Кіріспе
Jagex Limited – британдық бейне ойынды әзірлейтін және жариялайтын компания. Ол RuneScape және Old School RuneScape ойындарымен танымал, екеуі де тегін, көп ойыншылы онлайндық рөлдік ойындар. Компанияның аты компанияның бастапқы ұранынан шыққан, ол – "Java Gaming Experts". RuneScape-тен басқа, Jagex өзінің FunOrb порталында бірнеше ойын-сауық ойындарын, сондай-ақ басқа да ойындарды шығарды. Jagex 2012-2016 жылдар аралығында АҚШ инвесторларына, 2016-2020 жылдар аралығында қытай инвесторларына, 2020 жылы Macarthur Fortune Holding LLC компаниясына, 2020-2024 жылдар аралығында The Carlyle Group компаниясына тиесілі болды және қазір CVC Capital Partners компаниясына тиесілі.
Jagex Limited is a British video game developer and publisher based at the Cambridge Science Park in Cambridge, England. It is best known for RuneScape and Old School RuneScape, both free to play massively multiplayer online role playing games. The company's name is derived from the company's original slogan, "Java Gaming Experts". In addition to RuneScape, Jagex has released multiple casual games on its FunOrb portal, as well as other titles. Jagex was owned by U. S. investors between 2012 and 2016, by Chinese investors from 2016 to 2020, by Macarthur Fortune Holding LLC in 2020, by The Carlyle Group from 2020 to 2024, and is presently owned by CVC Capital Partners.
Тарих
Бастапқыда өз жобалары үшін Jagex атауы мен логотипі жасалып, ағайынды компьютер бағдарламашылары Эндрю Гоуэр мен Пол Гоуэр 1999 жылы Jagex атауымен сауда жасауды бастады. Jagex Software компаниясын "Веб-беттер үшін жоғары сапалы Java ойындарын шығаруға маманданған Англиядағы шағын бағдарламалық қамтамасыз ету компаниясы" деп сипаттады. Сол жылы олар 2001 жылдың қаңтарында шыққан MMORPG RuneScape-де жұмыс істей бастады. 2001 жылдың желтоқсан айында Эндрю Гоуэр, Пол Гоуэр және Констант Теддер Jagex-ті қазіргі түрінде іске қосты, Теддер оның бас директоры болды. Jagex 2001 жылы Эндрю Гоуэрден Jagex атауын ресми түрде сатып алды. RuneScape қарқынды өсті; шығарылғаннан кейін бір жыл өткен соң миллионнан астам тегін тіркеулер жасалды. Ойын бастапқыда жарнамалармен қолдау көрсетілді, бірақ дотком көпіршігі жарнама берушілердің азаюына әкелді. Жаңа компания хостинг шығындарын және одан әрі дамуды қолдау үшін қосымша мүмкіндіктері бар ойынның ақылы нұсқасын жасады. Ол алғашқы сағатта 2000, ал алғашқы аптада 5000 жазылушыны жинады, сол кезде бұл әлемдегі ең ірі Java ойындарының біріне айналды. 2007 жылы RuneScape бір миллион абонентке жетті; іске қосылғаннан кейін 11 жыл өткен соң компания 200 миллион тіркелгіге ие екенін мәлімдеді. 2010 жылы War of Legends шығарылғанға дейін компания "Java Gaming Experts" слоганын қолданды, себебі ол осы уақытқа дейін тек Java тілінде жазылған ойындарды ғана шығарған. Flash-қа негізделген War of Legends іске қосылғаннан кейін компания атауы "Ойын тәжірибесі туралы" дегенді білдіретіні айтылды.
