Кіріспе
Америкалық діни қайраткер (1907–1995)
Говард Уильям Хантер (14 қараша 1907 – 3 наурыз 1995) – американдық заңгер және 1994–1995 жылдары Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің (LDS Church) 14-ші президенті. Оның тоғыз айлық президенттік мерзімі шіркеу тарихындағы ең қысқасы болып табылады. Хантер 20 ғасырда туған LDS шіркеуінің алғашқы президенті және оның ішінде қайтыс болған соңғы президенті. Ол 51 жасында LDS апостолы ретінде бекітілді және 35 жылдан астам уақыт бойы басшылық органда қызмет етті.
Ерте өмір
Хантер Джон Уильям мен Нелли Мари Хантердің Бойзеде, Айдахо штатында дүниеге келді. Оның әкесі соңғы күндердің киелісі емес еді, бірақ 1927 жылы шіркеуге қосылды және Хантер 12 жасқа толғанға дейін оны шомылдыруға рұқсат бермеді; Хантер 12 жасқа толғаннан кейін бірнеше айдан соң Һарон діни қызметкерлігіне бекітілді. Ол Айдахо штатында «Бөрік» (Eagle Scout) атағын алған екінші адам болды. 1923 жылдың наурыз айында Хантер шомылдырылғаннан бері мүше болып келген Бойзе ауданы бөлінді, және ол жаңа Бойзе 2-ауданына кірді. Алғашында олар еврейлердің ғибадатханасында тегін жиналатын. Бойзедегі ЛДС (LDS) ғимаратты салуға шақырылғанда, Хантер ғимарат үшін ақша жинауға бірінші болып 25 доллар үсынды. Калифорнияда Хантер бастапқыда цитрус фабрикасында және аяқ киім сатуда жұмыс істеді. Бірнеше аптадан кейін 1928 жылдың 23 сәуірінде Италия банкінің филиалында жұмысқа орналасты. Хантер Италия банкінде жұмыс істеген кезеңде Америка банктік институтында оқыды. Банкте жұмыс істеуден басқа, Хантер әдетте би кештерінде саксафонда ойнайтын. 1930 жылдың қарашасында Хантер Италия банкі мен Калифорнияның Америка банкінің бірігуіне, Америка Ұлттық Траст және Жинақтау қауымдастығын құруға қатысты. Одан кейін Хантер Инглвудтың Бірінші айырбастау банкіне кіші офицер болып орналасты. Бұл банк 1932 жылдың қаңтарында Калифорния штаты тарапынан сатып алынып, банкротқа ұшырады. Келесі екі жыл ішінде Хантер түрлі жұмыстар істеді, соның ішінде көпір бояушысы және кір жуғыш заттар сатушысы болып жұмыс істеді. 1934 жылы ол Лос-Анджелес округінің Су тасқынына қарсы күрес басқармасында титул сарапшысы лауазымына орналасты. 1935 жылы Хантер Оңтүстік-Батыс құқық мектебінде оқуын бастады және ақырында заңгер ретінде сәтті мансапқа қол жеткізді.
ЛДС шіркеуіндегі басшылық
Елшілік шақыруға дейін Хантер ЛДС шіркеуінде бірнеше басшылық қызметтер атқарды. Ол Пасадена, Калифорния қаласындағы шіркеудің алғашқы президенті болды, сондай-ақ ол епископ болып қызмет еткен. Хантер 1959 жылы Он екі елшілер кворумының мүшесі болды. Бірінші Президенттік кеңесінде кеңесші болған Стивен Л. Ричардстың қазасынан кейін, Бірінші Президенттікке Генри Д. Мойл елші ретінде қосылғанда туған бос орынды ол толтырды. 1965 жылдың қаңтарында Хантер Полинезия мәдени орталығының (ПМО) директорлар кеңесінің президенті болып тағайындалды. Ол кезде ПМО құрылғанына екі жыл болған еді, екінші жылын шамамен 500 000 долларлық зиянмен аяқтаған және өткен айдағы жалақыны мүшкелмен төлеген. Хантер директорлар кеңесінің мүшелерін 21-ден 10-ға дейін азайтты, бизнесте тәжірибесі мол мүшелерді тартты және «нақты, тиімді бизнес-практикаға» баса назар аударды. Үш жылдың ішінде ПМО пайда таба бастады. Ол 1976 жылға дейін ПМО директорлар кеңесінің президенті қызметін атқарды. Елші ретінде Хантер 1989 жылы қасиеттеп берген BYU Иерусалим орталығын салу үшін Иерусалимде жер алу бойынша шіркеу келіссөздерін жүргізді. 1970 жылы Джозеф Филдинг Смит шіркеу президенті болғанда, Хантер оның орнын иеленді – Шіркеу тарихшысы және жазбагері. Хантер 1972 жылға дейін бұл лауазымда болды, содан кейін Леонард Дж. Аррингтон тағайындалды. 1985 жылдың қарашасында Езра Тафт Бенсон шіркеу президенті болғанда, Хантер Он екі елшілер кворумының президенті міндетін атқарушы болып тағайындалды, себебі Марион Г. Ромни денсаулығына байланысты кворум президенті болып тағайындалды. Хантер 1994 жылдың маусымында Бенсонның қазасынан кейін шіркеу президенті болды. Хантер Гордон Б. Хинкли мен Томас С. Монсонды Бірінші Президенттік кеңесінде кеңесшілер ретінде қалдырды. Өзінің алғашқы баспасөз конференциясында ол келісімшіл үндеу жасады: «Бұзылғандарға немесе ренжігендерге біз: «Оралып келіңдер!» дейміз». Хантердің шіркеу президенті ретіндегі еңбегінің ішінде шіркеудің 2000-шы қауымын құру және оның қайтысынан алты ай өткен соң жарияланған «Отбасы туралы жарлықты» жасау бар. Шіркеу президенті ретінде Хантер Мәсіхтей өмір сүруге және ғибадатханаға баруға шақырып, ынталандырды. Ол өмірінің соңында Орландо, Флорида және Боунтифул, Юта ғибадатханаларын қасиеттеп берді. Хантердің елші ретінде берген үйретімдері ЛДС шіркеуінің жексенбілік Көмек қоғамы және Мелхиседек тәртібінің сыныптары үшін 2016 жылғы оқу бағдарламасы болды.
