Кіріспе
Gearing класының эсминшісі USS Forrest Royal (DD 872) – Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін салынған АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемесі. 1971 жылы Түркияға сатылмас бұрын, кеме Корея және Вьетнам соғыстарында қызмет етті. Кеме TCG Adatepe деп қайта аталды және 1993 жылы металлға тапсырылғанға дейін қызметте болды. Форрест Рояль, контр-адмирал Форрест Бетон Рояль USN (1893–1945) құрметіне аталған, 8 маусымда 1945 жылы Нью-Йорктегі Стейтен-Айлендте «Бетлехем Стил Корпорейшн» компаниясымен салынды. Кеме 1946 жылғы 17 қаңтарда адмирал Рояльдің қызы Кэтрин К. Рояльмен суға түсірілді және 1946 жылғы 29 маусымда қолданысқа берілді. Форрест Рояль Корея соғысы кезінде Біріккен Ұлттар Ұйымы күштерін қолдау үшін 7-ші флотпен бірге жұмыс істеді, содан кейін 2-ші флотпен бірге шығыс жағалауында және Кариб теңізінде, ал 6-шы флотпен Жерорта теңізінде кезекпен орналастырылды.
USS Forrest Royal (DD 872) was a United States Navy constructed following the end of World War II. The ship saw service in the Korean War and the Vietnam War before being sold to Turkey in 1971. The ship was renamed TCG Adatepe and remained in service until being scrapped in 1993. Forrest Royal, named for Rear Admiral Forrest Beton Royal USN (1893–1945), was laid down by the Bethlehem Steel Corporation at Staten Island, New York on 8 June 1945. The ship was launched on 17 January 1946 by Miss Katherine K. Royal, the daughter of Admiral Royal and commissioned on 29 June 1946. Forrest Royal operated with the 7th Fleet in support of United Nations Forces during the Korean War then alternated operations along the east coast and in the Caribbean with the 2nd Fleet with deployments to the Mediterranean with the 6th Fleet.
1946-1960 жылдар
Форрест Ройалдың Корея соғысына дейінгі кезеңдегі операциялары заманауи эсминецтердің әртүрлі мүмкіндіктерін және мұндай кемелерге жүктелетін миссиялардың кең ауқымын көрсетті. Ол Кариб теңізінде Кемелер бюросы үшін арнайы сынақтар жүргізді, ұшақтарды күзетуге және авианосецтерге сүйемелдеуге қызмет етті, су асты кемелеріне қарсы күресті дамытуға қатысты және жағалаудағы нысандарды бомбалау жаттығуларында атыс жасады. Әдетте Пенсаколадан шығып, Кариб теңізі мен Мексика шығанағындағы көптеген порттарды аралады. 1950 жылдың 26 қыркүйегінде Форрест Роял Гуантанамо шығанағынан Корея соғысына аттанды және 27 қазанда Сасебоға жетті. Оның алғашқы міндеті – 8-ші армияның операцияларын қамтамасыз ету үшін маңызды порт – Чиннамподағы миналарды залалсыздандыру жөніндегі жетекші кеме болу еді. Эсминецтің басқа да қызметтеріне жағалауды бомбалау, блокада және Корея жағалауының бойында күзеттік қызмет атқару, сондай-ақ әуе шабуылын жүргізетін авианосецтер тобымен кең ауқымды операциялар кірді. 1951 жылдың 6 маусымында үйіне қайтып, 2 шілдеде Норфолкке оралды. Форрест Роял Корея соғысы үшін төрт шайқас жұлдызына ие болды. Форрест Роялдың келесі орналасуы 1952 жылдың 26 тамызы мен 1953 жылдың 29 қаңтары аралығында Норвегия жағалауында НАТО жаттығуларында, Солтүстік Еуропадағы маңызды порттарды аралауда, Жерорта теңізіндегі АҚШ-тың 6-шы флотымен 2 айлық қызметте және Солтүстік Ирландиядан британдық кемелермен су асты кемелеріне қарсы жаттығуларда болды. Келесі бір жарым жыл бойы эсминец Ньюпорттан (Род-Айленд штаты) Атлантика жағалауы мен Кариб теңізінде жаттығулар жасады, көбінесе Пенсаколадан (Флорида штаты) шыққан авианосецтермен бірге қызмет етті. 1954 жылдың 2 тамызынан 1955 жылдың 14 наурызына дейінгі әлемді аралап сапар жасаған кезінде Форрест Роял батысқа қарай сапар шегіп, Жапон және Филиппин суларында АҚШ-тың 7-ші флотында қызмет етті, содан кейін Үнді мұхиты мен Суэц каналы арқылы Жерорта теңізіндегі 6-шы флотқа қосылып, Атлантика арқылы Ньюпортқа оралды. Ол келесі рет 1956 жылдың 14 қыркүйегі мен 1957 жылдың 3 сәуірі аралығында Жерорта теңізіне барды. Суэц дағдарысы кезінде Египет және Левант жағалауларында күзеттік қызмет атқарды. Форрест Роял Персия шығанағында, Қызыл теңізде және Суэц шығанағында қызмет етуге тағайындалды. Суэц каналы әлі жабық болғандықтан, осы міндетті орындау үшін Африка континентінің айналасымен ұзақ сапар жасады. Форрест Роял 1957 жылдың жазында