Кіріспе

Америкалық университеттің Айдаходағы кампусы

Бригам Янг университеті–Айдахо (BYU–Idaho немесе BYU–I) – Айдахо штатының Рексбург қаласындағы жекеменшік колледж. 1888 жылы құрылған колледж Соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіх шіркеуінің (LDS Church) меншігінде және басқаруында. Бұрын Рикс колледжі деп аталған ол 2001 жылы кіші колледжден бакалавриат институтына ауысты. BYU–Idaho ғылым, инженерия, ауыл шаруашылығы, менеджмент және сахналық өнер салаларында білім береді. Университет алты колледждің 33 кафедрасына кеңінен ұйымдастырылған, ал оның бас ұйымы, Чиркеу білім беру жүйесі (CES), Юта және Гавайидегі бауырлас мектептерді демеушілік етеді. Колледждің басты назарда ұсталатын бағыты – бакалавриат білім беру, онда 26 сертификат, 20 орта білім беру және 87 бакалавриат бағдарламасы бар. Ол «тректер» деп аталатын үш семестрлік жүйе бойынша жұмыс істейді. BYU–Idaho-да оқитын студенттер академиялық адалдық, киім кию және сыр-сырын баптау нормаларын сақтау, некеден тыс жыныстық қатынастан және гомосексуалистік мінез-құлықтан аулақ болу, заңсыз есірткі, кофе, шай, алкоголь немесе темекі тұтыну сияқты LDS ілімдеріне сәйкес мінез-құлықты талап ететін құрмет кодексіне сәйкес болуға келіседі. Колледж студенттерінің шамамен 99% -ы LDS шіркеуінің мүшелері болып табылады және студенттердің едәуір пайызы миссионер ретінде қызмет ету үшін 18 (әйелдер) немесе 24 ай (ерлер) оқудан үзіліс жасайды. Оқу ақысы, әдетте, ұқсас университеттердегіге қарағанда төмен, негізінен шіркеудің ондықтан түскен қаржысына байланысты.

Баннок пен Фримонт діңгек академиясы

1888 жылғы 12 қарашада ХҚДС шіркеуі Рексбургте Баннок Стак Академиясын құрды. BYU–Idaho-ның іргесі, тау батысындағы басқа да колледждер мен университеттер сияқты, 1880 жылдары мормон қоныс салушылары шығыс Снейк Ривер жазығын мекендеген кезде алдымен "стак академиясы" ретінде құрылды. Оның мақсаты – қазіргі заманғы орта мектептер сияқты білім беру болды, өйткені мемлекеттік мектептер әлі құрылмаған еді. Халық саны артып, шіркеу белгілеген Баннок стагінің географиялық аумағын бөлу қажеттігі туды. Фримонт стагі құрылды, осылайша 1898 жылы мектеп Фримонт Стак Академиясы деп өзгертілді.

Рикс колледжі

1903 жылы мектеп тағы да Рикс академиясы деп атау өзгертілді. Бұл атау мектеп құрылған кезде LDS Church's Bannock Stake президенті және мектептің алғашқы білім беру кеңесінің төрағасы болған Томас Рикске құрмет көрсету мақсатында берілді. Ол 1948 жылдан 1956 жылға дейінгі қысқа мерзімді кезеңнен басқа, ХХ ғасырдың көп бөлігінде кіші колледж ретінде жұмыс істеді. 1920 және 1930 жылдары LDS шіркеуі жақсы дамыған мемлекеттік білім беру жүйесі мен шіркеудегі экономикалық қиындықтарға байланысты өз академияларын мемлекеттік басқаруға жабуға немесе тапсыруға көшті. Рикс колледжі 1931 жылғы заң шығару сессиясында Айдахо штатына шіркеу тарапынан сыйлық ретінде ұсынылды, бірақ қабылданбады. Рикс колледжін Айдахо штатына беру туралы заң жобалары тағы үш заң шығару сессиясында (1933, 1935, 1937) ұсынылды, бірақ барлығы да мақұлданбады. Шамамен он жыл бойы жабылу қаупіне тап болғаннан кейін, шіркеу Рикс колледжін ашық қалдыруға шешім қабылдады. Колледж 1936 жылы Солтүстік-Батыс мектептер мен колледждер қауымдастығының аккредитациясын алып, жергілікті демеушілердің қолдауымен қайта жанданды. 1950 жылдары колледжді жабу және оны басқа жерге көшіру мүмкіндігі тағы да қарастырылды. Алайда, шіркеу президенті Дэвид О. Маккей кампуске сапар жасағаннан кейін бұл қадамнан бас тартты. 1976 жылғы Тетон бөгетінің су тасқыны кезінде Рикс колледжі апаттан зардап шеккендерге көмек көрсету орталығы ретінде пайдаланылды. ХХ ғасырдың соңына қарай колледж 7500-ден астам студентімен елдегі ең ірі жеке кіші колледжге айналды.

