Кіріспе

Код түрі

Полибий квадраты, сонымен қатар Полибий тақтасы деп те аталады, бұл ежелгі гректер Клеоксен мен Демоклит ойлап тапқан, ал тарихшы және ғалым Полибий оны танымал еткен құрылғы. Бұл құрылғы қарапайым мәтін символдарын бөліп, оларды символдардың кішірек жиынтығымен көрсетуге мүмкіндік береді, бұл телеграфия, стеганография және криптография үшін пайдалы. Алғашқыда бұл құрылғы өрт сигналдарын беру үшін қолданылған, соның арқасында кез келген хабарлама кодталған түрде жіберілуге мүмкіндік болды, бұрынғыдай тек алдын ала белгіленген шектеулі нұсқалармен ғана емес. Мысалы, "полибий шифры" деген кілттік фраза төмендегідей қайта реттелген квадратты құрады. 123451POLYB2I/JUSCH3ERADF4GKMNQ5TVWXZ.

Телеграф

Полибий өзінің "Тарихында" соғыста тиімді сигнал беру қажеттілігін көрсетіп, осының алаңды дамытуға себеп болғанын айтады. Бұрын отпен сигнал беру тек күтілетін, алдын ала белгіленген хабарлар үшін ғана қолданыс тапқан, ал күтпеген оқиғалар туралы жаңа хабарларды жеткізу мүмкіндігі болмаған. Артур Костлер өзінің "Түскі күннің қараңғылығы" атты антитоталитарлық романында 1930 жылдары Сталиннің саяси тұтқындары қолданған кодты сипаттайды. (Костлер Испания Азамат соғысы кезінде соғыс тұтқыны болған.) Расында, оны көптеген қарапайым тәсілдермен (шамдардың жыпылықтауы, дыбыс сигналдары, барабандар, түтін сигналдары) беруге болады және Морзе коды сияқты күрделі кодтарға қарағанда үйренуі әлдеқайда оңай. Дегенмен, ол күрделі кодтарға қарағанда сәл тиімсіз.

Стеганография

Қарапайым бейнелеу стеганографияға да мүмкіндік береді. Бірден беске дейінгі сандарды жіптегі түйіндер, жамылғыдағы тігістер, үлкен аралықтан бұрынғы жалғасқан әріптер, немесе тағы да басқа әдістер арқылы көрсетуге болады.

Криптография

Полибиус квадраты сонымен қатар Полибиус шифры деп аталатын қарапайым шифр ретінде де қолданылады. Бұл шифр қазіргі заманғы стандарттар бойынша өте қауіпсіз емес, себебі ол әріптерді цифрлар жұбымен алмастыратын алмастыру шифры болып табылады және жиілік талдауы арқылы оңай бұзылуы мүмкін.

Бейімделулер

Полибиус квадраты мен Полибиус шифры ADFGVX шифры, гомофоникалық шифр және тағы да басқа шифрлеу әдістерімен үйлестірілуі мүмкін.