ЛДС шіркеуінің басқа да іс-шараларында басшылық ету
Хантер он екі елшінің кворумының мүшесі болған кезінде діни мәселелермен тікелей байланысы жоқ бірнеше LDS шіркеу қызметтерінде болды. Ол Бригам Янг университетінің қамқорлар кеңесінің мүшесі болды және Дж. Рубен Кларк заң мектебінің құрылуына белсенді қатысты. Сонымен қатар, ол Жаңа әлем археологиясы қорының қамқорлар кеңесінің мүшесі, PCC басқарма төрағасы және Юта генеалогиялық қоғамының президенті болды.
Қалдықтарды ұстауға әрекет
1993 жылғы 7 ақпанда Бригам Янг университетінің Мариотт орталығында CES шарасында сөз сөйлеуге дайындалып жатқан Хантерге Коди Джуди шабуыл жасады. Джуди трибунаға асығып келіп, Хантерді және 15 000-17 000 адамнан тұратын көрермендерді қорқытты. Ол өзімен бірге бомба бар деген портфельді және детонаторға ұқсас құрылғыны алып келді. Джуди Хантерден үш беттік құжатты оқып беруді талап етті, онда оның шіркеуді басқару жоспары Құдайдан келгендей сипатталған, бірақ Хантер одан бас тартты. Осы сәтте көрермендер спонтанды түрде "Біз саған шүкіршілік етейміз, уа, Құдай, Пайғамбар үшін" әнін шырқады, сол кезде көрермендер арасынан студенттер, содан кейін қауіпсіздік қызметкерлері Джудиді ұстап алды. Джудиді алып кеткеннен кейін Хантер дайындалған сөзін оқыды, ол "Адам жанының бекініші" деп аталды.
Денсаулыққа байланысты проблемалар мен өлім
Хантер төрт жасында полиомиелитпен ауырып, осының салдарынан арқасы қатты зардап шекті, одан кейін еңкейіп жерге қол тигізе алмады. Он екі елшінің кворумының президенті болып қызмет еткенде, Хантерде қалған өміріне дейін жалғасқан ауыр денсаулық проблемалары пайда болды, олардың ішінде жүрек талмасы, жалпы конференцияда құлап қабырғаларын сындыру, жүрек айналма жолы операциясы, қан кетуімен бірге асқазан жаралары және бүйрек жетіспеушілігі болды. Хантер 1995 жылдың 12 қаңтарында шаршау себепті LDS ауруханасына түсті және 16 қаңтарда шығарылды. Ауруханада оған сүйекке тараған простата қатерлі ісігінің бар екені анықталды. Хантер 87 жасында Солт-Лейк-Ситидегі үйінде осы қатерлі ісіктен көз жұмды. Ол қайтыс болған кезде әйелі Инис, оған күтім жасаған медбикесі және жеке хатшысы Лоуэлл Харди қасында болды. 1995 жылдың 8 наурызында Солт-Лейк табernacle-ында Хантердің Бірінші Президенттіктеп кеңесшісі және Он екі елшінің кворумының президенті Хинкли басшылығымен қоштасу рәсімі өтті. Хинкли Хантердің орнын басып, LDS шіркеуінің президенті болды. Хантер Солт-Лейк-Сити зиратында жерленді. 2007 жылдың 14 қазанында Калифорния штатының Лагуна Хиллс қаласындағы үйінде Инис Хантер жасының келуіне байланысты қайтыс болды.
Жеке өмір
1928 жылдың маусым айында Хантер Солт-Лейк-Ситиден келген Клара Мей "Клэр" Джеффс деген жас әйелмен танысты және олар 1931 жылдың 10 маусымында Солт-Лейк ғибадатханасында үйленді. Хантерлердің тұңғыш ұлы Уильям Хантер заң факультетіне түсер алдында дүние салды. Ол заң факультетінде оқып жүргенде, олардың тағы екі ұлы болды – Ричард және Джон, олар ересекке дейін өмір сүрді және екеуі де адвокаттар болды. 1983 жылы Хантердің бірінші әйелі қайтыс болғаннан кейін, ол Он екі елшінің кворумының президенті қызметін атқарып жүргенде 1990 жылы Инис Стэнтонға үйленді.
Мұра
Хауард В. Хантер заң кітапханасы, Бригам Янг университетінің Ж. Рубен Кларк заң мектебінде, 1995 жылы аталды.
1989 жылы құрылған Ж. Рубен Кларк заң мектебіндегі Хауард В. Хантер профессурасы, факультеттің зерттеу, жазу және ғылыми еңбектерін қолдау үшін белгіленді.
Хауард В. Хантер қоры.
Клермонт университетіндегі Хауард В. Хантер Мормон зерттеулері кафедрасы.
Howard W. Hunter Professorship at the J. Reuben Clark Law School, established in 1989, to support faculty research, writing, and scholarship. Howard W. Hunter Foundation
Howard W. Hunter Chair of Mormon Studies at Claremont Graduate University