндігін жоққа шығарды. Консерваторлар Рик Фушиді қайта ұсынды. Бұрынғы сайлаулардағыдай, Комартин Виндзордың автоөнеркәсібін сақтау үшін денсаулық сақтау қызметтерін кеңейту және протекционистік сауда саясатын басымдыққа қойды. Жарыс тартысты болжанып тұрғанмен, Комартин үлкен жеңіске жетті, Истон Фушиден аздап басып өтіп, алыс екінші орынды иеленді. 2006 жылғы сайлаудан кейін Комартин парламенттік басшылық қызметтерді атқара бастады. 2006 жылдың ақпан айында Комартин НДП-ның Палата жетекшісінің орынбасары болып тағайындалды, ол НДП-ның Палата жетекшісі Либби Дэвиске бағынды. Сол жылы Комартин Қоғамдық қауіпсіздік және ұлттық қауіпсіздік жөніндегі тұрақты комитеттің төрағасының орынбасары болып тағайындалды. Комартин 2006 жылдың маусым айында консервативтік депутат Стоквелл Дей және либералдық депутат Ирвин Котлермен бірге Ресейге барған канадалық делегация құрамында болды, сол кезде Котлер Ресей үкіметімен уланған деп күдіктелді. Котлер бұрын Ресейдің диссиденттері Натан Шаранский, Андрей Сахаров, Александр Никитин және Сергей Магнитскийдің адвокаты немесе қоғамдық қорғаушысы болған. 2007 жылы Комартин «Maclean’s» журналының сауалнамасында басқа депутаттармен бірге «парламенттің ең білімді мүшесі» деп танылды. Комартин сауалнамаға қатыспады, өйткені ол Виндзор университетінің үнемі төмен рейтингісі үшін «өте әділетсіз және дәл емес» болғандығы үшін «Maclean’s» журналына жеке бойкот жариялаған. Сондай-ақ, ол 2009 және 2011 жылдары «парламенттің ең білімді мүшесі» деп сайланды. Комартин спорттық ставкаларды заңдастыруды табыс табу құралы ретінде және жасырын спорттық ставкаларды реттеу жолы ретінде қолдады. Комартиннің екінші мақсаты - Американың Ұлттық футбол лигасының (NFL) Канадаға кеңейуіне жол бермеу үшін Канада футбол лигасына (CFL) көбірек табыс табу. Комартин спорттық ставкаларды заңдастыруға 2008 жылы парламентке жеке мүше заң жобасын енгізу арқылы алғашқы қадам жасады. Оның алғашқы әрекеті бірінші оқылымнан өтпеді. Оның 2011 және 2013 жылдары жасаған екінші және үшінші әрекеттері Палатадан өтті, бірақ Сенатта тоқтап қалды. 2013 жылы Комартиннің атынан Брайан Масс төртінші сәтсіз әрекет жасады. Спорттық ставкалар 2020 жылы Комартин парламенттен кеткеннен кейін консервативті Кевин Во ұсынған жеке мүше заң жобасы арқылы заңдастырылды. Комартин бұрынғы премьер-министр Брайан Малруниге қарсы «Airbus ісі» бойынша пара алу айыптауларын тергеу жөніндегі этика комитетінің жұмысындағы рөлі үшін мақтау алды. Комартиннің 2008 жылғы Канада федералды сайлауында жеңіске жететіні күтілуде, ол тәжірибесіз кандидаттармен жарысты. Консервативтік кандидат бизнес-менеджмент кеңесшісі Дениз Гханам болды, ал либералдар үкіметтік қарым-қатынастар менеджері Стив Мастроянниді ұсынды. Комартин төртінші мерзімге оңай сайланды. Төртінші орын алған жасыл партия кандидат Кайл Престански, қоршаған ортаны зерттеу магистрі, округте ең жақсы нәтижені көрсетті. Сайлаудан кейін Комартин НДП мен либералдардың