Компанияның құрылымы
RuneScape пайдаланушылар саны артаған сайын, Jagex өсті. 2003 жылдың 11 желтоқсанына дейін RuneScape-тің 65 000 төлемақы мүшесі болды, ал Jagex-те 29 қызметкер жұмыс істеді. 2007 жылдың 4 мамырында RuneScape-тің 6 000 000-нан астам белсенді тегін тіркелгісі және 1 000 000-нан астам белсенді абоненті болды. 2012 жылдың шілдесіне қарай Jagex-те 500-ден астам қызметкер болды. Бастапқыда компания өз қаражатымен қаржыландырылды; алайда, 2005 жылдың қазан айында Jagex Insight Venture Partners компаниясынан инвестиция алды. 2007 жылдың 23 қазанында PayPal-дың бұрынғы Еуропалық REO-сы Джефф Иддисон Констант Теддердің орнына бас директор болды. Иддисон 2009 жылдың қаңтар айында бас директор лауазымынан кетті, ал оның орнына Jagex-тің бұрынғы CTO-сы болған Марк Герхард тағайындалды. Jagex 2009 жылдың 15 сәуірінде Ұлыбританияның ойын әзірлеушілер сауда ұйымы TIGA-ның мүшесі болды. TIGA-ның бас директоры Ричард Уилсон Jagex-ті "әлемдегі ең табысты ойын әзірлеушілердің бірі, тіпті Ұлыбританияда да емес. Jagex өте танымал ойындарды жасады және онлайн қауіпсіздік пен қорғау саласында жетекшілік етеді" деді. 2010 жылдың желтоқсанында The Raine Group және Spectrum Equity Investors компанияға инвестиция жасады, ал Insight өз үлесін арттырды. Эндрю Гоуэр, Пол Гоуэр және Констант Теддер сол кезде директорлар кеңесінен кетті. Алайда, сұхбатта Герхард Insight компаниясының 2010 жылдың желтоқсанында 13 ай бұрын 55% үлесін сатып алғанын мәлімдеді. 2014 жылдың 11 қыркүйегінде Марк Герхард 2015 жылға дейін Jagex-тен кетіп бара жатқанын жариялады. 2015 жылдың 2 сәуірінде Род Кузенс Codemasters-тен кеткеннен кейін Jagex-тің бас директоры болып тағайындалды. 2016 жылдың шілдесінде Jagex-ті қытайлық инвестициялық компания Hongtou сатып алды, кейіннен оны Zhongji Holdings сатып алды, ол өз атауын Fukong Interactive Entertainment деп өзгертті. Jagex 2020 жылдың сәуірінде АҚШ-тағы активтерді басқару компаниясы Macarthur Fortune Holding-ке 530 миллион долларға сатылғанға дейін Fukong құрылымындағы Hongtou-ның иелігінде болды. Фил Манселл 2017 жылдың қаңтарында Jagex-тің бас директоры болды. Carlyle Group 2021 жылдың қаңтарында Macarthur-дан компанияның көпшілік үлесін белгісіз сомаға сатып алды, бұл The Daily Telegraph бағалауынша, Macarthur бұрын төлеген 530 миллион доллардан жоғары болды. Бұл туралы хабарланғаннан кейін Plutos Sama Holdings компаниясы Jagex-тің Шанхай Hongtou-дан Macarthur-ға сатылуы Шанхай Hongtou-мен бизнес мәмілелеріне байланысты бұрынғы мәселелерге байланысты жарамсыз деп мәлімдеп, заңдық шағымдануға барысты. Plutos Sama өз шағымында 2020 жылдың тамызында Jagex-ті қоса алғанда Hongtou-ды сатып алу үшін жалғыз ұсыныс жасағанын, бірақ келісім аяқталмағанын, бірақ оның орындалуы керек болғандықтан, олар Jagex-тің заңды иелері екенін айтты. 2022 жылдың шілдесінде Jagex американдық Pipeworks Studios ойын компаниясын сатып алды. 2022 жылдың желтоқсанында Jagex Scum ойынын жасаумен танымал болған хорваттық Gamepires студиясын сатып алды. 2024 жылдың ақпанында CVC Capital Partners Fund VIII және Haveli Investments компаниялары Jagex-ті Carlyle Group-тан 910 миллион фунт стерлингке сатып алды. 2013 жылы Jagex RuneScape-ке "Жақсылық құдырынын" қосты, ол ойыншыларға қайырымдылыққа арналған ойын ішіндегі заттар мен байлықты сыйлауға мүмкіндік берді, сондай-ақ сыйлық берген ойыншылардың тізімін көрсететін рейтингтік кесте болды. Қоғамнан алынған әрбір 10 миллион алтынға Jagex түрлі қайырымдылық ұйымдарға 2 доллар сыйлады. 2014 жылдың шілдесінде Jagex RuneScape-ке қара және ақ мүйізтұмарларды үй жануарлары ретінде және олар туралы сұрақтарды қосу арқылы қара және ақ мүйізтұмарларды заңсыз аулау туралы хабардарлықты арттыруға көмектесті. Бұл науқан United for Wildlife ұйымымен бірлесіп жүргізілді. Jagex 2020 жылы 445 000 фунт стерлингтен астам қаражат жинады, оның басым бөлігі психикалық денсаулық, әртүрлілік және инклюзияға бағытталды.
