Иви Комптон-Бёрнетт: Англиялық романіст және оның отбасы тарихы
Ivy Compton-Burnett
Ағылшын романисі Айви Комптон-Бернетт (1884-1969) туралы ақпарат. Оның "Ана мен Ұл" романы үшін 1955 ж. сыйлық алған, отбасылық өмірді бейнелейтін автор.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын романисі (1884–1969)
English novelist (1884–1969)
Дейм Айви Комптон-Бернетт (('/k//ʌ//m//p//t//ən///; 5 маусым 1884 – 27 тамыз 1969) – ағылшын романисі, алғашқы басылымдарда I. Compton Burnett ретінде жарияланған. Ол 1955 жылы «Ана мен бала» романы үшін Джеймс Тейт Блэк естелік сыйлығымен марапатталды. Оның шығармалары негізінен диалогтардан тұрады және кеш Виктория немесе Эдвард дәуіріндегі жоғарғы орта таптың отбасылық өміріне баса назар аударады.
Dame Ivy Compton Burnett, ('/k//ʌ//m//p//t//ən///; 5 June 188427 August 1969) was an English novelist, published in the original editions as I. Compton Burnett. She was awarded the 1955 James Tait Black Memorial Prize for her novel Mother and Son. Her works consist mainly of dialogue and focus on family life among the late Victorian or Edwardian upper middle class.
Ата-аналық тегі
Айви Комптон Бернетт 1884 жылдың 5 маусымында Миддлсекс округінің Пиннер қаласында, белгілі гомеопат дәрігер және жемісті медициналық автор доктор Джеймс Комптон Бернетттің (аты-жөні сызықшамен біріктіріліп, "Камптон Бернит" деп айтылатын, 1840–1901) екінші әйелі Кэтриннен (1855–1911) дүниеге келді. Кэтрин – азаматтық инженер, жер өлшеуші және сәулетші (1850 мен 1860 жылдар аралығында [Доверде] салынған ең жақсы үйлердің көптеген авторлары оның еді) Роуленд Ристің қызы, сонымен қатар ол Довер қаласының мэрі болған.
Ivy Compton Burnett was born in Pinner, Middlesex, on 5 June 1884, as the seventh of twelve children of a well known homeopathic physician and prolific medical author, Dr James Compton Burnett (the names were hyphenated and pronounced 'Cumpton Burnit', 1840–1901) by his second wife, Katharine (1855–1911), daughter of civil engineer, surveyor and architect (many of the best houses built [in Dover] between 1850 and 1860 were his") Rowland Rees, who was also Mayor of Dover.
Комптон-Бурнеттер отбасы
Оның көптеген шығармаларының тақырыптарын ескере отырып, Комптон Бернеттер отбасының жер иелері болғаны кеңінен болжалды; Хилари Сперлингтің өмірбаянының соңғы томын қарастырған Дж. И. М. Стюарт былай деп жазды: "Ол өзінің құлшынысты құрметтеген және жақын досы Роберт Лидделл, Берк пен Крокфордта танымал Комптон Бернеттерді іздеу үшін біршама қорлаумен айналысқан кезде, ештеңе таба алмағандықтан таң қалды. Бёрнеттер де, Комптондар да, шын мәнінде, бірнеше ұрпақ бұрын шаруалар болған, ал миссис Сперлинг Айвидің ағылшылдық ауыл үйінің ішін көрмей тұрып отыз жаста болған болуы керек деп санайды". Сперлингтің айтуынша, "Айвидің достары кейінірек өмірде ол, кітаптарындағы отбасылар сияқты, ауылдық жерлерден ұзақ тарихы бар отбасыдан шыққан деп ойлады". Шын мәнінде, "ол 14 жасқа толғанға дейін отбасымен төрт рет көшіп-қонып, тұрғын үйлерде немесе жаңа қала маңындағы құрылыстарда өмір сүрді, Комптон Бернеттегі туыстары туралы ештеңе естімеді". Комптон Бернет отбасы шын мәнінде Винчестер, Гэмпшир маңындағы Гавелакр фермасының шағын