Кіріспе

2004 жылы шыққан американдық тәуелсіз жасөспірімдер драмасы.

"Speak" – 2004 жылы шыққан американдық тәуелсіз жасөспірімдер драмалық фильмі. Ол Лаури Холс Андерсонның 1999 жылы шыққан, марапатқа ие болған, сол аттас романы негізінде түсірілген. Фильмде Кристен Стюарт Мелинда Сордино рөлін ойнайды, ол жоғары сынып оқушысының зорлауынан кейін дерлік сөйлеуін тоқтатады. Фильм Мелинданың көзқарасымен баяндалады. Ол 2004 жылы Санденс кинофестивалінде тұңғыш рет көрсетілді, ал 2005 жылы Showtime және Lifetime телеарналарында көрсетілді.

Сюжет

Он төрт жасар Мелинда Сордино орта мектептің бірінші жылында бірінші күні қиындықтармен күреседі. Оның достары жоқ, басқалармен сөйлескенде ыңғайсыз және ыңғайсыз көрінеді. Күн бойы оны бірнеше оқушы мазақтайды, оны қайта-қайта "свитер" деп атайды. Бірнеше рет қайтадан көрген оқиғалардан оның полицияны өткен жаздағы үй кешінен шақырғаны анықталады. Оның 911-ге қоңырау шалу себебі - полицияға өзінің топтағы оқушы Энди Эванспен зорлағанын айту еді, бірақ оның жарақаттануы зорлау туралы телефон арқылы немесе полиция келген кезде хабарлауға кедергі келтірді. Ата - анасы Мелинданың сыныптан алған аттестатын көріп, оны ұстазы Мистер Мелиндаға жіберді. Нек оған тарих тақырыбы бойынша эссе жазуды айтады. Ол сабақта өз жұмысын оқымағанын айтқанда, оны директордың кеңсесіне жібереді. Мелинда Мелинданың "досы" деп мәлімдейтін Хизер Биллингс есімді жаңа студентке жақсы қарайды, бірақ Хизер көп ұзамай Мелинданы әлеуметтік алға жылжу мүмкіндігі пайда болғанда тастап кетеді. Мелинданың оң тәжірибеге ие болған жалғыз студенті - оның зертханалық әріптесі Дейв Петракис, ол өзін топқа қосылудан құтқарып қалды. Мелинданың өзіне деген сенімділігі Дэв пен оның сурет мұғалімі Фриман мырзаның көмегімен өте баяу қалпына келеді. Оның бұрынғы жақын досы Рейчел Бруин Эндимен кездесе бастайды, және Мелинда Рейчелдің өзі сияқты тағдырға ұшырайды деп қорқады. Мелинда Рейчелді кітапханада кездестіреді және оған кешке болған оқиға туралы шындықты қағаз бетіне жазып береді. Рейчел, Мелинда қызғаныштан өтірік айтып жатыр деп ойлап, оған "ауру" деп айтудан бас тартады, бірақ шындықты түсіну үшін, Эндиге қарсы тұрып, Мелинданың есімін бұрын айтқан (Рейчелдің достарымен бұрын ешқашан кездеспегеніне қарамастан) және оның қаншалықты әйелге жек көретінін көру арқылы шындықты түсінеді. Кейін Рейчел Эндидің өтірігіне ашуланып, оны зорлаудан қорқып, басқа адамдарға тойда болған оқиға туралы айтып, одан аулақ болады. Ұрпақшы мен өтірікші ретінде ашылған Энди Мелиндаға қарсы кек алады, оны бұрышқа тіреледі; ол оны мектептегі барлық адамдарға оқиғаның жалған екенін айтуға мәжбүрлеуге тырысады және оны қайтадан зорлауға тырысады. Мелинда күресіп, оның бетіне терпентин бөтелкесін лақтырып, соқыр етеді және сынған айнаның шыны сынығын мойнына ұстап, оны өлтіремін деп қорқытады. Оларды Мелинданың алыстаған досы Николь табады, ол басқа хоккей командасындағы қыздармен бірге Мелиндаға енді әлсіз Эндиді тұзаққа түсіріп, одан әрі шабуылға жол бермеуге көмектеседі. Бұл дау үйдегі тойда не болғаны туралы кез-келген күмәнді жояды, оны ұстап тұрған қыздар ашуланып, оны ұрықтанғандықтан таяқтарымен ұрып-соғып көреді. М. А. Нек Мелинданың оқиға орнын тастап кетіп бара жатқанын көріп, не болып жатқанын сұрайды, бірақ Мелинда жауап бермейді. Ауруханадан емделіп қайтып келе жатқанда, Мелинда машинаның терезесін түсіріп, терең дем алады. Ақыры, ол әкесінің алдында қорқынышты нәрседен күдіктенген анасына кешке болған оқиға туралы шындықты айту үшін күш табады.

