Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ, Вайоминг және Небраска штаттарындағы өзен.
River in Wyoming and Nebraska, United States
Курс
Өзен Вайоминг штатының Жоғарғы жазықтарында, Ниобрара округінің оңтүстігінде бастау алады. Ниобрара Ласк қаласынан өте шығысқа қарай ағып, содан кейін оңтүстік-шығысқа қарай Небраска штатының солтүстік-батысына қарай жалғасады. Одан кейін Сиу округінің Пайн Ридж аймағы арқылы оңтүстік-шығысқа қарай, Агат қазбалы жартастар ұлттық ескерткіші арқылы, Марслендтен өтіп, Бокс Бут су қоймасынан ағып өтеді. Ағын Солтүстік Небраска арқылы шығысқа қарай Сандхиллздің солтүстік жиегіне жақын және Валентин қаласынан өтеді. Валентиннен оңтүстік-батысқа қарай 21 шақырым жерде оған Снейк өзені қосылады. Солтүстік-орталық Небраскада Бутт қаласынан батысқа қарай шамамен 10 шақырым жерде Кея Паха өзені қосылады. Өзен Миссури өзеніне солтүстік-батыстан, Нокс округінің солтүстігіндегі Ниобрара қаласынан жоғарырақ ағып құяды. Оның жалпы су жинау алабы шамамен .
The river rises in the High Plains of Wyoming, in southern Niobrara County. The Niobrara flows east as an intermittent stream past Lusk and southeast into northwestern Nebraska. It then flows southeast across the Pine Ridge country of Sioux County, then east through Agate Fossil Beds National Monument, past Marsland, and through Box Butte Reservoir. The stream flows east across northern Nebraska, near the northern edge of the Sandhills and past Valentine. It is joined by the Snake River about 13 mile (21 km) southwest of Valentine. In north central Nebraska it is joined by the Keya Paha River approximately 6 mile (10 km) west of Butte. The river joins the Missouri northwest of Niobrara in northern Knox County, just upstream of Lewis and Clark Lake. Its total drainage basin is about .
Босату
Жыл сайынғы су ағыны оның су жинау алабының мөлшеріне қарағанда төмен болғанымен, Ниобрара өзені аймақтағы көптеген өзендерге қарағанда күшті әрі тұрақты ағысқа ие. Өзен суының шамамен 70 пайызы аймақтың астында жатқан Огалала суынан сіңіп шығу арқылы түседі, ал қалған 30 пайызы жауын-шашыннан құралады. Өзеннің су деңгейі көктем мен жаздың басында (ақпаннан сәуірге дейін) ең жоғары, ал күздің басында (тамыз және қыркүйек) ең төменгі деңгейге жетеді. Күздің соңында суаруға қажеттілік азайғандықтан, өзен деңгейі қайта көтеріле бастайды. АҚШ Геологиялық қызметінің Верделдегі (Небраска штаты), ауыздан 24 километр жоғары орналасқан өлшеу станциясы бойынша, 1958 және 2013 жылдар аралығында Ниобрараның орташа су шығыны құрайды. Ең жоғары су ағыны 1960 жылдың 27 наурызында тіркелді. Ең төменгі күндік орташа көрсеткіш 1960 жылдың 13 қарашасында байқалды.
Although the annual runoff is low relative to the size of its drainage basin, the Niobrara has a stronger and more consistent flow than many other streams in the region. An estimated 70 percent of the river's water results from seepage from the Ogallala Aquifer that underlies the area, with the remaining 30 percent from precipitation. The river is highest in the spring and early summer (February through April) and lowest in early fall (August and September). By late fall, river levels begin to rise as demands for river water for irrigation subside. The Niobrara's average discharge between 1958 and 2013, measured at the U. S. Geological Survey stream gage at Verdel, Nebraska, 14.8 mile (24 km) above the mouth, is The highest flow recorded was on March 27, 1960. The lowest daily mean was on November 13, 1960.
Тарих
Ниобрараның төменгі аңғары американдықтардың Понка тайпасының дәстүрлі туған жері. 1861 және 1882 жылдар аралығында Ниобрара өзенінің Кея Паханың құйылысынан Миссури өзенімен қосылған жеріне дейінгі бөлігі Небраска және Дакота аумағының шекарасын көрсетті.
The lower Niobrara valley is the traditional home of the Ponca tribe of Native Americans. Between 1861 and 1882, the stretch of the Niobrara River from the mouth of the Keya Paha to its confluence with the Missouri marked the boundary between Nebraska and the Dakota Territory.
Ұлттық суретті өзен
Небраска штатының орталық бөлігіндегі Валентайн қаласынан шығысқа қарай Небрасканың 137-ші мемлекеттік тас жолына дейінгі Ниобрара өзенінің 76 мильдік (122 км) бөлігі 1991 жылдан бері Ниобрара ұлттық көркіне лайық өзен деп жарияланды. Оны Ішкі істер департаменті (АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі және Ұлттық саябақтар қызметі) су сапасын, геологиялық, палеонтологиялық, балық және жабайы табиғат, көріктілік және демалыс құндылықтарын қорғау үшін басқарады. Ұлттық көркіне лайық өзеннің шекарасындағы жерлердің көп бөлігі жеке меншікте және осылай болып қала береді. Басқару жекеменшік, округтік, штаттық және федералды жер иелерімен және мүдделі тараптармен өзенді қорғауды үйлестіру үшін жұмыс істеуге, сонымен қатар өзенге келушілерге сапалы демалыс ұйымдастыруға бағытталған. АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі Форт-Ниобрара қорығы арқылы ағатын 9 мильдік өзенді негізінен жабайы табиғат пен оның мекендеу орындарын сақтау үшін басқарады, бірақ Корнелл бөгетінен төменгі ағыста демалуға рұқсат береді. Ұлттық саябақтар қызметі қалған 67 мильді басқарады, жер иелері мен өзенді пайдаланушылардың ресурстарды қорғауына көмектеседі, құқық қорғау және келушілерге ақпарат беру қызметтерін ұсынады, сондай-ақ ресурстарды басқару шараларын үйлестіреді.
