Кіріспе
Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуінің Апостолы Даллин Харрис Оукс (12 тамыз, 1932 жылы туған) – американдық діни лидер, бұрынғы заңгер және ғалым. 2018 жылдан бері Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуінің (LDS Church) Бірінші Президенттігінің бірінші кеңесшісі қызметін атқарып келеді. 1984 жылы шіркеудің Он екі Апостолдың кворумының мүшесі етіп тағайындалды. Қазіргі таңда, ол қызмет еткен жылдары бойынша екінші ең тәжірибелі Апостол және Он екі Апостолдың кворумының Президенті. Оукс Юта штатының Прово қаласында туып өскен. Бригам Янг университетінде (BYU) есепшілік мамандығын оқыды, содан кейін Чикаго университетінің құқық мектебіне түсті, онда Чикаго университетінің құқық журналының бас редакторы болды және 1957 жылы J.D. cum laude дәрежесімен бітірді. Оукс АҚШ Жоғарғы Сотының төрағасы Эрл Уорреннің кеңсесінде стажер болып жұмыс істеді, содан кейін 1961 жылы Чикаго университетіне заң профессоры болып оралғанға дейін Киркланд пен Эллис компаниясында үш жыл жеке тәжірибе жинады. 1971 жылға дейін Чикагода сабақ берді, содан кейін Эрнест Л. Уилкинсоннан кейін BYU президенті болып тағайындалды. Оукс 1971 жылдан 1980 жылға дейін BYU президенті болды. Содан кейін Юта Жоғарғы Сотына тағайындалды және 1984 жылы LDS шіркеуінің Он екі Апостолдың кворумына сайланғанға дейін қызмет етті. Кәсіби өмірінде Оукс АҚШ президенті тарапынан АҚШ Жоғарғы Сотына екі рет ұсынылды: алғаш 1975 жылы Джеральд Форд, ол ақырында Джон Пол Стивенсті ұсынды, ал 1981 жылы Рональд Рейган, ол ақырында Сандра Дей О'Коннорды ұсынды.
Dallin Harris Oaks (born August 12, 1932) is an American religious leader and former jurist and academic who since 2018 has been the first counselor in the First Presidency of the Church of Jesus Christ of Latter day Saints (LDS Church). He was called as a member of the church's Quorum of the Twelve Apostles in 1984. Currently, he is the second most senior apostle by years of service and is the President of the Quorum of the Twelve Apostles. Oaks was born and raised in Provo, Utah. He studied accounting at Brigham Young University (BYU), then went to law school at the University of Chicago, where he was editor in chief of the University of Chicago Law Review and graduated in 1957 with a J. D. cum laude. Oaks was a law clerk for Chief Justice Earl Warren of the U. S. Supreme Court, then spent three years in private practice at Kirkland & Ellis before returning to the University of Chicago as a professor of law in 1961. He taught at Chicago until 1971, when he was chosen to succeed Ernest L. Wilkinson as the president of BYU. Oaks was BYU's president from 1971 until 1980. Oaks was then appointed to the Utah Supreme Court, serving until his selection to the LDS Church's Quorum of the Twelve Apostles in 1984. During his professional career, Oaks was twice considered by the U. S. president for nomination to the U. S. Supreme Court: first in 1975 by Gerald Ford, who ultimately nominated John Paul Stevens, and again in 1981 by Ronald Reagan, who ultimately nominated Sandra Day O'Connor.
Өмірбаян
Даллин Оукс 1932 жылғы 12 тамызда Юта штатының Прово қаласында Стелла (құрметті аты Харрис) және Ллойд Э. Оукстің отбасында дүниеге келді. Анасының тегі бойынша ол Мормон кітабының үш куәгерінің бірі – Мартин Харристің екінші буын немересі. Оған Юта суретшісі Сайрус Даллиннің құрметіне Даллин деп ат қойылды. Оның анасы Юта штатының Спрингвилл қаласындағы "Пионер анасы" қоғамдық ескерткішінің моделі болды. Даллин Оукс туылғанға үш аптадай уақыт бұрын осы ескерткіштің ашылуына қатысты.