ынтымақтастығын күшейтуге шақырды, бұл сайлаудан кейін екі партияның коалициялық үкімет құруға жасаған сәтсіз әрекетін болжады. Коалициялық үкімет сәтті құрылған жағдайда Комартин Әділет министрі болар деген болжам бар еді. Алайда, коалициялық келіссөздер кезінде Комартин либералдық партиядан қайта сайланған Питер Милликенге қарсы Палата спикері лауазымына сәтсіз үміткерлік танытты, бесінші дауыс беру кезеңінде Милликен мен консерваторлар Эндрю Шир мен Мервин Твидтің артында төртінші орынды иеленді. Әр сайлауда үлкен үлеспен жеңіске жеткен Комартин, өте сенімді қолдаушылардың төмен қатысуы сайлаудағы жеңіске кедері келтіруі мүмкін деп алаңдады. 2011 жылғы Канада федералды сайлауында Комартин жұмыс орындарын құру, зейнетақыны кеңейту, шағын бизнеске салық мөлшерлемесін төмендету және жаңаруға қабілетті энергетика секторына бизнеске ынталандырулар беру туралы үгіт жүргізді. Консерваторлар Дениз Гханамды екінші рет ұсынды, ал болашақ депутат Ирек Кусмиерчик либералдық кандидат болды. Комартиннің алаңдаулары негіссіз болды, өйткені ол ең жақсы нәтижені көрсетті, дауыс берушілердің көп бөлігін алып, жеңіске жетті. 2011 жылғы сайлау НДП үшін де ең жақсы нәтиже болды, партия алғаш рет оппозициялық партия атанды. НДП оппозициялық партия болғандықтан, Комартин оппозициялық партияның Палата жетекшісінің орынбасары болып тағайындалды, сондай-ақ Әділет және құқықтар жөніндегі тұрақты комитеттің төрағасының орынбасары және Палата істері жөніндегі тұрақты комитеттің төрағасының орынбасары болды. Оның бұрынғы бастығы Либби Дэвис, Том Малкаир НДП-ның Палата жетекшісі болып тағайындалды, бірақ Дэвис Малкаирмен бірге НДП-ның бірлескен орынбасары болып қалды. Одан кейін Джек Лейтон денсаулығына байланысты НДП басшысы және оппозиция жетекшісі лауазымынан уақытша кетіп, Николь Турмельді уақытша басшы етіп тағайындады. Кейін Лейтон қатерлі ісіке байланысты асқынулар салдарынан қайтыс болды. Турмельдің уақытша басшылығымен Комартин әділеттік жөніндегі сыншы рөлін сақтап қалды. Малкаир партия басшылығына үміткер болу үшін Палата жетекшісі лауазымынан кеткеннен кейін Комартин жаңа Палата жетекшісі болды. Комартин партия басшылығына екінші рет үміткер болудан бас тартты, өйткені ол өте қартайған (2011 жылы 64 жасқа толды). Ол сондай-ақ, Палата жетекшісі ретінде бейтараптығын сақтау үшін басшылыққа үміткерді ресми түрде қолдаудан бас тартты, бірақ Ники Эштонды жоғары бағалады және оның Виндзордағы сайлауалды шарасын өткізді. Басшылық конвенциясында Эштон бірінші раундтан кейін соңғы орынды иеленді, ал Малкаир төртінші раундта жеңіске жетті. 2012 жылы Малкаир басшы болып сайланғаннан кейін Комартин оппозицияның Палата жетекшісі лауазымынан Натан Калленмен ауыстырылды және әділеттік жөніндегі сыншы лауазымынан Франсуаз Бувенмен ауыстырылды. Алайда, ол демократиялық реформа жөніндегі сыншы болып тағайындалды. Бұл төмендеу Калленнің басшылық жарысында үшінші орын алғаннан кейін партиядағы үлкен беделімен байланыстырылды...