BYUАйдахо

2000 жылдың 21 маусымында LDS шіркеуі Рикс колледжінің төрт жылдық оқу орнына айналатынын, жаңа аталымы – Brigham Young University–Idaho болатынын жариялады. Бұл өзгеріс бір жылдан астам соң, 2001 жылдың 10 тамызында ресми күшіне енді. Осы өзгерістердің ішінде колледждер аралық спорт бағдарламасы жойылып, оның орнына кеңейтілген іс-шаралар мен ішкі спорт бағдарламасы енгізілді. Колледж сондай-ақ студенттерді стандартты күзгі және қысқы семестрлердің орнына екі семестрлік (көктемгі семестрді қоса) белгілі бір бағдарға қабылдайтын «үш бағытты» жүйе құрды. Оқу орнының дамуына байланысты кампус нысандарына енгізілген басқа да өзгерістердің арасында Хирм Манваринг студенттер орталығы жаңартылып, кеңейтілді, ал 15 000 орындық жаңа BYU–Idaho орталығы салынды. Ғимараттар 2010 жылдың желтоқсан айында пайдалануға берілді.

Кампус

Кампус Рексбург қаласы мен Жылан өзені аңғарына көрінетін төбеде орналасқан. Оның құрамында 40-қа жуық ірі ғимараттар мен студенттер жатақханалары бар. Кампустың сыртында Рексбургке жақын орналасқан Мал шаруашылығы орталығы мен Генри Форк ашық ауада оқу орталығы бар. Айдахо штатының Виктор қаласына жақын орналасқан Тетон лоджиясы мен Квикуотер лоджиясы студенттік басшылық пен қызмет көрсету орталықтары ретінде пайдаланылады. Негізгі кампуста планетарий, дендропарк, геология және жабайы табиғат мұражайлары бар. Колледж кампус маңында бірнеше спорт алаңдары мен жабдықтарын пайдаланады, олар ішкі спорттық жарыстарды және 2001 жылы университеттер аралық спорт тоқтатылған кезде құрылған студенттік іс-шаралар бағдарламасын қолдауға арналған. Мұнда футбол және жеңіл атлетика стадионы, теннис корты, жалпы пайдалануға арналған алаңдар және 4000 орындық негізгі спорт залы бар Джон Харт дене шынықтыру ғимараты орналасқан, ол спорттық іс-шаралар мен концерттерге пайдаланылады. Ғимаратта сонымен қатар үлкен фитнес-орталық, бассейн, қосымша спорт залдары, ракетбол алаңдары және жабдықтар бөлмесі бар, олардың барлығы студенттерге, оқытушылар мен қызметкерлерге ашық. 2010 жылдың 17 желтоқсанында BYU–Idaho орталығы ашылып, студенттерге ұсынылды. Ғимаратта апталық кампус діни жиналыстары, бітіру салтанаты және концерттер үшін пайдаланылатын 15 000 орындық зал бар. Сондай-ақ ғимаратта 10 баскетбол алаңы бар көп мақсатты аймақ бар, қажет болған жағдайда оны бөлуге болады. Дэвид О. Маккей кітапханасында 300 000-нан астам кітап бар, кітапхананың жылдық айналымы бойынша қызметтер арқылы жылына шамамен 142 000 транзакция жүзеге асырылады. Көркем өнер мен ойын-сауық саласын қолдау мақсатында кампуста Рут Х. Баррус концерт залы орналасқан, онда танымал Руффати органы орналасқан, ол Тұрған жердегі Табернакль мен Конференция орталығындағы органдардан кейін Шіркеуге тиесілі үшінші ірі орган болып табылады. KBYI FM, 100 000 ватттық қоғамдық радиостанциясы, кампустан шығыс Айдахоға, сондай-ақ Вайоминг пен Монтананың бір бөлігіне хабар таратады.