Ерте өмір
Оукс тоғыз айлық кезінде машина апатында жарақат алды, сол кезде ол машинадан лақтырылып кеткен. Бұл оқиға Прово және Вернал газеттерінде жарияланды. Оукс екі жасқа толғанда, әкесі отбасын Проводан Айдахо штатының Твин-Фоллз қаласына көшірді, және олар Оукс сегіз жасқа дейін сонда тұрды. Оукс Твин-Фоллстағы Вашингтон мектебінде білім алды. 1940 жылы оның әкесі туберкулезден қайтыс болды. Әйелі қайтыс болғаннан кейін Стелла Оукс психикалық ауруға шалдықты, сондықтан ол біраз уақыт мектепке бара алмай, жұмыс істей алмады. Осы кезеңде Оукс және оның екі кіші інісі Юта штатының Пейсон қаласында анасының ата-анасымен бірге тұрды. Әкесінің өлімі және анасының уақытша қабілетсіздігі мектепте назарын жинақтауын қиындатты. Оукс шамамен тоғыз немесе он жасқа келгенде, Вернал, Ютада мұғалім болып жұмыс істейтін анасымен қайтадан бірге тұра бастады, ол онда екі мерзім қызмет етті. 1958 жылы ол Прово қаласының вице-мэрі болып қысқа уақыт қызмет етті. Шамамен 10 жастан 16 жасқа дейін Оукс және оның кіші інісі мен қарындасы оқу жылын Вернал, Ютада өткізді, ал жазғы демалысын Юта штатының Пейсон қаласында анасының ата-анасымен бірге өткізді, анасы Колумбияда магистратурасын бітіруге тырысқанда. Осы жылдары анасы Верналдағы орта мектепте сабақ берді. Оукс он екі жасында Верналдағы радио жөндеу шеберханасында еден жуып алғашқы жұмысын тапты. Кейіннен ол Вернал (KJAM) және Прово (KCSU) станцияларында инженер және диктор болып жұмыс істеді. 1948 жылдың көктемінде ол радиооператордың бірінші санатты лицензиясын алды. 11-сыныпқа келгенде Оукс отбасы Провоға көшіп келді, онда ол Бригам Янг орта мектебін (B Y High) таңдады, себебі ол Прово орта мектебінен кішкентай болды. B Y High-та ол футбол, жеңіл атлетикамен айналысты, оркестрде гобойда ойнады және драмалық қойылымдарға қатысты. Оукс 1950 жылы B Y High-ты бітірді. Ол скауттар қозғалысына қатысып, 14 жасында «Бөрік» (Eagle Scout) атағын алды.
Білім
Орта мектептен кейін Оукс BYU-ға түсті, онда кейде жоғары мектептер арасындағы баскетбол ойындарында радио хабаршысы болып жұмыс істеді. BYU-да бірінші курста оқып жүргендегі баскетбол ойынының бірінде ол жоғары мектептің соңғы курсында оқитын Джун Диксонмен танысты, және BYU-да оқып жүрген үшінші курсында оған үйленді. 1952 жылы Оукс Диксонға Солт-Лейк ғибадатханасында үйленді. 1954 жылы Оукс есепші мамандығы бойынша жоғары бакалавр дәрежесін алып BYU-ды бітірді. Содан кейін Оукс Чикаго университетінің құқық мектебіне толық оқу ақысы бойынша ұлттық құрмет стипендиясымен оқуға түсті, онда Чикаго университетінің құқық журналының бас редакторы болып қызмет етті. 1957 жылы ол заңгерлік доктор дәрежесін, дипломмен бітірді. Стажировкасын аяқтағаннан кейін, Оукс Kirkland & Ellis заң фирмасында жеке практикамен айналысты, онда корпоративтік дауларға маманданған. Бастапқыда олар Чикаго маңындағы батыс жақта тұрды, бірақ 1960 жылы Оукстар Иллинойс штатының Эльмхерст қаласында үй сатып алды. Тарихшы Лавина Филдинг Андерсонның айтуынша, Оукс Киркленд пен Эллистен Иллинойс Жоғарғы Сотында мүсікілікке тап болған алғашқы адвокат болды. Бұл Оукстың алғаш рет апелляциялық сотта іс жүргізгені болды. 