Канаданың бас консулы

2015 жылғы сайлаудан кейін Комартин қоғамдық өмірден үш жылға үзіліс жасады, бірақ ол кейде қоғамдық мәлімдемелер жасады. 2016 жылы Виндзор университетінде саяси ғылымнан сабақ беруге кірісті. Комартин президент Дональд Трампты тұрақсыз деп сипаттап, оның саясаты АҚШ пен Канада арасындағы сауда қатынастарына, шекара арқылы жұмысқа барудың қолайлылығына және жалпы шекарадан өтудің жеңілдігіне зиян келтіруі мүмкін деп алаңдады. Комартин Том Мулкаирдің 2017 жылғы Жаңа демократиялық партия басшылығына сайлау өткізілгенге дейін уақытша басшы болып қалу шешімін сынға алды, оның орнына тікелей отставкаға келіп, жаңа сайлауға дейін уақытша басшы тағайындау керек еді. Палата басшысы ретіндегі бейтараптық талабынан босатылған Комартин Ники Эштонды көшбасшылыққа екінші рет үміткерлік тікелей қолдады. Эштон төрт үміткердің арасында үшінші орын алды, екінші орынды Чарли Ангус, ал жеңімпаз – Джагмит Сингх иеленді. 2018 жылы Трюдо үкіметі Комартинге Детройттегі бас консул лауазымына Дуглас Джорджты алмастыруға қызығушылығы бар-жоғын сұрады. Комартин өзінің жасына және лауазымға қызығушылығының болмауына таң қалды, бірақ оған автоөнеркәсіппен жақын байланысы болғандықтан ұсыныс жасалғанын болжады. Бастапқыда лауазымды қабылдауға тартынған Комартин, Канада-АҚШ-Мексика келісімінің (CUSMA) ратификацияланғаннан кейін Виндзордағы автоөнеркәсіптің кеңеюіне көмектесу үшін ақырында келісім берді. Оның өкілеттігі 2018 жылдың 29 қазанында басталды. Трюдо үкіметі Комартинге өкілеттігі үшін үш маңызды міндет тапсырды: CUSMA келіссөздерінің аяқталуын қадағалау, АҚШ-пен болат және алюминий тарифтеріне қатысты дауды шешу және Горди Хоу халықаралық көпірінің салынысын бақылау. Комартин сонымен қатар американдық туристерді, әсіресе казино және шарап индустриясы үшін Виндзорға тартуға жеке қызығушылық танытты. Комартин өзінің жұмысын 80% американдық саясаткерлер мен корпоративтік басшылармен кездесу, ал 20% әкімшілік жұмыс деп сипаттады, әкімшілік жұмыстың көп бөлігі Канада мен АҚШ арасындағы сауда мен коммерцияға арналды. Комартин Детройтте өткен Солтүстік Америка халықаралық автосалонына қатысқан канадалық автомобиль технологиялық компанияларын қолдады. Комартиннің бас консул ретіндегі өкілеттігінің соңына таман «Азаттық шеруі» наразылықтары Виндзор мен Детройтты байланыстыратын «Амбассадор көпірін» тосқаулады. Комартин премьер-министр Джастин Трюдоның наразылықтарды тарату үшін Төтенше жағдайлар заңын қолдануын терген Төртінші жағдай комиссиясында куәлік берді. Комартин комиссияға американдық саяси айналымда Канада үкіметінің түрлі тармақтары Төтенше жағдайлар заңын қолдануға дейін блокаданы жою үшін бірлесіп жұмыс істей алмағанына үлкен алаңдаушылық болғанын хабарлады, нәтижесінде халықаралық сауда тоқтатылғаннан миллиардтаған долларлық кіріс жоғалды. Комартиннің өкілеттігі 2022 жылдың 28 шілдесінде аяқталды. Оның өкілеттігі аяқталған кезде CUSMA ратификацияланды. Сондай-ақ, болат және алюминий тарифтеріне қатысты дау да шешілді, бұл үшін Комартин өзін жауапты деп санады. Горди Хоу көпірі 2024 жылы ашылуы күтілуде. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Комартин Мичиганның губернаторы Гретчен Уитмермен және Индиананың губернаторы Эрик Холкомбпен өте жақсы қарым-қатынаста болғанын атап өтті. Оның орнын сауда маманы Колин Берд бас консул ретінде алмастырды.

Саяси ұстанымдар

Комартин өзін социал-демократ деп жариялайды және өзін НДП платформасынан орташа солға қарай екенін айтты. Ол партия саясатын қалыптастыруда облыстық ұйымдарға және партиялық бағытталған басқа да халықтық ұйымдарға көбірек әсер етуді қолдайды. 2000 жылдардың басында НДП идеологиялық тұрғыдан екіге бөлінді. Партияның оң қанаты Тони Блэр белгілеген «Үшінші жол» үрдісін қолдады, оны Алекса Макдоноу үлгі етті. Партияның сол қанаты «Жаңа саясат бастамасы» (NPI) фракциясын құрды, ол одан да солшыл саясатты, НДП-ны таратуды және одан кейін жаңа солшыл партия құруды ұсынды. Джек Лейтон сияқты Комартин де партияның орта-сол қанатында болды, ол NPI-ге көңіл білдірді, бірақ оған мүше болған жоқ.