жалға алушыларынан тараған (жер иеленбесе де, өздерін "яумен" деп атаған), олар Айвидің атасы Чарльз кезінен бастап шотландтық Бернет (сонымен қатар Бернет) отбасының жер иеленушілерінің кіші тармағынан шыққан деп санайды. Александр Бернет, Лейстің 12-ші лард, оның ұлы, судья Роберт Бернет, Лорд Кримонд және оның немересі Гилберт Бернет, 1689 жылдан 1715 жылға дейін Солсбери епискобы. Бұл пікірді "Шарльз ұрпақтары еш күмәнсіз қабылдады, ал бүкіл оқиға тез арада отбасылық аңызға айналды". Бұл талап Елизавета Спридждің "Айви Комптон Бернеттің өмірі" деген еңбегінде қайталанады; бұл Хилари Сперлингтің кейінгі өмірбаянында (онда ол "И. Комптон Бернеттің туыстық ағашына қатысты көптеген адастыратын мәлімдемелер" деп атап өтті) отбасының ізін мұқият іздейді. J. Bhagyalakshmi, Ivy Compton Burnett and her Art (1986) деген еңбегінде Сперлингтің өмірбаянын құрастыруда "ғалымның ауырсынуын" қабылдауына қарағанда, біріншісі "достың естеліктері" болғандығын көрсетеді. Джеймс Комптон Бернеттің әкесі Чарльз, Редлинчте, Солсберидің маңында, оның ұлы туған жерде, басқа жерлермен қатар, көшпелі шаруа қожалығы болды. Кейіннен ол Саутгемптонның кедей ауданындағы Френч-стритте қоныстанды, дәнді және көмір сатумен айналысты, кейін Саутгемптоннан тыс, Миллбрукте тұрып, сүт фермері болып жұмыс істеді. Сперлингтің зерттеулеріне дейін ол Редлинште "көптеген жер иелері" болды деп мәлімделген болатын, бірақ Чарльз ұрпағының Комптон Бернеттері шын мәнінде жұмысшы табының жұмысшылары мен базаршылары болды. Айвидің анасы барлық өгей балаларын мүмкіндігінше интернатқа жіберді. Ғалым Патрик Лайонстың айтуынша, "Комптон Бернеттің анасы жесір қалған кезде оған романдарында көрініс тапқан қатал үйдегі қорқыныштылардың ерте үлгісін ұсынды, қайғыға ұшыраған және талаптан тыс София Стейсті (Ағалар мен апалар, 1929) және одан да ұялмас ақылды Харриет Хаслемді (Ерлер мен әйелдер, 1931) күтіп отырды. Ол ашық түрде: "Мен балаларымның бетін көремін, және мен олардағы жарақаттың одан әрі әрі қарай жүруге итермелеуімен, одан да жаманға қарай барады" деп мәлімдейді. Айвидің төрт әпкесі 1915 жылы үй өміріне қарсы көтеріліп, Лондонға көшіп барып, пианист Майра Хесспен бірге тұратын. Айви анасының өлімінен кейін отбасылық сенімгерлікпен, ата-анасының екі мүлкімен және негізінен жалға алынған мүлік түрінде, табысты жұмыс істеді. Оның романдарының алғашқы Пингвин басылымдарының авторлық жарнамасында Комптон Бернеттің өзі жазған абзац бар: "Менің өмірім соншалықты оқиғасыз болды, сондықтан ақпарат беру аз. Мен бала кезімде ағаларыммен бірге елде оқыдым, кейін Холлоуэй колледжінде оқыдым, классика мамандығы бойынша білім алдым. Мен жас кезімде отбасыммен бірге тұрдым, бірақ өмірімнің басым бөлігінде Лондонда өз пәтерім болды. Мен көптеген достарымды көремін, олардың барлығы жазушылар емес. Енді айтарым жоқ". Бұл оның сүйікті ағасы Гайдың пневмониядан қайтыс болғаны туралы фактілерді жоққа шығарады; Соммада тағы бір Ноэль қаза тапты, ал оның екі кіші әпкесі Стефани Примроуз және Катарина ("Бейби" және "Топси" деп аталады) 1917 жылы Рождество күні жабық бөлмеде вернальді ішіп, өз-өзіне қол жұмсады. Он екі ағайындылардың ешқайсысының баласы болмады, ал сегіз қыздың бәрі де күйеуге шықпады.
