Кіріспе

Жіп немесе тоқылған өрмек жасау құралы

Люцет – жіп жасау немесе тоқуда қолданылатын құрал, ол викинг және орта ғасырлық кезеңдерге дейін жетеді деп саналады. Ол киімге арналған жіптер жасау үшін пайдаланылған. Люцет жіптері төртбұрышты, берік және серпімді. Ол тоқылған жіпке немесе тоқу тілішке арналған жіпке ұқсас. Егер кесілсе, люцет жібі ажырауы мүмкін, бірақ оны кішкентай түйінмен оңай жөндеуге болады. Саусақпен тоқу немесе өру сияқты басқа тоқу техникаларынан айырмашылығы, онда жіптердің ұзындығы шектеулі, люцетпен (немесе тоқу арқылы) жасалған өрмектерді жіпті алдын ала өлшемей жасауға болады, сондықтан бұл әдіс ұзын жіптер жасауға қолайлы. Археологиялық жағдайлар мен люцеттердің сипаттамалары оның 12 ғасырдан кейін қолданылуы азайғанын, ал 19 ғасырдың басында қайтадан сирегенін көрсетеді. Қазіргі люцет құралдары әдетте ағаштан жасалады, бір жағында екі тісті, екінші жағында тұтқасы болады. Онда жіпті тартуға арналған тесік те болуы мүмкін. Ал орта ғасырлық люцеттер екі тісті, тік қабырғалы, көбінесе сүйектен жасалған құралдар болып көрінеді. Кейбіреулері қуыс сүйектерден жасалған, түтікшелі қалдырылған, мүмкін, жіпті орталық тесіктен өткізу үшін.

Люцет тоқылғанның құрылысы

Люцет жіпін жасау үшін бірнеше техника бар, олардың барлығы сәл әртүрлі жіптер шығарады; екі түрлі түсті жіпті екі түрлі түсті жіп иірімдерін пайдалану арқылы жасауға болады. Люцет жасау үшін қажетті жалғыз материалдар – жіп және люцет тістігі, оны тізбек тістігі немесе люцет деп те атайды. Жіпті тарту үшін қосымша құрал ретінде шаңқа тәрізді таяқшалар немесе тоқыма инелері қолданылуы мүмкін. Люцеттерді дүкендерден балаларға арналған жиынтық ретінде сатып алуға болады. Бастау үшін жіп люцеттің алдыңғы жағынан тесігі арқылы өткізіледі, содан кейін люцеттің алдындағы жіпті тікенектерге сегіз қозғалысымен екі рет орау керек. Содан кейін төменгі екі иірімді екі жоғарғы иірімнің үстінен саусақтармен немесе таяқшамен көтеріп, люцет тістігінің "мүйіздерінен" асырып көтеруге дейін көтеріледі, одан кейін түйіннің нығайту үшін люцеттің артындағы жіп тартылады. Содан кейін процесс қайталанады, бұл жолы (және әр жолы) тістікте сегіз пішіні болғандықтан, жіпті тек бір рет орау керек. Люцет жіпінің қажетті ұзындығына жеткенде, люцетті иірімдерден мұқият көтеріп, қалған жіпті олардың ішінде өткізіп, түйіннің нығайту арқылы босатуға болады. Кез келген бос жіпті қайшымен кесіп тастауға болады немесе жабық шеңбер жасау үшін байланыстыруға болады. Жіп люцет тұтқасына оралып, өсе береді. Люцет жіпін декоративті жиектерге, бау тартуға, байланыстыруға және мықты жіп қажетті кез келген басқа да мақсаттарға қолдануға болады.