Академиктер

BYU–Idaho бакалавриат бағдарламаларына қосымша бірнеше мамандық бағдарламаларын ұсынады. Алты колледжде отыз үш кафедра бар, олар сексен жеті бакалавр деңгейіндегі бағдарламаларды және жиырма мамандық бағдарламаларын ұсынады. BYU–Idaho инженерлік бағдарламалары ұлттық деңгейде ең үздік 75-ке кіреді. Оқу жылы он төрт аптадан тұратын үш тең семестрге (күз, қыс, көктем) бөлінеді және "үш тракт" жүйесі ретінде белгілі. Ол 2001 жылы Рикс колледжінен BYU Айдахоға ауысу және мектептің "Білім беруді қайта қарастыру" кампаниясының бөлігі ретінде құрылды. Студент BYU–Idaho-ға қабылданған кезде, олар белгілі бір екі семестрлік "трактқа" (күз-қыс, қыс-көктем немесе көктем-күз) бөліп тағайындалады, бұл таңдау, білім беру бағдарламасы және теңгерімділікті қамтамасыз ету үшін мүмкіндіктерге байланысты. Бастапқыда күзгі және қысқы семестрлер жазғы семестрге қарағанда сәл ұзағырақ (және осылайша көбірек студенттер қатысты) және сабақтардың көбірек таңдаулары бар еді. 2007 жылдың қаңтар айынан бастап мектеп оқу күнтізбесін әр семестрде қол жетімді уақыт мөлшерін теңестіріп, сабақ кезеңдерін ұзартып, көктемгі семестрде сабақтарды көбірек студенттерге қатысуға мүмкіндік беру үшін өзгертті. Сонымен қатар, жеті апталық қысқы сессия бар, онда оқу жоспары үдетілген. BYU Айдахо "жылдам бітіру" мүмкіндігін де ұсынады, бұл студенттерге барлық семестрлерге қатысуға және бітіруді ертерек аяқтауға мүмкіндік береді. Бұл әдетте жоғары курс студенттеріне қол жетімді опция. 2024 жылдың қысқы семестрінде BYU Айдахода 17 578 кампустағы студент, 4 673 онлайн сабақтар алатын немесе кампустан тыс стажировкаға қатысатын студент және BYU–Pathway Worldwide серіктестігімен қызмет ететін 19 312 онлайн студент болды, барлығы 41 563 студент. Студенттердің көп бөлігі бес штаттан келді: Айдахо 27%, Калифорния 14%, Юта 10%, Вашингтон 8% және Аризона 4,5%. Осылайша, BYU–Idaho студенттік құрамы айтарлықтай біртекті – географиялық өкілдігінен және этникалық және діни жағдайынан. 2016 жылдың күзінде студенттердің 83% ақ нәсілді болды. Сонымен қатар, 2016 жылдың күзінде студенттердің 99,7% LDS шіркеуінің мүшелері болды.

Рикстің викингтері

Викингтер деп аталатын Рикс колледжі 1919 жылдан 2002 жылға дейін Ұлттық кіші колледждер спорттық қауымдастығында колледждер аралық спорт бағдарламасын жүргізді, 17 ұлттық чемпионат, 61 жеке ұлттық титул жеңіп алды және 100-ге жуық бірінші команда мүшесін тәрбиеледі. Ұлттық титулдардың ішінде әйелдер кроссы (1988, 1989, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001), ерлер кроссы (1965, 1966, 1986, 1999, 2000, 2001), әйелдер жеңіл атлетикасы (1997) және әйелдер волейболы (1974; AIAW) бар. Риксте футбол ойнаған 25-тен астам түлек Ұлттық футбол лигасына немесе Канада футбол лигасына кәсіби футболшы болып өтті. 2000 жылдың маусым айында колледжді кіші колледжден төрт жылдық колледжге өзгерту аясында спорт бағдарламасының кезең-кезеңмен тоқтатылатыны жарияланды, бұл негізінен колледж спорт бөлімін ұстаумен байланысты шығындар мен студенттердің қатысатын кең ауқымды іс-шаралар бағдарламасын дамытуға деген ниеттің салдары болды.

