Кіріспе

Балық түрлері

Қаламқанат (Carpiodes cyprinus), сонымен қатар қаламқанат карпсорғысы деп те аталады, Солтүстік Америкада кең таралған сорғыш балықтар тұқымдасының тұщы су балығының бір түрі. Оның денесі көптеген сорғыштарға қарағанда тереңдеу, сондықтан карпқа ұқсайды. Дегенмен, қаламқанат - карп емес. Оны карптан ауыздың айналасындағы сақалдың болмауымен ажыратуға болады. Қаламқанат ұзақ өмір сүреді, түрлі зерттеулерде оның 30, 44 және 52 жылға дейін өмір сүргендігі анықталған.

Физикалық сипаттама

Квилбэк – Солтүстік Америкада кең таралған, орташа мөлшердегі, терең денелі балық. Басы кішкентай, арқасы дөңгелек, құйрық жүзбегі терең тілімделген. Квилбэк балығының денесі бүйірінен қысыңқы болғандықтан, жанынан қарағанда жалпақ көрінеді. Квилбэк балығының аузы субтерминальды, сақалдары жоқ, ал төменгі ерінінде сорғыш тәрізді өскіндері де жоқ. Оның ірі, жылтыр, күміс түсті циклоид қабықтары бар, олар квилбэкке тән күміс түсін береді. Құрсағы ақ, ал төменгі жүзбектері сары немесе қызғылт сары түсті. Құйрығы мен арқа жүзбегі көбінесе сұр немесе күміс түсті болады. Квилбэк өз атын арқа жүзбегінің алғашқы бірнеше сәулелерінен пайда болатын ұзын тікенінен алған. Квилбэк балығының орташа ұзындығы 15–20 дюйм, салмағы 1–4 фунт аралығында болады. Дегенмен, олардың ұзындығы 26 дюймге дейін жетеді, ал салмағы 10 фунтқа жете алады. Квилбэк балығының денесінде кем дегенде 37 қабықтан тұратын, өте сезімтал, тікелей латеральдық (жанама) жүйесі бар. Бұл балыққа жыртқыштар мен жемді табуға көмектеседі.

Таралу, тіршілік ету ортасы және тамақтану

Құйрыққанат Солтүстік Американың көп бөлігінде, Саскачеваннан Флоридаға дейін, Оңтүстік Дакотадан Алабамаға дейін таралған. Құйрыққанаттың мекендейтін ортасы - қоңыржай, тұщы сулы жерлер. Бұл көптеген өзендерді, көлдерді, арналарды және салаларды қамтиды. Олар таза, ағысы баяу, өнімді және орташа тереңдіктегі суды ұнатады. Құйрыққанатты Гудзон шығанағында, Миссисипи өзенінің алабында, Ұлы көлдерде, сондай-ақ Делавэр, Апалачикола және Перл өзендерінің су жинау алаптарында кездестіруге болады. Олар жылы сулы өзендердің биомассасының үлкен бөлігін құрайды, бірақ дәстүрлі американдық балық аулау тәсілдерімен ұстау өте қиын. Құйрыққанат карпсукері биік жүзбеклі карпсукермен және өзендік карпсукермен жақын туыс. Барлық үш түрдің де балықшыларға сирек түсетініне олардың тамақтану әдеттері себеп, бірақ оларды кейде құрттармен, шабақтармен және жасанды әйелдермен ұстауға болады. Құйрыққанаттар көбінесе үйірде тамақтанады. Олар - барлық жейтін және су түбіндегі организмдермен қоректенетін балықтар, олар мөлдір суы бар көлдерді, өзендерді және ағыстарды ұнатады. Тамақтанатын кезде құйрыққанаттар үйірі құмды немесе қиыршық тасты түбімен баяу қозғалады. Олардың негізгі тамағы - су жәндіктерінің дернәсілдері және басқа ұсақ организмдер, бірақ олар моллюскалар мен су өсімдіктерін де жейді.

Өмірбаян

[[Файл:Бигмуут бизоны мен квиллбек. jpg|thumb|Бигмуут бизоны (жоғарыда) квиллбекпен (төменде) салыстырылған. Бұл екі түр де ұзақ өмір сүретін катостомидтер. Миннесота штатындағы популяцияны зерттеу көрсеткендей, олар 8-9 жасқа келгенде жыныстық жағынан жетілуі мүмкін, ересек мөлшерде ондаған жылдар бойы өмір сүруі мүмкін, бұрынғыдан сирек жаңаруы мүмкін және 40 жылдан астам ұзақ өмір сүруге жетеді. Ұрықтандыру сыртқы ортада жүреді, ал жұмыртқалар тыныш суға тасталады. Квиллбек жұмыртқа туатындықтан, жұмыртқалар балықтың денесінен тыс жерде шығады. Квиллбек көп әйелді және көп ерлі жүйеге ие, яғни екі немесе одан көп еркек екі немесе одан көп анамен жыныстық қатынас жасайды. Әр жыныстың саны әртүрлі болуы мүмкін және олардың тең болуы міндетті емес.

Адамдармен қарым-қатынасы

Қазіргі уақытта Квиллбек Америка Құрама Штаттарының, Вермонт, Нью-Йорк және Мичиган сияқты көптеген штаттарында жойылу қаупінде тұр. Альберта, Саскачеван, Квебек, Оңтүстік Дакота, Канзас, Оклахома, Арканзас, Луизиана және Солтүстік Каролина сияқты аймақтар да осы түр үшін осал болып табылады. Квиллбектер тіршілік ететін экожүйеге пайдалы, себебі олар су түбіндегі организмдермен қоректенеді. Су түбіндегі организмдермен қоректену арқылы олар мекендейтін ортаны таза ұстауға көмектеседі. Квиллбек Мексика экономикасы үшін де маңызды. IGFA бойынша осы түрдің әлемдік рекорды 2016 жылы Канададағы Манитоба көлінен ауланған 8 фунт 1 унцияны құрайды.