Экономикалық саясат

2003 жылғы NDP басшылығы күресінде Комартин экономикалық саясат бойынша ең солшыл кандидат деп есептелді, шағын кандидат Бев Меслоны есептемегенде. Комартин банктерді немесе мұнай компанияларын ұлттандыру идеясын жоққа шығарды. Комартин Канаданың тауарлар мен қызметтер салығын үйді жылыту сияқты қажетті қызметтерден алып тастауды ұсынды. Ол сондай-ақ бензин және басқа да көп қолданылатын отын бағасын реттеуге арналған агенттік құруды қолдайды. Комартин мансабының көп бөлігінде Солтүстік Америка еркін сауда келісіміне (NAFTA) және АҚШ-пен еркін саудаға қатысты сыншыл болды. Парламент депутаты ретіндегі мансабының басында ол NAFTA-ны американдық бизнес мүдделеріне Канаданың егемендігін бағындыру және табыс арасындағы теңсіздікті күшейту деп айыптады. Оның орнына ол "Еуропалық Одақ үлгісінде, қоршаған ортаны, адам құқықтарын және мәдени ерекшеліктерді қорғайтын" сауда келісімдерін жасауды ұсынды. 2006 жылы Канада-Америка тарифтік келіссөздері кезінде Комартин АҚШ Канаданың жұмсақ ағаштан жасалған өнімдеріне салынған тарифтерді алып тастамаса, Канаданың NAFTA-дан шығуы керек екенін айтты. 2012 жылғы NDP басшылығына үміткерлер арасында Комартин Том Мулкеирдің партияның сауда саясатын еркін саудаға қарай өзгерту ниетіне қарсылық білдірді. Алайда, консул ретіндегі қызметінің ортасында NAFTA туралы сұраққа жауап бергенде, Комартин: «Жалпы алғанда, ол күшке енгізілген кезде жақсы нәтиже берді. Әрине, оған көптеген қарсылықтар болды, олардың кейбіреуі негіссіз болып шықты, ал кейбіреуі шын мәнінде пайда болды және әлі де күшінде, олардың кейбіреулері, әлдебір бақытқа орай, жаңа USMCA-да қарастырылды» деді. Комартин NAFTA-ның Виндзордағы автоөнеркәсіп сияқты өндіріс салаларында жұмыс орындарының қысқаруына себеп болғанын, бірақ оны жалпы жұмыс орындарының өсуі және экономикалық дамумен толықтырғанын, сондай-ақ Канада, АҚШ және Мексика арасындағы сауда қатынастары Еуропалық Одақтан тиімдірек болғанын түсіндірді. Кейбір маңызды экономикалық секторлар үшін протекционистік саясатты қолдаса да, ол ұлттық протекционизм саясатын экономикалық серіктестікке қауіп төндіретінін айтты. Комартин федералды үкіметке тиесілі кеңсе ғимараттарын сатуға қарсы, себебі сатудан түскен біржолғы табысқа қарағанда, жалға алудан түсетін кіріс көбірек болуы мүмкін.

