Кіріспе

Аигалео немесе Эгалео (Αιγάλεω) – Афина қалалық аймағының батыс бөлігінде орналасқан қала және қала маңындағы муниципалитет, Батыс Афина аймақтық әкімшілік бірлігіне қарасты. Қала өз атын Аигалео тауынан алған, оның аты αίγα/aiga/ешкі және λαός/laos/халық сөздерінен туындаған. 2021 жылғы халық санауы бойынша халқы 65 831 адамды құрайды.

География

Айгалео Афина қаласының орталығынан батысқа қарай орналасқан. Муниципалитеттің ауданы – Аигалео тауының оңтүстік-шығысында. Сефисс өзені муниципалитеттің индустрияландырылған шығыс бөлігі арқылы ағып өтеді; оның аумағының шамамен 1/4 бөлігі зауыттармен жабдықталған. Қалаға екі метро станциясы – Эгалео және Агия Марина метро станциялары қызмет көрсетеді. 1-ші тас жол (Афина – Салоники – Евзоне) қаладан өтеді. Айгалео Като Айгалео, Нео Айгалео, Дамаракия, Лиоуми, Росика, Агиос Спиридонас және Агиос Георгиос шағын аудандарынан тұрады.

Тарих

Ежелгі заманда Аигалео негізінен Афина тайпалары егіншілік пен мал өсіру үшін пайдаланған. Қала әсіресе сапалы ешкі етімен танымал болған. Афина мемлекет қайраткері және заң шығарушы Клистен, ежелгі Афинаның демократиялық режимін құраған конституцияны жасаған деп есептеледі, ол Аигалеода дүниеге келді. Геродоттың айтуынша, б.з.д. 480 жылы Ксеркс Саламис шайқасын және парсы флотының жойылуын Аигалео тауынан бақылаған. 1821 жылы Грекияның тәуелсіздік соғысынан кейін де аймақтағы өмір көбінесе ауылдық және аграрлық сипатта болды. 1874 жылы "Ελληνικόν Πυριτιδοποιείο"/Ellinikon Pyritidopoieio атты ұнтақ зауыты салынды, бұл Аигалеоны қалың тұманға оранып, өнеркәсіптік аймаққа айналдырды. Құрылыс алаңдарындағы қараңғы туннельдерде жиі жарылыстар болып, жұмысшылар тірідей көміліп қалатын. Әр оқиғадан кейін жарылған галереялар қорбан болғандарды тіркемей, мұқият жабылып, жабылатын. 1908 жылы бірігуден кейін ол жалпы оқ-дәрі өндірісі зауытына дейін жаңартылды, соның нәтижесінде "ΠΥΡΚΑΛ"/PYRKAL компаниясы құрылды. PYRKAL – Грециядағы алғашқы заманауи қару-жарақ өндіруші компания. Күнде 60 000-нан астам оқ, соның ішінде ауыр қару-жарақ снарядтарын өндіруге қабілетті болғандықтан, ол Грек армиясының негізгі жеткізушісіне айналды. 1922 жылы Түрік Тәуелсіздік соғысы кезінде Смирнаның құлауынан кейін Аигалео халқы Кіші Азия, Ассирия және Понт жағалауларынан келген босқындардың қоныстануына байланысты күрт өсті және Грециядағы ассириялықтардың маңызды орталығына айналды. Сонымен қатар, көптеген босқындар, әсіресе қазір Айвалик деп аталатын Кидония (грекше Κυδωνίες) қаласынан келді. Бұл босқындар мен жергілікті тұрғындар арасында аты жөнінде дау тудырды, біріншілері аймақты "Нээс (Жаңа) Кидония" деп атады, ал екіншілері "Мпарутадико" ("Ұнтақты", түрікше barut сөзінен) деп атады. Ақырында, дау шешілді және екеуі де аймақты ежелгі атымен – Аигалео деп атауға келісті. Аигалео 1934 жылға дейін Афина муниципалитетінің құрамында болды, содан кейін ол жеке қауымдастыққа айналды. 1943 жылы муниципалитет мәртебесіне көтерілді. 1944 жылдың 29 қыркүйегінде Грекияны Осеу басқан кезде, Аигалеоның Агиос Георгиос ауданында неміс әскерлері кемінде 65 азаматты (бағалаулар бойынша 150-ге дейін) өлтірді. 1950 жылдары НАТО-мен бірлесіп, Аигалеодағы ұнтақ зауыты қайтадан өндіріс бастады. Алайда, грек армиясының кейінгі қайта қарулануы көбінесе импортталған қару-жарақтан тұрды. Нәтижесінде зауыттың өндірісі азайды. 1970 жылдары өндіріс дерлік тоқтады, негізінен аңшылық патрондарынан ғана тұрды. Қалалық аумақтарда зауыттардың болуын тиымдайтын жаңа заң қабылданғаннан кейін Аигалео зауыты заңсыз деп жарияланды. 1974 жылы зауыт Элефсинаға көшірілді. Ескі зауыттың аумағы кейін грек мемлекетіне сатылып, орманға айналдырылды, бұл аймақтағы ауа сапасын жақсартты. Қаланың қазіргі мэрі – Λάμπρος Σκλαβούνος, ол 2023 жылғы жергілікті сайлауда тағайындалды.

Мәдениет

Айгалео әрқашан түнгі өмірімен танымал болды, көптеген түнгі клубтар мен бузукиялар, көбінесе грек халық музыкасының түрлерін ойнайтын, мысалы, Лайко және Ребетико. Олардың ең танымал клубы – қазір жабық "Алланың бағы". Көптеген ұлы музыканттар Айгалеода өмір сүрген және өнер көрсеткен, мысалы, Йоргос Зампетас, Стелиос Казанцидис және Маринелла. Бүгінде бұрынғы үлкен түнгі клубтардың көпшілігі жойылғанмен, аймақ әлі де түнгі өмірімен, әсіресе шарап пен ракия ұсынатын таверналарымен танымал. Бір кезде қалада жиырмадан астам кинотеатр болған. Олардың қазір тек бірнешеуі ғана жұмыс істеп тұр. Қаланың ішінде орманды жерде "Алексис Минотис" ашық театры бар. Сондай-ақ қалада "Еллинико Молиби" (грек тілінде "қалам") мәдени орталығы жұмыс істейді, ол жергілікті жас суретшілерді қолдап, әдебиет пен театр жазуға үйретеді.

Спорт

Айғалео көптеген спорт командаларына үй иесі. Ең табыстысы – футбол (Egaleo FC) және баскетбол (Egaleo BC) бөлімдері дамыған Эгалео атлетика клубы. Басқа әуесқой клубтар: А. П. О. Орфеас, А. Э. Эгалео Сити, Диагорас Дриопидеон, А. П. О. Иераполис, А. О. Кронос.

Айғалеодағы танымал спорт клубтары:

Клуб | Спорт түрі | Құрылған жылы | Жетістіктері
---|---|---|---
А. П. О. Орфеас | Футбол | 1928 | Бұрынғы Бета Этникидегі қатысуы
Егалео | Футбол | 1946 | Ұзақ жылдар бойы А Этникидегі қатысуы. B Этники чемпионы (4 рет). Γ Этники чемпионы (2 рет).
| Баскетбол | 1956 | Бұрынғы А1 Этникидегі қатысуы
Диагорас Дриопидеон | Баскетбол | 1967 | Бұрынғы Бета Этникидегі қатысуы