A 76 mile (122 km) stretch of the Niobrara River in central Nebraska, from the town of Valentine east to Nebraska State Highway 137, has been designated as the Niobrara National Scenic River since 1991. It is managed by the Department of the Interior (U. S. Fish & Wildlife Service and National Park Service) to protect the water quality, geologic, paleontologic, fish and wildlife, scenic and recreation values. Most of the lands within the boundary of the National Scenic River are, and will remain, in private ownership. Management is based upon working with private, county, state and federal landowners and stakeholders to coordinate protection of the river while ensuring a quality experience for river visitors. The U. S. Fish and Wildlife Service manages the 9 miles of river that flow through the Fort Niobrara Refuge primarily for wilderness and wildlife habitat, but allows recreation downstream from Cornell Dam. The National Park Service manages the remaining 67 miles, acting as a facilitator for resource protection by landowners and river users, providing law enforcement and visitor education services, and coordinating resource management activities.
Өзендердегі өзгерістер
1946 жылы АҚШ-тың су ресурстарын қалпына келтіру бюросы (USBR) аяқтаған Бокс-Бутте бөгеті – Ниобрара өзеніндегі жалғыз ірі бөгет. Небраска штатының батысындағы Доуес округінде орналасқан бөгет, Ниобрара өзенінің солтүстік жағындағы жерді суаруға арналған Мираж Флэтс жобасының бір бөлігі болып табылады. Бокс-Буттен 8 шақырым (13 км) төмен орналасқан Дунлап бұрылыс бөгеті, 13 шақырымдық (21 км) канал арқылы суды егістік жерлерге жеткізеді. Жылан өзенінің саласы Мерит бөгетімен тоқтатылып, Небраска штатының Валентин аймағында суаруға пайдаланылады. Бұл жоба Pick Sloan Missouri Basin Program-ның Ainsworth Unit бөлігі болып табылады және оны да USBR басқарады. 1915 жылы Валентинге жақын жердегі Миннехадуза ағынының құйылысында салынған Корнелл бөгеті 1985 жылға дейін электр энергиясын өндірген. Келесі жылы бөгет АҚШ Ішкі істер министрлігіне тиесілігіне өтті. Ресми түрде қолданыстан шығарылса да, бөгет әлі де тұр. Қолданыстан шығарылған бөгеттің бұзылу мүмкіндігі зерттелді, бірақ бөгеттің артында жиналған шөгінділер, оның ішінде пестицидтерден алынған химиялық заттардың жоғары концентрациясы, босатылған жағдайда өзеннің экологиясына зиян келтіруі мүмкін. Ниобрара өзенінің сағасынан шамамен 80 шақырым (50 миль) қашықтықта орналасқан Спенсер бөгеті – өзендегі соңғы жұмыс істеп тұрған гидроэлектр станциясы. Бөгет 1927 жылы салынды және Небрасканың қоғамдық электр қуаты компаниясымен басқарылды. Оның құрамында екі Westinghouse генераторы бар, олардың жалпы қуаты 3000 кВт құрайды. 2015 жылғы келісімде Небрасканың жергілікті және штаттық органдарымен NPPD 2017 жылы бөгетті қолданыстан шығаруға келісті. Бөгет 2019 жылдың наурыз айындағы дауылдың салдарынан келген су тасқынынан зардап шекті.
The Box Butte Dam, completed in 1946 by the U. S. Bureau of Reclamation (USBR), is the only major dam on the Niobrara River proper. Located in Dawes County in western Nebraska, the dam is part of the Mirage Flats Project, which irrigates on the north side of the Niobrara River. Dunlap Diversion Dam, 8 mile (13 km) below Box Butte, diverts water through a 13 mile (21 km) canal to the farmland. The Snake River tributary is impounded by the Merritt Dam and irrigates about in the area of Valentine, Nebraska. The project is part of the Ainsworth Unit of the Pick Sloan Missouri Basin Program, also operated by the USBR. Cornell Dam, built in 1915 at the confluence of Minnechaduza Creek near Valentine, generated power until 1985. The following year the dam was acquired by the U. S. Department of the Interior. Although officially decommissioned, the dam remains standing. The feasibility of removing the defunct dam has been studied, although the accumulation of sediment behind the dam, which may include high levels of chemicals from pesticides, may be harmful to the river environment if released. Spencer Dam, about 50 mile (80 km) from the mouth of the Niobrara, was the last operational hydroelectric plant on the river. The dam was built in 1927 and was operated by the Nebraska Public Power District. It includes two Westinghouse generators, with a combined capacity of 3,000 kW. In a 2015 agreement with Nebraska local and state government entities, NPPD agreed to decommission the dam in 2017. The dam was breached by flooding caused by a March 2019 storm.
Американың жергілікті тілдері
Шайен тілінде өзен – Хисе Йови Йоэ, мағынасы "күтпеген өзен"; пауни тілінде – Киккатариʾ; ал лакота тілінде – Уакпа Таŋка, мағынасы "үлкен өзен".
In the Cheyenne language, the river is Hisse Yovi Yoe, meaning "surprise river"; in Pawnee, Kíckatariʾ; and in Lakota, Wakpá Tȟáŋka, meaning “great river”.