1961 жылы Оукс Киркленд & Эллистен кетіп, Чикаго университетінің құқық мектебінде профессор болды. Құқық мектебінің факультетінде жұмыс істеген кезеңде Оукс уақытша декана болып қызмет етті. Осы кезеңде Рекс Лиді Жоғарғы Сотқа стажировкаға жіберуге тырысқан студенттердің қатарында болды. Оқытушы ретінде Оукс негізінен сенімгерлік және мүліктік құқық, сондай-ақ сыйлық салығы саласында сабақ берді. Ол Джордж Богертпен бірге трасттар бойынша оқулықтың жаңа басылымын жасау үшін жұмыс істеді. 1963 жылы Оукс «Дін мен мемлекет арасындағы қабырға» атты кітапты шығарды, онда заңдағы үкімет пен дін арасындағы қарым-қатынас және осы метафораның орындылығы талқыланды. Сондай-ақ ол 1963 жылғы желтоқсанда LDS Church Improvement Era журналында жарияланған мектептегі дұғалар туралы мақала жазды. Ол сонымен қатар дәлелдерді жоққа шығару және Төртінші түзету туралы да жазды. Ол «зардап шеккен қылмыс» деп есептелетін қылмыстар бойынша қудалауды қолдады және дәлелдерді жоққа шығару ережесіне қарсы болды. 1964 жылдың жазында ол Кук округының штат прокурорының көмекшісі болып қызмет етті. 1964 жылдың күзінде Оукс Чикаго университетінің құқық мектебінде толық профессор болып тағайындалды. Чикаго университетінде Оукс осы мекеменің құқықтық көмек клиникасының ғылыми жетекшісі болды. Ол сонымен қатар кедейлердің алдында тұрған түбірлік мәселелерді шешудің жолдарын іздеді. Ол сол кездегі кедейлікке қарсы федералдық бағдарламалардың себептеріне емес, симптомдарына тым көп көңіл бөлгенін сезінді. Оукс 1968 жылдың жазында Мичиган университетінің құқық мектебінде қонақ профессор болып қызмет етті. 1968 жылы ол «Диалог: Мормон ойларының журналы» журналының редакциялық кеңесінің негізін қалаушы мүшесі болды және 1970 жылдың басында журналдан кетті. 1969 жылы Оукс Чикаго университетінің тәртіптік комитетінің төрағасы болды. Әкімшілік ғимараттағы отырысқа қатысқан 160 студентке қарсы тыңдауды өткізген кезде Оукс екі рет физикалық шабуылға ұшырады. 100-ден астам студент оқудан шеттетілді немесе мектептен шығарылды. 1970 жылдың бірінші жартысында Оукс Чикаго университетінен демалысқа шықты, ол Иллинойс конституциялық конвенциясының Құқық Биллі комитетінің заң кеңесшісі болып жұмыс істеді, бұл оны комитет төрағасы Элмер Герцпен тығыз жұмыс істеуге мәжбүр етті. 1970 жылдан 1971 жылға дейін Оукс Америкалық Бар Қорының атқарушы директоры болды. 1971 жылы BYU президенті болып тағайындалғанда Оукс Чикаго құқық мектебін тастады. 1975 жылы Оукс АҚШ Жоғарғы Сотының бос орнына үміткер ретінде қарастырылған он бір адамның бірі болды және сегіз жыл Полинезия мәдени орталығының директорлар кеңесінің төрағасы болды.