Планетарий
Jagex Planetarion онлайн ғарыш соғысы ойынына құқығын иеленеді. Олар 10 жылдан астам уақыттан бері осы құқыққа ие, бірақ IP-ні сатып алғаннан кейін қоғамдастыққа үлкен уәделер бергеніне қарамастан, ойынмен тым көп айналыспайды. Олар IP-ні үшінші тарапқа лицензиялайды, ол қоғамдастықпен бірлесіп ойынды дамытуды жалғастырады. Planetarion 1999 жылдан бері қолданыста және адал ойыншылар базасына ие.
RuneScape (қалыптасу)
RuneScape – Эндрю және Пол Гоуэрдің 2001 жылғы қаңтарда шығарған фэнтези MMORPG ойыны. Гиннес рекордтарының ең танымал, тегін ойналатын MMORPG ретінде танылған. RuneScape оқиғасы Гиелинор әлемінде өтеді, бұл ортағасырлық фантастикалық әлем, ол әртүрлі патшалықтарға, аймақтарға және қалаларға бөлінген. Әр аймақ ойыншыларға әртүрлі монстрлар, ресурстар мен тапсырмалар ұсынады. Ойынның құрастырылған әлемі, оның жасаушыларының басқа веб-сайтындағы FunOrb, «Гиелинор әскерлері» және «Фаладордағы сатқындық», «Канифиске оралу» және «Қан мұрасы» романдары арқылы да зерттелген. Ойыншылар ойында өзгертіліп жасалған аватарлармен бейнеленеді. RuneScape сюжеттік желі бойынша ойналмайды; керісінше, ойыншылар өз мақсаттары мен міндеттерін өздері қояды. Ойыншылар ойын емес кейіпкерлер (NPC) монстрларымен күресуге, тапсырмаларды орындауға немесе қолжетімді дағдыларда тәжірибелерін арттыруға таңдай алады. Ойыншылар бір-бірімен сауда жасасып, әңгімелесіп немесе мини-ойындар мен іс-шараларға қатысып өзара әрекеттеседі, олардың кейбіреулері бәсекелестікке немесе ұрысқа негіделген, ал басқалары кооперативтік немесе бірлесіп ойнауды талап етеді.
Ескі мектептің RuneScape
Old School RuneScape – 2007 жылдың тамызындағы нұсқасына негізделген және 2013 жылдың 22 ақпанында жарық көрген RuneScape ойынының жеке бір түрі. Ойынды шығаруға қолдау көрсету деңгейін анықтау мақсатында өткізілген дауыс беруде 50 000-нан астам (барлығы 449 351) дауыс жиналғаннан кейін, ол төлем жасайтын ойыншыларға қолжетімді болды, ал 2015 жылдың 19 ақпанында тегін ойналатын нұсқасы пайда болды. Old School RuneScape тұрақты түрде жаңа мазмұнмен жаңартылып отырады, бірақ жаңа жаңартулар ойынға қосылмас бұрын ойыншылардың дауыс беруі қажет. 2017 жылдың 17 шілдесінде Jagex компаниясы Old School RuneScape ойынының мобильдік нұсқасын жасауды жоспарлап отырғанын хабарлады.