Given the subjects of most of her works, it was widely assumed that the Compton Burnett family were landed gentry; in his review of the final volume of Hilary Spurling's biography, J. I. M. Stewart wrote: "this persuasion she did nothing to controvert when her ardent admirer and close friend Robert Liddell engaged in a somewhat demeaning rummage in Burke and Crockford in search of distinguished Compton Burnetts whether living or dead and gone, he was astonished to discover none at all. Both Burnetts and Comptons had in fact been farm labourers not many generations back, and Mrs Spurling thinks that Ivy must have been about thirty before seeing the inside of an English country house." According to Spurling, "Ivy's friends in later life generally assumed that she came, as the families do in her books, of a long line of country squires." In fact "she had moved with her family four times before she was 14, living on housing estates or in brand new suburban developments, hearing practically nothing about her Compton Burnett relations." The Compton Burnett family in fact descended from small tenant farmers of Gavelacre Farm, near Winchester, Hampshire (who despite owning no land called themselves "yeomen"), who pretended since the time of Ivy's grandfather Charles to be descended from the younger branch of the landowning Scottish Burnett (also Burnet) family through Alexander Burnett, 12th Laird of Leys, his son, judge Robert Burnet, Lord Crimond, and his grandson Gilbert Burnet, Bishop of Salisbury from 1689 to 1715. This claim "was unquestioningly accepted by Charles's descendants, and the whole affair passed rapidly into family legend." This claim is repeated in Elizabeth Sprigge's The Life of Ivy Compton Burnett; it was the later biography by Hilary Spurling (in which she notes the "many misleading claims made for I. Compton Burnett's family tree") that meticulously traces the family. J. Bhagyalakshmi, in Ivy Compton Burnett and her Art (1986) reflects that the former was "a friend's memoir", as opposed to Spurling having taken "pains of a scholar" in compiling her biography. James Compton Burnett's father, Charles, was an itinerant farm labourer – among other places at Redlynch, near Salisbury, where his son was born – who later settled at French Street, in a poor area of Southampton, and went into business as a corn and coal dealer, later living at Millbrook, outside Southampton, and working as a dairyman. Before Spurling's research, it had been claimed that he was "a considerable landowner" at Redlynch, but the Compton Burnetts of Charles's generation were in fact working class labourers and grocers, and despite their claims over several generations of yeoman status, the Compton Burnett family never owned any land. Ivy's mother sent all her stepchildren away to boarding school as soon as possible. According to the scholar Patrick Lyons, "In widowhood Compton Burnett's mother provided her with an early model for the line of outrageous domestic bullies that appear in her novels, anticipating the grief stricken and over demanding Sophia Stace (Brothers and Sisters, 1929) and the more shamelessly lucid Harriet Haslem (Men and Wives, 1931), who declares candidly: "I see my children's faces, and am urged by the hurt in them to go further, and driven on to the worse." Four of Ivy's sisters rebelled against home life in 1915 and moved up to London to live in a flat with the pianist Myra Hess. Ivy successfully managed the family trust, consisting of both parents' estates and largely taking the form of tenanted property, after her mother's death. In the author blurb of the early Penguin editions of her novels there was a paragraph written by Compton Burnett herself: "I have had such an uneventful life that there is little information to give. I was educated with my brothers in the country as a child, and later went to Holloway College, and took a degree in Classics. I lived with my family when I was quite young but for most of my life have had my own flat in London. I see a good deal of a good many friends, not all of them writing people. And there is really no more to say." This omits the facts that her favourite brother, Guy, died of pneumonia; another, Noel, was killed on the Somme, and her two youngest sisters, Stephanie Primrose and Catharine (called "Baby" and "Topsy"), died in a suicide pact by taking veronal in their locked bedroom on Christmas Day, 1917. Not one of the twelve siblings had children, and all eight girls remained unmarried.