Сайлау процесі

Комартин Канадада пропорционалды сайлау жүйесін енгізуді қолдайды. Ол сондай-ақ Сенатты таратуды қолдайды. Комартин Квебек партиясымен ынтымақтастық орнатуды және олардың провинциялық социал-демократиялық саясатын федералдық деңгейде үлгі етіп алуды қолдайды. Комартин Квебекке қарапайым көпшілік дауыспен бөлінуге құқығы бар екенін санайды, бұл «Ашықтық заңына» қайшы, бірақ жеке өзі бөлінуге қарсы. 2005 жылғы маңызды бюджет дауысы кезінде Комартин премьер-министр Пол Мартинді консервативті депутаттарды либералдық партияға өтуге, оларға тиімді лауазымдар ұсынылып, пара бергені үшін айыптады. Комартин депутаттарға өз партияларынан шығып, парламентте тәуелсіз депутат ретінде отыруға мүмкіндік беретін процедуралық реформаны қолдайды, бірақ егер олар партияны ауыстырса, отставкаға кесіп, қайта сайлауға түсуге міндетті болады. Қазіргі кезде депутаттар партиялық құрамын өзгертіп, келесі федералдық сайлауға дейін өкілеттігін сақтап қалуы мүмкін. Комартин жоғары сот судьяларын таңдау процесін реформалауды қолдайды. Әділет министрінің партиялық мүддесіне бағынышты тексеру комиссияларынан таңдау жасауының орнына, Комартин партиялық емес тексеру комиссиясы ұсынған кандидаттарды федералдық үкіметтің барлық мүшелері таңдауын жақтайды. Комартин парламенттік процедураға бірқатар өзгерістер енгізуді ұсынды, оның ішінде сексистік, расистік немесе гомофобиялық пікірлерге тыйым салу және айыппұл салу, мұндай пікірлер үшін кешірім сұрау, тәртіпсіздік тудыратын депутаттарды уақытша шеттету және Палата спикеріне тәртіп сақтай алмайтын депутаттарды сөз сөйлеуге шақырудан бас тарту құқығын беру. Сондай-ақ, Комартин министрлер кабинеті үшін ресми этика кодексін енгізуді қолдайды. Комартин депутаттардың шығыстарын жария етуді қолдайды, бірақ бас аудитордың жауапкершілігіне қарағанда жылдық жеке аудит жүргізуді жөн көреді. «Виндзор Стар» газетінің 2007-2008 қаржы жылындағы шығыстар туралы жарияланымдарында Комартиннің шығыстары басқа жергілікті депутаттарға қарағанда ең төмен екені анықталды, атап айтқанда Виндзор Батыстан Брайан Масс және Эссекстен Джефф Уотсон. Комартин Палата Төрағасының орынбасары болғаннан кейін оның шығыстары артты. 2011 жылғы есепте Комартиннің үш депутаттың ішінде ең жоғары қатысу көрсеткіші бар екені анықталды. Комартин «қарға шабуылы» сияқты жарнамалық науқандарға қарсы.

Қоршаған орта саясаты

Комартин су мен ауа сапасын жақсарту үшін ластануға қатаң шектеулер қоюды қолдайды. Ол АҚШ-ты Виндзордағы ауаның ластануының жартысына, өңірдегі көмір станцияларын салуды жалғастыруына байланысты кінәлайды. Сондай-ақ, Комартин Мичиган штатындағы «Ферми 2» ядролық электр станциясының нашар күтім-ұстауына алаңдаушылық білдірді. Комартин Киото протоколын және бір қабырғалы мұнай танкерлеріне тыйым салуды қолдайды. Комартин Канаданың Киото протоколы бойынша міндеттемелеріне арналған қаражатты бөлуді қатты сынады. Мартин үкіметі уәде еткендей бір миллиард доллар бюджетке енгізгенімен, Комартин бұл ақшаның сенім қорға салынғанын атап өтті; Бас аудитор бұрын Мартин үкіметінің сенім қорларын есеп беруге жатпайтын, ашық емес және бөлінген қаражаттың көп бөлігін жұмсамайтындығы үшін сынаған болатын. Комартин сондай-ақ қаражаттың маңызды бөлігінің жаңартылатын энергия жобаларын салуға емес, зерттеулерге жұмсалғанын көрсетті: «Бізге қосымша зерттеулердің қажеті жоқ – біз желдің қалай жұмыс істейтінін білеміз. Адамдарға жобаларды салу үшін капитал алуға мүмкіндік беретін, қарыз грант бағдарламасы әлдеқайда тиімдірек болар еді». Комартин жануарларды қатыгездікпен ұстауға қатаң шектеулер қоюды және жануарларды мүлік емес, заңды тұлға ретінде тануды қолдайды.