Төрт жылдық колледж ретінде спорт

Төрт жылдық оқу орнына айналғаннан бері, BYU Айдаходада қазіргі кезде колледждер аралық спорт командалары жоқ. Оның орнына, студенттік іс-шаралар бөлігі ретінде жұмыс істейтін, жарысқа толы (мектеп атап айтқанда, "колледждер ішіндегі") спорт бағдарламасы құрылды. Жыл бойы мектеп ішіндегі бірнеше команда түрлі спорт түрлерінен жарысады, олардың маусымдары мен плей-оффтары бар.

Соңғы күндердің қасиеттілері атмосферасы

BYU–Idaho-дағы атмосфера, ӘҚТ шіркеуімен байланысты болғандықтан, көптеген басқа университеттерден өзгеше. Мысалы, оқу маусымында әр сейсенбі күні кампуста рухани жиын өтеді. Осы жиын кезінде сабақтар тоқтатылады, әкімшілік кеңселер жабылады, ал студенттер мен оқытушылар сағаттық құлшылыққа қатысуға шақырылады – тікелей (BYU–Idaho орталығында), кампус телеарнасы арқылы немесе KBYI 94.3 FM радиосынан. Сөз сөйлеушілер кампустан және жергілікті қоғамнан, сондай-ақ рухани көтеріңкі хабармен бөлісетін шіркеудің жоғары лауазымды тұлғаларынан таңдалады. Білім орнының ар-ұждан кодексі студенттерден әр жексенбіде өткізілетін шіркеу қызметтеріне тұрақты қатысуды талап етеді. 2008 жылы Рексбург, Айдахо ғибадатханасы салынар алдында, BYU–Idaho ӘҚТ шіркеуіне қарасты, жанында ғибадатханасы жоқ жалғыз колледж немесе университет болды.

Мәдениет

Рикс колледжі Идахо штатындағы БИУ-ге ауысқанға қарамастан, колледж басшылары "Рикс рухы" деп аталатын қызмет ету, еңбекқорлық, достық, мейірімділік және ынтымақтастық дәстүрін сақтауды жалғастырды. Колледждің қалалық аймақтан салыстырмалы географиялық оқшаулануы, сондай-ақ колледждің және оның қаржылай қолдау көрсететін ұйымның қатаң моральдық нормаларын үйретуі мен қолдауы, LDS шіркеуіне қарасты басқа кампустарға ұқсас ерекше студенттік мәдениетке әсер етеді. Алкоголь мен есірткі қолдануға келгенде, мүлдем дерлік жоқ, себебі бұл заттар мектептің ар-ұждан кодексімен және шіркеумен қатаң тыйым салынған. Грек жүйесі де жоқ. BYU–Idaho студенттік өмірінің көп бөлігі мектеп ұйымы – Студенттік іс-шаралардың ұйымдастыруымен өтетін іс-шараларға байланысты, олар жиі би кештері, концерттер, спорттық жарыстар мен қоғамдық жұмыстарды өткізеді. Рексбург солтүстік климатта орналасқан, онда қыс басымдық құрайды, сондықтан тау шаңғысы, жазық шаңғы және сноуборд сияқты қысқы спорт түрлері танымал. Жақын жерде студенттер жиі баратын екі шаңғы курорты бар: Гранд Тарги және Келли Каньон. Дегенмен, Рексбургта көптеген сыртқы іс-шараларға қолайлы жылы жаз да болады. BYU–Idaho-ның Гранд-Теттон және Йеллоустон ұлттық парктеріне, сондай-ақ басқа мемлекеттік парктеріне, ұлттық ормандарына және жақын жердегі өзендерге жақын орналасуы жаяу серуендеу, балық аулау, кемпинг, тау велосипедтерімен жүру және өзенде саяхаттауды жазғы маусымда танымал іс-шараларға айналдырады.