Жолдас
Комптон Бернетт өмірінің көп бөлігін Маргарет Жорданмен (1876–1951) бірге өткізді, ол декоративтік өнер және жиһаз тарихы саласындағы маңызды сарапшы және жазушы болды. 1919 жылдан бастап ол автордың Кенсингтондағы пәтерін бөлісті. Алғашқы он жыл бойы Комптон Бернетт көзге түспей, әрқашан қара киім киіп жүргендей көрінеді. 1925 жылы «Пасторлар мен шеберлер» романы жарық көргенде, Жордан достарының роман жазып жатқанын білмегенін айтты.
Compton Burnett spent much of her life as a companion to Margaret Jourdain (1876–1951), a leading authority and writer on the decorative arts and the history of furniture, who shared the author's Kensington flat from 1919. For the first ten years, Compton Burnett seems to have remained unobtrusively in the background, always severely dressed in black. When Pastors and Masters appeared in 1925, Jourdain said she had been unaware that her friend was writing a novel.
Құрметтер
Комптон Бернетт 1967 жылы Британ империясы орденінің Дам Командоры (DBE) атағымен марапатталды.
Compton Burnett was appointed a Dame Commander of the Order of the British Empire (DBE) in 1967.
Өлім
Айви Комптон Бернетттің ешқандай діни сенімі болмады, ол "күшті викториялық дәуірдегі атеист" еді. Ол 1969 жылдың 27 тамызында Кенсингтондағы үйінде қайтыс болды және Путни Вейл крематорийінде өртеліп, күлі шашылды. "Пасторлар мен шеберлер" (1925) романымен бастап, Комптон Бернетт өте ерекше стильді дамытты. Оның көркем әдебиеті негізінен формалды диалогқа сүйенді (көп жағдайда мелодрамалық сюжеттерден өзгеше).
Ivy Compton Burnett held no religious beliefs; she was a "fierce Victorian atheist". She died at her Kensington home on 27 August 1969 and was cremated at Putney Vale Crematorium. Starting with Pastors and Masters (1925), Compton Burnett developed a highly individualistic style. Her fiction relies heavily on formal dialogue (in strong contrast to the often melodramatic plots),
Сыни қабылдау
Комптон Бернетттің романдары ұзақ жылдардан бері жоғары бағаланып келеді. "Пасторлар мен шеберлер" туралы "Нью стейтсмен" журналында былай делінген: "Бұл таң қалдырады, керемет. Бұл әлемдегі ешбір нәрсеге ұқсамайды. Бұл – генийдің туындысы". Француз жаңа романының алғашқы манифесті – "L'Ère du soupçon" (1956) эсселер жинағында Натали Сарро Комптон Бернетті "Англияның ең ұлы романистерінің бірі" деп атады. Элизабет Боуэн соғыс жылдарындағы "Ата-аналар мен балалар" романы туралы: "Осы күндері Комптон Бернеттің диалогының бір бетін оқығанда, Лондонның бомбадан кейінгі таңдарында әйнек сыпырылып жатқан дыбысын еске аласың" деді. Патрик Лайонс 30 жылдан кейін: "Бұл – өткір ойлы және көбінесе талапты романдар, эпиграммалық сөйлеуге және сөйлеудің мұқият талдауына берілген күмәнданушылармен толтырылған" деп жазды. Роман француз, итальян, испан және басқа да тілдерге аударылды.
There has been longstanding appreciation of Compton Burnett's novels. Of Pastors and Masters the New Statesman wrote: "It is astonishing, amazing. It is like nothing else in the world. It is a work of genius." In her essay collection L'Ère du soupçon (1956), an early manifesto for the French nouveau roman, Nathalie Sarraute hails Compton Burnett as "one of the greatest novelists England has ever had." Elizabeth Bowen said of the wartime Parents and Children, "To read in these days a page of Compton Burnett dialogue is to think of the sound of glass being swept up, one of these London mornings after a blitz." Patrick Lyons wrote over 30 years later, "These are witty and often demanding novels, peopled with alert sceptics who are devoted to epigrammatic talk and edgily precise analysis of talk." There were several translations into French, Italian, Spanish and other languages.