Оңтүстік Америкаға курсанттармен круизге, сондай-ақ 1957 жылдың 12 маусымында Хэмптон Роудста өткен Халықаралық теңіздік парадқа қатысты. НАТО операциялары оны күзде тағы бір рет Еуропа суларына жеткізді және 1958 жылдың 11 шілдесінде Ньюпорттан Солтүстік Каролина штатының Морехед қаласына аттанды, онда оның күштерінің десанттық кемелері Пуэрто-Рикода десанттық жаттығуларға теңізшілерді мінгізді. Бұл күштер тобы 1 тамызда Сан-Хуанды тазартып, 20-28 тамыз аралығында Ливанның Бейрут қаласына теңізшілерді түсірді, бұл Жерорта Шығысындағы жағдайдың уақытында жауап ретінде құрлыққа түскен әскерлерді күшейтті. Форрест Роял Суэц каналы арқылы жүзіп өтіп, Тайвань бұғазындағы қызметін жандандырған 7-ші флотқа қосымша күштер жеткізді, өйткені қыркүйек айында коммунистер Квемой мен Мацуды қайтадан бомбалауды жаңартты. Ол Оңтүстік Африканың Кейптаун қаласы арқылы Ньюпортқа 18 қарашада оралды. 1959 жылы Форрест Роялдың операциялық кестесінің ең маңызды оқиғасы – Ішкі теңіздер операциясына қатысуы, Сент-Лоуренс теңіз жолының салтанатты ашылуымен байланысты үлкен теңіз күштерін Ұлы көлдерге жылжыту болды. Ол 26 маусымда президент Дуайт Д. Эйзенхауэр мен Ұлыбритания королевасы Елизавета II қатысқан Сент-Луис көліндегі әскери-теңіз парадына қатысып, мыңдаған келушілерді қарсы алу үшін АҚШ және Канада порттарына барды. 1960 жылдың наурыз айында ол тағы да 6-шы флотпен қызмет ету үшін Жерорта теңізіне аттанды және қазан айында АҚШ-қа оралғанға дейін Таяу Шығыс күштерімен қысқа сапар жасады. Ол жылдың қалған бөлігінде Ньюпортта жұмыс істеді.
1961-1971 жылдар
1962 жылдың 24 қазанынан 21 қарашасына дейін «Форрест Рояль» Куба зымыран дағдарысы кезінде АҚШ теңіз күштерінің құрамында болды. 1967 жылдың мамыр айында «Форрест Рояль» 77-ші жедел әрекет тобының құрамында «Теңіз айдаһары» операциясына қатысты. 77-ші топтың негізгі күші – әуе күштері болғанымен, су үстіндегі кемелер Солтүстік Вьетнам мен Лаостағы кедергі жасау кампаниясында маңызды рөл атқарды. 1966 жылдың қазан айында басталған «Теңіз айдаһары» операциясында крейсерлер, эсминецтер және бір ай бойы «Нью-Джерси» линкорлық кемесі Солтүстік Вьетнамның жағалауында коммунистік жабдықтау кемелерін батырып, жағалаудағы артиллериялық батареялар мен радарлық бекеттерді бомбалады, сондай-ақ әуедегі кедергі жасау шараларын жағалаудағы нысаналарды бомбалау арқылы толықтырды. Бастапқыда 17°31'N ендігінен оңтүстікке қарайғы жағалау суларымен шектелген операция, 1967 жылдың ақпанында «Теңіз айдаһары» күштеріне 20-шы параллельге дейін солтүстікке қарай жұмыс істеуге рұқсат берілді. 1968 жылдың сәуір айында бомбалау тоқтатылғаннан кейін, 19-шы параллельдің солтүстігіндегі американдық әскери операциялар аяқталды. Әдетте жұптап немесе 2-4 эсминец пен бір крейсерден тұратын американдық және австралиялық кемелер, «A-1 Skyraider» және «Grumman S-2 Tracker» сияқты авианосец негізіндегі бақылаушы ұшақтармен бірлесіп, жау кемелерін және жағалаудағы нысаналарды анықтап, жоюға кірісті. Көбінесе Солтүстік Вьетнамның жағалау батареялары да оқ жауап берді. Екі жылдық «Теңіз айдаһары» операциясы кезінде 19 кеме зақымданды, олардың бірнешеуі Жапония мен Филиппиндегі кеме жасау-жөндеу зауыттарында жөнделді, бірақ бірде-бір кеме батырылмады. Зақымдалған кемелер тез ауыстырылып, жағалаудағы орналасу сақталды. Периодты түрде бұл топ Жебілші Флоттың крейсерлері мен эсминецтерін күшейтіп, Оңтүстік Вьетнамдағы одақтас күштерге теңіз артиллериялық қолдау көрсетті. Теңіз бетіндегі топ 1968 жылдың қазан айының соңына дейін, Солтүстік Вьетнамдағы американдық әскери операциялар тоқтағанға дейін «Теңіз айдаһары» операциясын жүргізді. 1969 жылдың қараша айында DD 763 эсминецімен бірге Үнді мұхитына сапар жасап, 1970 жылдың мамыр айында қайтып оралды.
TCG Adatepe (D 353)
USS Forrest Royal 1971 жылы 27 наурызда қызметтен босатылды, түрік Әскери-теңіз күштеріне берілді және TCG Adatepe (D 353) деп қайта аталды. 1973 жылы 1 ақпанда АҚШ Әскери-теңіз кемелерінің тізілімінен шығарылды. 1974 жылы 22 шілдеде түрік әуе күштері Кипрге түрік басқыншылығы кезінде оны грек кемесі деп жаңылысып, Адатепеге ауыр зақым келтірді. Кеме жөнделіп, 1993 жылы металлға тапсырылғанға дейін түрік Әскери-теңіз күштерінде қызметін жалғастырды.