Құрмет кодексі

Барлық студенттер мен оқытушылар, дініне қарамастан, ар-ұяқ кодексіне сәйкес келуге міндетті. BYU ар-ұяқ кодексінің алғашқы үлгілері Бригам Янг академиясы мен педагог Карл Г. Мейзердің заманынан бастау алады. Мейзер «Үйішілік ұйымды» құрды, ол оқушылардың үйлеріне барып, мектептің әдептік ережелерін сақтауын – яғни, ұятсыздыққа, тіл тиекетуге, темекі шегуге және алкоголь ішуге тыйым салуын қадағалайтын мұғалімдер тобы еді. Ар-ұяқ кодексі 1940 жылы BYU-да жасалды және көбінесе алдау мен академиялық адалсыздық жағдайларында қолданылды. Эрнест Л. Уилкинсон 1957 жылы ар-ұяқ кодексін кеңейтіп, басқа мектеп стандарттарын қосты (сол кезде Уилкинсон BYU президенті және сол кездегі Біріккен шіркеу мектеп жүйесінің директоры ретінде шіркеудің барлық мектептеріне белгілі бір билікке ие болды). Бүгінгі ар-ұяқ кодексі киім, күтім, академиялық адалдық ережелерін қамтиды; сонымен қатар, әйелдік адалсыздық, гомосексуализм, алкоголь, кофе, шай және есірткілерге тыйым салады. Ар-ұяқ кодексін сақтауға берілген жазбаша міндеттеме, соңғы күнгі қасиеттілерге тиесілі барлық мектептерге түсу процесінің бір бөлігі болып табылады және оны барлық студенттер, оқытушылар мен қызметкерлер сақтауы керек. Стандарттарды бұзған студенттер мен оқытушыларға ескерту жасалады немесе ар-ұяқ кеңесінің өкілдерімен кездесуге шақырылады. Сирек жағдайларда, студенттер мен оқытушылар нашар мінез-құлқы үшін колледжден шығарылуы мүмкін. Жалпы ар-ұяқ кодексінен басқа, тыйым салынған заттарға жұмыстың киімдері, бейсболкалар (барлық соңғы күнгі қасиетті мектептерде кең таралған, BYU–Idaho ар-ұяқ кодексі сыныптарда осы заттарға тыйым салады), шорты немесе капри шалбар, қарақалпақтар (сандалдар), сондай-ақ кампуста тозған, сарғайған немесе жыртылған киімдер кіреді. Студенттер мен оқытушылар колледжге қабылдану үшін діни мақұлдау алуы керек. Бұл мақұлдауды алу үшін үміткерлер жергілікті діни көшбасшылармен кездесіп, ар-ұяқ кодексін сақтауға дайын екендіктерін уәделейді. Қабылдағаннан кейін студенттер жыл сайын діни көшбасшыларымен кездесіп, осы міндеттемелерін жаңартады. Діни көшбасшылар студенттің немесе оқытушының мақұлдауын кез келген себеппен жоюға құқылы, бұл колледжден шеттетілуге әкелуі мүмкін. Жеке студенттер колледж бекіткен тұрғын үйлерде тұруы керек. Барлық бекітілген тұрғын үйлер колледжге бір шақырымдай қашықтықта орналасқан. Ар-ұяқ кодексіне сәйкес, бірге тұруға тыйым салынған, бірақ кейбір кешендерде ерлер мен әйелдер үшін бөлек ғимараттар бар. Некеде тұрған студенттер бекітілген тұрғын үйде тұруға міндетті емес және қалаған жерінде тұра алады.

Денсаулық сақтау

Жоғары оқу орындарының көпшілігі сияқты, күндізгі оқу бөліміндегі студенттер міндетті түрде медициналық сақтандыруы болуы керек. 2019 жылдың күзінде BYU–Idaho студенттер енді Medicaid-ты медициналық жабу ретінде қабылдауға мүмкіндік беретін босатуды ала алмайтынын хабарлады. Бұл шешім көптеп жарияланды. Студенттер басқа медициналық сақтандыру нұсқаларын іздеуге мәжбүр болады, олардың ішінде оқу орнының студенттік медициналық сақтандыру жоспарын сатып алу да бар. Кейіннен BYU–Idaho өз шешімін кері қайтарды, нәтижесінде Medicaid студенттердің сақтандыру талабына сай келеді.

Түлектер

2017 жылдың күзіне қарай BYU–Idaho-да шамамен 200 000 түлек болды, оның ішінде мекеме академия ретінде қызмет еткен кезеңдегі түлектер де бар (қазіргі орта мектеп деңгейімен салыстырылады). Колледж түлектерінің арасында грек-рим күресінен екі дүркін Олимпиада чемпионы (2000) Рулон Гарднер, Айдахо штатының сенаторы Фред С. Мартин, комедия актері Райан Хамильтон және кәсіби бейсболшы Мэтт Линдстром бар. Тағы бір түлек – Марион Г. Ромни, ИСА шіркеуінің Бірінші Президенттігінің бұрынғы кеңесшісі, ол 1918 жылы Рикс академиясының үздік түлегі атанған.