DarkScape (Қараңғылық)
2015 жылдың 16 қыркүйегінде Jagex DarkScape-ті шығарды, ол RuneScape-тің жеке нұсқасы болып, ашық әлемде ойыншылар арасында PvP (ойынышыға қарсы ойыншы) шайқастарын ұсынды. DarkScape бастапқыда RuneScape-тің көптеген мазмұнымен бірге шықты, бірақ содан кейін жеке жаңартулар алды. DarkScape-те ойнау толығымен тегін болды, бірақ төлем жасаған абоненттерге қосымша мүмкіндіктер берілді. 2016 жылдың 29 ақпанында DarkScape-ке қызығушылықтың нашар болуына байланысты 28 наурызда жабылатыны туралы хабарланды.
N блогының жүктемесі
2014 жылдың 11 желтоқсанында Block N Load, құмдық ойын салынған тактикалық бірінші тұлға атыс (FPS) ойыны жабық бета-тестілеуге кірді. 2015 жылдың 5 наурызында Jagex Block N Load ойынының 2015 жылдың 30 сәуірінде PC үшін шығатынын хабарлады.
FunOrb-тың атауы
FunOrb – Jagex компаниясы құрған ойын сайты. 2008 жылдың 27 ақпанында іске қосылған, бұл компанияның RuneScape-тен кейінгі алғашқы маңызды жобасы болды. Барлық ойындар Java тілінде бағдарламаланған. FunOrb 2018 жылдың 7 тамызында толығымен жабылды. Сайт көбінесе "күрделі ойынға бейім", "көлемді ойынға бейім" немесе "уақыты шектеулі" ойыншылар нарығына арналған еді.
8Әлемдер
8Realms – Jagex компаниясы жасаған HTML-ге негізделген империя құруға арналған көп ойыншылы онлайн стратегиялық ойын. Бұл компанияның өз күштерімен әзірленген алғашқы MMORTS ойыны және War of Legends ойынынан кейін жарияланған екінші MMORTS болды. 8Realms жабық бета-тесті 2011 жылдың 5 мамырында шығарылды; ойыншылар шақыру арқылы және ойынның Facebook желісіндегі парақшасы арқылы жабық бета-тестіге ертерек қол жеткізді. 2012 жылдың 28 мамырында Jagex компаниясы ойынды жабу туралы хабарлады, осы ретте «ойынның табысқа жетудегі біздің жоғары үміттерімізге сай еместігі анық болды» деді.
Карнаж жарысы
2012 жылдың 11 қазанында Jagex Facebook платформасы үшін Carnage Racing деп аталатын жарыс ойыны жасап жатқанын хабарлады. Ойын Unity ойын қозғалтқышында іске қосылып, 2012 жылдың қараша айында жарық көрді.
Хроника: Руналық аңыздар
Jagex компаниясы Chronicle: RuneScape Legends ойынын 2014 жылғы RuneFest көрмесінде жариялады, оның шығарылымы келесі жылға жоспарланған. Ол ойыншыларға RuneScape кейіпкерлерін қолдана отырып, өздерінің оқиғаларын карталар арқылы құруға мүмкіндік береді. 2015 жылдың 25 қарашасында Chronicle жабық бета-тестілеуге кірді және 2016 жылдың 26 мамырында Steam платформасында жарық көрді. 2018 жылдың 8 мамырында ойынның «көптеген техникалық мәселелер» және ойыншылар санының азаюына байланысты тоқтатылатыны туралы хабарланды. Ойын серверлері 2018 жылдың 6 тамызына дейін жұмыс істеді.
Аңыздар соғысы
War of Legends - ежелгі қытай мифологиясы әлемінде өтетін MMORTS ойыны, ол 2010 жылдың 19 қаңтарында шықты. Бұл Jagex компаниясының алғашқы MMORTS жанрындағы ойыны, компанияның үшінші тараптан дамытылған алғашқы ойыны, Jagex баспасынан шыққан және Java тілінде жазылмаған алғашқы ойын, сондай-ақ компанияның алғашқы микротранзакциялық ойыны болды. Ойын 2014 жылдың 22 желтоқсанында тоқтатылды, ал 2015 жылдың 29 қаңтарында Jagex компаниясы ойынды сыртқы дамыту студиясы шеше алмаған қауіпсіздік мәселелеріне байланысты қайта іске қоспайтынын хабарлады.