Сыртқы саясат

Комартин Руандадағы геноцид кезінде Руандаға канадалық бейбітшілік сақшыларын жіберуді қолдады. Ол Канаданың жауабы жеткілікті түрде үлкен болмағанына өкінді және жіберілген миссияның жеткіліксіз болғанын сезінді. Комартин Канаданың Арктикадағы аумақтық талаптарын қолдайды және Американың Канаданың талаптарына тиіспірлік етуінен күдіктенеді. Комартин азаматтарға шекара арқылы туризм мен сауданы дамыту үшін, тек паспортты ғана қабылдаудың орнына, жүргізуші куәлігін тану арқылы АҚШ-Канада шекарасын кесіп өтуге рұқсат беруді қолдайды. Комартин Голодоморды геноцид деп есептейді.

Қоғамдық қауіпсіздік

Комартинді мигрант шаруа жұмысшыларының қауіпсіздігіне қатысты шаралардың жетіспеуі алаңдатады. 2001 жылдың басында Онтарио штатының Лимингтон қаласындағы мигрант жұмысшылары Комартинге қорғанышсыз пестицидтерді шашып, Мексикаға қайтарылып кету қаупімен нашар тұрмыс жағдайында қосымша жұмыс істеуге мәжбүр болғанын айтты. Комартин олардың нашар жұмыс жағдайларын денсаулық пен қауіпсіздік ережелерінің жеткіліксіздігіне, қолданыстағы ережелердің тиімсіз орындалуына және кәсіподақ ұйымдарының жоқтығына байланысты деп санайды. Комартин 2001 жылдың соңында Китченерде үш мигрант жұмысшысы сутек сульфидімен уланып қайтыс болғаннан кейін қатаң ережелерді қайтадан жандандыруға ұмтылды. Комартин Лемингтондағы мигрант шаруашылық жұмысшыларын қолдау орталығының ашылуын қолдады, ол мигрант жұмысшыларының, әсіресе ұжымдық келіссөздер жүргізу құқығы мен Еңбек және қауіпсіздік заңына енгізілуіне қолдау көрсетеді. Комартин марихуана қолдануға қарсы. Заңдастырылуға дейін ол марихуананы қылмыстық емес құқық бұзушылық деп тануды қолдаған. Ол оның қолданылуына қарсы болғанымен, біртіндеп қылмыстық жазадан босату оны заңдастыруға алып келеді деп күтті. Комартин Канаданың атыс қаруларын тіркеу жүйесін қолдайды, оны полиция үшін маңызды құрал деп санайды. Комартин атыс қаруынан болатын өлім-жітімнің азаюын тіркеу жүйесінің енгізілуімен байланыстырды, былай деді: "Көптеген адамдар, бәлкім, қаруы болмауы керек еді немесе оны қалай пайдалануды білмейтін, тіркеуге мәжбүр болғандықтан қаруларынан құтылуға шешім қабылдады". Ол оны жоюға қарсы дауыс берді. Комартин үкіметтің балалар порнографиясын хабарлауға арналған Cybertip желісінің жеткіліксіз қаржыландырылғанын айтты. Комартин келісім беру жасын 14-тен 16-ға көтеру туралы заң жобасын қолдады. Әділет саясатын сынаған Комартин, НДП-ның либералдық заң жобасын қолдамайтынын мәлімдеді, ол федералды үкіметке сотталған қылмыстык топтар мен есірткі сатушылардың мүлкін тәркілеуді жеңілдетеді. Комартин заң жобасының конституциялықлығына күмәнданды, себебі ол дәлелдеу жүгін үкіметтен күдіктіге ауыстыратын кері дәлелдеуді тудырады. Комартин консерваторлар ұсынған ұқсас заң жобаларына қарсы болды. Комартин ірі көлемдегі ақ жағалы қылмыстардан басқа міндетті ең төменгі жазаларға қарсы; Комартин қылмысты қатаң жазалар емес, ұсталудан қорқу қорқынышы тоқтатады деп санайды. Осы мақсатта ол көшедегі қылмысты болдырмау үшін полиция күштерін ұлғайтуды, сондай-ақ ақ жағалы қылмысты болдырмау үшін қатаң ережелер мен жиі тексерулерді қолдайды. Сонымен қатар, Комартин жастар бағдарламаларын, әйелдер үйлерін, психикалық денсаулық сақтау қызметтерін және тұрғын үйлерді кеңейтуді қолдайды, бұл қылмыстың түбірлі себептерін жеңілдетеді деп сенеді. Полиция күштерін кеңейтуді қолдағанмен, Комартин Канада Корольдік атты полициясы (RCMP) және Канада қауіпсіздік барлау қызметі (CSIS) бойынша жеткіліксіз азаматтық бақылау бар деп санайды. Комартин өлім жазасына қарсы. Комартин Канадада проституцияны заңдастырған Канада – Бедфорд ісі бойынша Жоғарғы Соттың шешімімен келіседі.

