Кіріспе

Ailinglaplap немесе Ailinglapalap (Маршалл тілінде: Aelōn̄ļapļap) – Тынық мұхитындағы 56 аралдан тұратын коралл атолы. Ол Рalik тізбегіндегі заң шығару округінің құрамына кіреді және Жалуит атолының солтүстік-батысында орналасқан. Оның жалпы құрлық көлемі шамалы, бірақ ішінде үлкен лагуна бар. Атол экономикасы кокос плантацияларымен байланысты. 2021 жылы атолда 1175 адам тұрды. Жабат аралы Ailinglaplap атолының жағалауынан орын алған. Маршалл аралдарының бұрынғы президенті Кэссай Нот Джех аралында, Ailinglaplap атолында дүниеге келген. "Ailinglaplap" сөзі "ең үлкен атолл" деп аударылады (aelōn̄ (атолл) + ļapļap (суперлятивтік жұрнақ)), себебі Маршалл халқының ең маңызды аңыздары осы жерде пайда болған. Ailinglaplap атолындағы төрт негізгі елді мекен – атоллдың батыс бөлігіндегі Воджа, солтүстік-шығыстағы Джих, және оңтүстіктегі Айрек пен Бигатжеланг.

Тарих

Британдық "Британия" кемесінің капитаны Томас Деннет 1797 жылы Австралиядан Қытайға жолда келе жатқанда атолды көріп, оны Ламберт аралы деп атады. Британдық "Rolla" сауда кемесі Ратак және Ралик тізбектеріндегі бірнеше аралдарды байқады. 1803 жылдың 6 қарашасында ол, мүмкін Аилинглаплап атолы болған аралдарды көрді. Келесі күні достық ниетпен алты каноэде жергілікті тұрғындар келді. "Rolla" кемесі Британиядан Жаңа Оңтүстік Уэльске сотталғандарды тасымалдап, Британияға қайта алып келу үшін жүк іздеп Кантонға бет алған болатын. 1885 жылы Германия империясы Маршалл аралдарының қалған бөлігімен бірге Аилинглаплап атолын өз иелігіне алды. Копра саудасының аясында Аилинглаплап аралдарында бірнеше еуропалық сауда бекеттері құрылды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін арал Жапон империясының Оңтүстік теңіздер мандатына қарасты болды. Бұл база АҚШ-тың Маршалл аралдарындағы ірі әскери-теңіз базасының бір бөлігіне айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, 1986 жылы Маршалл аралдары тәуелсіздік алғанға дейін, арал Тынық мұхиты аралдарының сенімдік территориясының бөлігі ретінде АҚШ-тың бақылауына өтті. Қазіргі таңда Аилинглаплаптың 4 Иройлаплап (немесе бас бастығы) бар.