BYU президенті
Эрнест Л. Уилкинсонның BYU-ның 7-ші президенті лауазымынан кейін, шіркеу білім беру жүйесінің комиссары Нил А. Максвелл кандидаттар туралы нақты мәлімет болмағандықтан, жаңа президентті іздеу үшін комиссия құрды. Уилкинсон мен Юта университетінің вице-президенті Джерри Р. Андерсон екеуі де Максвеллге Оукспен әңгімелесуді ұсынды. Оған лауазым ұсынылып, 1971 жылдың 1 тамызында міндеттерін атқара бастады. Университетке түсушілер саны артып, жаңа ғимараттар салынды, бірақ бұл бұрынғы басшылықтың қарқынымен болған жоқ. Алдыңғы президентінен өзгеше, Оукс университет студенттерінің тәртібіне, әсіресе шіркеу білім беру жүйесінің ар-ұждан кодексіне араласпады. Ол бұл мәселені студенттер деканына жүктеу керек деп есептеді. Оның BYU-дағы қызмет кезеңінде түсушілер саны жиырма пайызға өсті, сыныптардың орташа саны отыз төрт студенттен аспады. Кітапхана қоры 2 миллионға дейін жетті, ал докторантура аяқтаған профессор-оқытушылар саны 22 пайызға артты. Жыл сайын салынатын ғимараттардың саны Уилкинсон басшылығындағы жылына он бір ғимараттан жылына сегізге дейін азайды. Бұл мәселе АҚШ Білім департаменті мен BYU арасындағы келісіммен аяқталды, ол BYU-ға үйленбеген студенттердің барлығына, кампуста немесе одан тыс жерде тұрса да, жыныс бойынша бөлінген жатақханаларда тұру талабын сақтауға рұқсат берді. Оукс жеке білім беру саласына мемлекеттік араласуға қарсы болды және үш жыл бойы Американың тәуелсіз колледждер мен университеттер президенттерінің қауымдастығының президенті болды. Оның басшылығында мемлекеттік билік BYU-ға бақылау орнатуға бірнеше рет тырысты. 1975 жылы АҚШ Тұрғын үй, білім және әлеуметтік қамтамасыз ету департаменті BYU-ның ар-ұждан кодексінің жынысқа қатысты кемсітушілік тудыратынын мәлімдеуге тырысты, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Келесі жылы Әділет департаменті BYU-ның жыныс бойынша бөлінген жатақхана стандартын сақтаудан бас тартуға шағын үй иелеріне қысым көрсетуге тырысты, бірақ BYU дауды жеңіп алды. 1979 жылы Ішкі кірістер қызметі BYU-ны донорларының есімдерін жариялауға мәжбүрлеуге тырысты, олардың сыйлықтарының құнын дұрыс бағаламағанын айтты. Бұл мәселе федералды сотқа жеткізілді, онда талап негізсіз деп танылды. Президенттік кезеңінде ол BYU тарих профессоры Марвин С. Хиллмен бірге «Карфагендік қастандық: Жозеф Смиттерді өлтірген күдіктілердің соты» атты кітап жазды. Бұл кітап 1976 жылы Мормон тарихы қауымдастығының үздік кітап сыйлығын алды. Содан кейін Оукс BYU президенті лауазымынан босатылды, ал оның орнына Джеффри Р. Холланд келді. Баспасөз Бенсон мен Оукс арасындағы Веттерлиге қатысты даудың Оукстың босатылуына себеп болғанын хабарлады.