Геротопия
2011 жылдың 10 мамырында Jagex Нью-Йорк қаласындағы Herotainment балалар медиа компаниясымен бірлесіп, 25 мамырда жарық көрген Herotopia атты жаңа браузерлік ойынды шығаруға кіріскенін хабарлады. Jagex мәлімдемесіне сәйкес, ойын – "балаларға өздері қалағандай етіп өзгерте алатын қызықты және әдемі тәжірибе сыйлайтын виртуалды әлем" болмақ. Ойын серверлері 2019 жылдың 6 наурызында тоқтатылды.
Ғарыш панктары
2021 жылдың 1 шілдесінде Jagex компаниясы "Flying Wild Hog" ойын студиясы жасаған Space Punks атты loot shooter ойынын жариялады. Ол 14 шілдеде Epic Games Store дүкенінде ерте баптау кезеңінде қолжетімді болды.
Мельвор бос орында
2021 жылдың 21 қазанында Jagex Runescape ойынынан шабыттанған Melvor Idle деп аталатын сұраныссыз ойынды жариялады. Ойынды бұрынғы жеке дамытушы, Games By Malcs компаниясының өкілі Брендан Малколммен серіктестікте дамытуда. Серіктестік туралы жарияланғанға бір ай бұрын ойын ерте нұсқасы қолжетімді болды.
Қозғалтқыш
Jagex өзінің алғашқы мобильді ойыны Bouncedown-ды iPhone және iPod Touch үшін 2009 жылдың 3 желтоқсанында шығарды, одан кейін 2010 жылдың 15 сәуірінде StarCannon, 2010 жылдың 8 маусымында Miner Disturbance және 2010 жылдың 23 қыркүйегінде Undercroft ойындары жарық көрді. Компанияның алғашқы HTML-ге негізделген ойыны 8Realms iPad-та жұмыс істеу үшін жасалған.
Трансформерлер әлемі
2011 жылдың 14 наурызында Jagex компаниясы Hasbro компаниясымен «Трансформерлер» интеллектуалдық меншігіне негізделген «Трансформерлер Ғалам» ММО ойынын жасау бойынша серіктестік туралы жариялады. Ойынның 2013 жылы Солтүстік Америкада, Латын Америкасында, Еуропада, Жаңа Зеландияда және Австралияда іске қосылуы жоспарланған. Ойын 2014 жылдың 4 шілдесінде ашық бета-тестілеуге түсті, бірақ 2014 жылдың 16 желтоқсанында ойынның жобасы тоқтатылып, бета-тестілеу 2015 жылдың 31 қаңтарында аяқталды.
Жұлдыздық таң
Stellar Dawn – Jagex компаниясы әзірлеп жатқан браузерлік ғылыми-фантастикалық MMORPG болды. Алғашқыда MechScape деп аталған жоба, аяқталған түрі бастапқы жобалау талаптарына сай келмегендігі анықталған соң тоқтатылып, қайта аталды. Жоба жаңадан жасалып, 2010 жылдың 14 шілдесінде Jagex Stellar Dawn ресми сайты жарияланғанда Stellar Dawn деп ресми түрде таныстырылды. 2010 жылдың 10 тамызында алғашқы ресми Stellar Dawn трейлері шықты. Ойынның 2011 жылы іске қосылуы жоспарланған, бірақ 2012 жылдың наурыз айында Jagex Transformers Universe және RuneScape жобаларына көшу үшін әзірлеу тоқтатылғанын хабарлады.
RuneScape: бос оқиғалар
RuneScape: Idle Adventures – Hyper Hippo Productions компаниясы жасаған RuneScape әлемінде өтетін сұраныссыз ойын. 2016 жылдың 23 сәуірінде Steam платформасында жабық бета-тестілеуге қол жеткізілді, бірақ пайдаланушылардың жетіспеуіне байланысты 2017 жылдың 15 мамырында тоқтатылды.