Әлеуметтік қызметтер

Комартин канадалық медициналық сақтандыруды рецепт бойынша берілетін дәрі-дәрмектер мен ұзақ мерзімді күтім орталықтарын қамтуға кеңейтуді қолдайды. Комартин мемлекеттік субсидияланатын балабақшаларды қолдайды және Квебектегі ұқсас бағдарлама туралы жағымды пікір білдірді. Ол сондай-ақ Канада зейнетақы қорын, қарттыққа жәрдем беруді және жұмыссыздыққа жәрдем беруді кеңейтуді қолдайды. Комартин коммуналдық қызметтерді жекешелендіруге қарсы. Комартин иммиграциялық бейімделу қызметтерін қаржыландыруды ұлғайтуды қолдайды және Канадада тұратын иммигранттарға тәуелсіз жақын туыстарын иммиграцияға шақыруға рұқсат беретін заң жобасын қолдады. Сонымен қатар, Комартин иммиграциялық кеңесшілердің қызметін реттеу туралы заң жобасын қолдады. Комартин Канаданың қазіргі заңмен реттелген аборт жүйесін қолдайды. Комартин эвтаназияны заңдастыру идеясына бейтарап, және балама ретінде паллиативтік күтімді жақсартуды жөн көреді. Ол "иса мерзіммен өлтіру" жеткіліксіз қаржыланған денсаулық сақтау жүйесінің тұрақты бөлігіне айналуы мүмкін деп алаңдайды.

Жеке өмір

Комартин 1969 жылғы 5 шілдеде Морин Комартинге (қызметтік аты – Гренджер) үйленді. Миссис Комартин мектеп мұғалімі болды және білім беру саласында қоғамдық жұмыстарға белсенді қатысты. Ол Child's Place отбасылық орталығының бағдарламалық директоры және бақылаушысы, Sandwich Teen Action Group президенті, ал Канада Университет әйелдері федерациясының Виндзор бөлімшесі білім комитетінің төрағасы болды. Олардың үш баласы болды: Эрик, Хайди және Адам. Эрик кейде Комартиннің сайлау кампанияларында өкіл ретінде сөйледі. Комартиннің жеті немересі бар. Комартин тенор ән айтуды және Дж. Р. Р. Толкиннің туындыларын ұнатады. Оның сүйікті авторлары – Маргарет Атвуд, Алистер МакЛеод және Гай Вандерхаге. Ол сонымен қатар Рим және Моңғол әскери тарихын зерттеді. Кейде сыра ішеді. Комартиннің қатал мінезі жиі айтылады. Зейнеткерлікке шығар алдында Жаңа демократиялық партияның лидері Алекса Макдоно Комартинге көбірек күлімсіреуді ұсынды, ол «Оның өте қатал және адал екені байқалады» деді. Комартиннің өмірбаянында ол «көрермендер алдында салмақты, сирек қате айтатын, көптеген саясаткерлерге тән жасандылықтан аулақ болатын, өте адал адам, Оттаваның салтанаттылығы мен саясатына бейім емес» деп сипатталған. Windsor Star газетінің журналисі Горд Хендерсон оны «қатал, тік мінезді жаңа демократ, тек қару көрсетілгенде ғана күлімдейтін және [тек] оның ішінде оқ болғанда ғана» деп атады.

Комартин Twitter-ді ұнатпайды. Алғаш рет Twitter-де жеке парақша аша ма деген сұраққа Комартин «өз өмірінен ұсақ-түйек нәрселерді 140 символмен немесе одан да аз сөзбен айтуға көп уақыт жұмсағанын түсіне алмайды» деп жауап берді. 2011 жылғы сайлау кезінде ол қызметкерлері басқарған Twitter аккаунтын құрды, бірақ кейіннен жойды.