Даму және алдын ала өндіріс

Продюсер және сценарист Энни Янг Фрисби романды оқып, фильмге түсіру құқығын алуға сәтті өтініш жасады. Өндіріс Колумбус, Огайо қаласында өтті, себебі өндірістік серіктесі Мэтью Майерс әйелімен бірге сол жерге көшіп бара жатқан еді.

Түсірілім

2003 жылдың тамызында фильмді түсіруге 1 миллион доллар жұмсалды, түсірілім 21 күнге созылды. Күрт жаңбырдың салдарынан су тасқыны болғандықтан түсірілім уақытша тоқтатылды, сол кезде автор Лори Халс Андерсон қызымен бірге түсірілім алаңына келді. Андерсон фильмде Мелиндаға картоп пюресін беретін асхана қызметкері рөлінде камео ретінде түскен. Фильмдегі мектеп сахналары Колумб қаласының шығыс жағындағы Истмур академиясында түсірілді.

Шығару

Фильм 2004 жылы Санденс кинофестивалінде тұңғыш рет көрсетілді және Woodstock кинофестивалі сияқты кинофестивальдер айналымында болды. Кейіннен ол 2005 жылдың 5 қыркүйегінде Showtime және Lifetime кабельдік арналарында бірдей уақытта эфирге шықты.

Қабылдау

Rotten Tomatoes сайтында фильмнің 5 пікірге негізделген 80% «жаңа» бағасы бар. The Hollywood Reporter журналының Мэрилин Мосс фильмге «жақсы жасалған және өте әсерлі» деп оң баға берді. Ол Стюарттың «фильмді көрген әркімге әсер ететін» «ерекше көзге түспейтін» ойынын мақтады. Мосс сондай-ақ музыканы және монтажды мақтап, оның «Стьюарт кейіпкерінің ішкі және сыртқы әлемін әдемі біріктіретінін» айтты. Өзінің YouTube арнасында сыншы Крис Стукман фильмге оң бағасын беріп, Стюарт пен Занның ойынын, түсірілім жұмысын және режиссурасын мақтады. Стокманн фильм Огайо штатында (Стокманның туған штаты) түсірілгендіктен, фильм өзін «үйде» сезінетінін айтты. Барбара Шульгасер Паркер фильмге бес жұлдыздың төртеуін берді және оны «фантастика мен өмірде жиі кездесетін тақырыпқа қарамастан, таңғажайып жақсы фильм» деп атады. Ол Стюарттың ойынын және режиссураны мақтады. The New York Times газетінің Нил Гензлингер фильм «негізінде жазылған кітаптың дана және нәзік үніне жақын емес» деген пікір білдірсе де, «бұл қиын мәселені тиімді түрде көрсетуге, көбінесе Кристен Стюарттың жас құрбан рөліндегі өнеріне қарызды» деді. Кристофер Нулл ContactMusic.com сайтында фильмге бес жұлдыздың үшеуін берді, «бұл лайықты, тіпті кейде өте жақсы, бірақ ақырында бұл материал өте таныс, сондықтан оқиғаның кез келген бұрылысын алдын ала болжауға болады» деді. Variety журналының Денис Харви өндіріс сапасын «жарайды» деп бағалады, бірақ «соңындағы келісім (және кінәлінің қоғамдық ұятқа салынуы) ересектер кейіпкерлерінің карикатуралық бейнесі мен режиссураның жеткіліксіз тереңдігі салдарынан әлдеқайда күштірек болуы мүмкін еді» деді.

Марапаттар

2006 жылы фильм Writers Guild Award сыйлығына ие болды. Джессика Шарзер балалар бағдарламаларындағы ең үздік режиссуралық жетістіктері үшін Директорлар гильдиясының сыйлығына ұсынылды.