Бірінші төрағалық кеңесшісі
2018 жылдың қаңтар айында Рассел М. Нельсон шіркеудің жаңа президенті болды. Нельсоннан кейінгі аға елші ретінде Оукс Он екі елшінің кворумының президенті болды. Бірақ, Оукс Нельсонның Бірінші Президенттіктептің бірінші кеңесшісі болып тағайындалғандықтан, М. Рассел Баллард кворумның міндетін атқарушы президенті болып тағайындалды. Бірінші Президенттіктептің бірінші кеңесшісі ретінде Оукс КЭС Басқармасының бірінші вице-президенті қызметін атқарады. 2018 жылдың 1 маусымында Оукс Бірінші Президенттіктептің демеушілігімен өткен «Бір болу» шарасының ашылу сөзін айтты, ол діни қызметті кеңейту және барлық лайықты ер адамдарға, нәсілге қарамастан, сыйлау және мөрлеу сияқты ғибадатхана рәсімдеріне қол жеткізудің 40 жылдығын тойлады. Оукс бұл шектеудің салдарынан туған ауыртпалықты көргенін айтты, бұл ауыртпалықты Вашингтон, округ Колумбия және Чикаго қалаларында тұрғанда Юта штатында көргеннен гөрі көп сезінген. Ол сондай-ақ, бұл жаңалық оған үшін өте қиын уақыт болғанын атап өтті. 1978 жылғы жарияланбадан бұрын діни қызметке қатысты шектеулердің көптеген түсіндірмелерін зерттегеннен кейін, ол ешбір түсіндірмеге толыққанды сенбегенін түйіндеді. Оукс адамдарды өткен саясаттарға тым терең бойлаудың орнына, жарқын болашаққа қарауға шақырды. Ол сондай-ақ, нәсілдік, этникалық, экономикалық немесе басқа да түрдегі кез келген кемсітушілікке қарсы шығып, мұндай сенімдерді ұстанатындарды тәубе етуге шақырды. 2020 жылдың қазан айында Оукс жалпы конференцияда сөйлеген сөзінде әдептілікке шақырып, расизмді айыптады. 2020 жылдың 27 қазанында ол БЮУ-дағы рухани лекциясында бұл тақырыпқа қайта оралып, «Қаралардың өмірі маңызды» деген хабарламаны қолдап, оны даулы ұсыныстарды ілгерілету үшін пайдалануға қарсы ескертті. 2022 жылдың мамырында Оукс бұрынғы сенатор Оррин Хатчтың қоштасу рәсімінде сөз сөйледі.
Марапаттар мен құрметтер
Ол 1947 жылы «Бүркіт» скауты дәрежесін алды, ал 1984 жылы «Ерекше Бүркіт» скауты сыйлығымен марапатталды. 1984 жылы Юта штатының адвокатурасы оны «Жылдың судьясы» деп атады, ал 2012 жылы Федералист қоғамы ерекше қызметі үшін Ли Либерман Отис сыйлығымен марапаттады. 2013 жылы ол Бекет қорынан діни бостандық үшін Кентербери медалін алды, ал 2014 жылы Юта аймағының сауда палатасы «Долинаның тірегі» сыйлығымен марапатталды. 2021 жылы ол Құдай, отбасы, бостандық және ел құндылықтарын насихаттаған өмірлік еңбегі үшін Американың Бостандық фестивалімен құрметтелді. Оукс Дүниежүзілік отбасылар конгресінің құрметті кеңес мүшесі атанды. 1991 жылы Оукс Оңтүстік Юта университетінен құрметті диплом алды. Чикаго университетінің құқық мектебінің студенттері «Заң мектебі қауымдастығында Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің мүшелері болып табылатын құқық студенттерінің болуын, сенімдерін және алаңдаушылықтарын арттыру» мақсатымен Даллин Х. Оукс қоғамын құрды.
Отбасы
Оукс 1952 жылғы 24 маусымда Джун Диксонға үйленді. Ол 1998 жылғы 21 шілдеде қатерлі ісіктен көз жұмды. Олардың алты баласы болды, соның ішінде БЮУ-да тіл білімі профессоры Далин Д. Оукс және скрипкашы Дженни Оукс Бейкер. 2000 жылғы 25 тамызда Оукс Солт-Лейк ғибадатханасында Кристен Мередит МакМэйнге үйленді. МакМэйн 50 жасқа жуық болған, бұл оның алғашқы некесі еді; ол бұрын Жапонияның Сендай миссиясында ИСА шіркеуінің миссионері болып қызмет еткен. МакМэйн Юта университетінен бакалавр және магистр дәрежелерін, ал БЮУ-дан оқу жоспарларын және оқытуды зерттеу бойынша докторлық дәрежесін алды.