Кіріспе

BioWare – Канаданың Альберта провинциясындағы Эдмонтон қаласында орналасқан бейне ойынды дамытушы компания. Ол 1995 жылы жаңа ғалымдар Рей Музика, Грег Зешук және Августин Ип, сондай-ақ Трент Остер, Брент Остер және Марсель Зешукпен бірлесіп құрылған. 2007 жылдан бері компания американдық Electronic Arts баспагеріне тиесілі. BioWare рөлдік бейне ойындарға маманданған және жоғары бағаланған, табысты лицензиялық франшизаларды жасауымен танымал: Baldur's Gate, Neverwinter Nights және Star Wars: Knights of the Old Republic. Олар содан кейін түпнұсқа зияткерлік меншік негізінде бірнеше сәтті ойындар жасады: Jade Empire, Mass Effect сериясы және Dragon Age сериясы. 2011 жылы BioWare өзінің алғашқы көп ойыншылы онлайн-рөлдік ойынын (MMORPG) – Star Wars: The Old Republic ойынын шығарды.

Қор

BioWare компаниясы Рей Музика мен Грег Зешук, сондай-ақ Трент Остер, оның бауыры Брент, Зешуктің туысы Марсель және Августин Иппен бірлесіп құрылған. Құрылтайшы топтың ішінде Музика, Зешук және Ип жақында Альберта университетінің медицина факультетін аяқтаған және оқу кезінде пайдалану үшін бағдарламалау тәжірибесіне ие болған. Олар Иппен бірге медициналық симуляция бағдарламасын жасаған.

1990 жылдар: Сынған болат және Балдур қақпасы

Олардың алғашқы ойыны, Shattered Steel, MechWarrior ойындарына ұқсас, идеяның дұрыстығын көрсету үшін жасалған демо нұсқа ретінде басталды. Бұл демоны он баспагерге жіберді, олардың жетісі компанияға ұсыныспен жауап берді. "Shattered Steel" ойынын шығару туралы келісім ақырында Interplay Entertainment компаниясымен жасалды. Брент Остер мен Трент Остер сол кезде BioWare компаниясын тастап, Pyrotek Studios құрды, ол Shattered Steel ойынын дамытуын жалғастырды, бірақ бір жылдан кейін тарап кетті, ал Трент ойынды аяқтау үшін BioWare-ге қайта оралды. BioWare-дің алғашқы ойыны келесі жылы шықты. Shattered Steel ойынының шығуы IGN сайтында "сәл табысқа жеткен" және "жақсы сатылымды" деп сипатталды. Екі маңызды ерекшелік болды: деформацияланатын ландшафт (ойыншының қаруынан келген зақым ортада кратерлер жасады) және аймақтық зақымдану (дәл атылған оқтар жаудың орнатылған қаруларын бұзуы мүмкін еді). Shattered Steel ойынына 1998 жылға жоспарланған жалғасы жасалмады.

2000 жылдар: EA Acquisition, Mass Effect & Dragon Age

Осы кезде BioWare әрекет жанрына қайта оралуға шешім қабылдады. Компанияның алғашқы ойы Shattered Steel ойынының жалғасын жасау еді, бірақ ақырында Shiny Entertainment-тің MDK ойынының жалғасы дамытуға таңдалды. Осылайша BioWare EA құрамына енді, бірақ өзінің брендін сақтап қалды. 2007 жылы BioWare Mass Effect ғылыми-фантастикалық ролик ойынын шығарды. Келесі жылы BioWare Nintendo DS платформасы үшін Sonic Chronicles: The Dark Brotherhood ойынын шығарды, бұл олардың қолға ұсталатын ойын консолі үшін жасаған алғашқы ойыны болды. Кейіннен EA, BioWare компаниясы EA-ның тағы бір бөлімшесі Mythic Entertainment компаниясымен бірігетінін хабарлады. Келісімнен кейін Mythic Entertainment өз атауын BioWare Mythic деп өзгертетін болды. 2008 жылы MMORPG тобының Electronic Arts құрамына қосылуы BioWare тобына, BioWare-дің Эдмонтон қаласындағы бастапқы кеңсесінен тыс, үш қосымша студия қосылуына әкелді. Біріншісі Техас штатының Остин қаласында орналасқан және Гордон Уолтон мен Ричард Фогель сынды сала ардагерлері басқарып, Star Wars: The Old Republic MMORPG жобасымен жұмыс істеу үшін құрылды. Студия және жоба 2006 жылдың 13 наурызында жарияланды. 2009 жылдың 2 наурызында BioWare Монреаль қаласында (Квебек провинциясы) жаңа студия ашқанын хабарлады, ол қажет болған жағдайда қолдағы жобаларға көмектесу үшін құрылды. 2000-жылдардың ортасында BioWare қызметкерлері бірнеше бейне ойын жобаларын жасады, бірақ олардың барлығы ақырында тоқтатылды. 2008 жылы Nintendo DS үшін Mass Effect франшизасының спин-оффы Mass Effect: Corsair ойыны жасау мүмкіндігі зерттелді, ол Star Control ойынынан шабыттандырылып, бірінші тұлғадан ойналатын болды. Бір кезде Jade Empire ойынының жалғасы дамытылып жатқан еді. Agent және Revolver ойындарының пайдаланылмаған түсінік суреттері 2021 жылдың қаңтар айында жарық көрген BioWare: Stories and Secrets from 25 Years of Game Development атты суреттер жинағында көрсетілген. 2009 жылдың 24 маусымында Electronic Arts ролик ойындар мен көп ойыншылы онлайн ойындарды дамытуды қайта құрылымдауды жариялады, бұл жаңа топқа Mythic Entertainment және BioWare екі компаниясы енді. BioWare-дің негізін қалаушы және бас директоры Рей Музика осы жаңа құрылған "BioWare Group" тобының бас директоры болып тағайындалды. BioWare-дің екінші негізін қалаушысы Грег Зешук жаңа MMORPG студиясы тобының топтық шығармашылық директоры болды. BioWare студиялары өзгеріссіз қалды және Музикаға есеп беруді жалғастырды. 2009 жылдың соңында BioWare сыншылардың жоғары бағасын алған Dragon Age: Origins ролик ойынын шығарды.

2010 жылдар: Музика мен Зешуктің келуі, Mass Effect үзілісте, Anthem

2010 жылдың қаңтар айында BioWare «Mass Effect» сериалының жалғасын – «Mass Effect 2» ойынын шығарды, ол сыншылардың жоғары бағасын алып, көптеген марапаттарға ие болды. Компания 2011 жылы Ирландияның Галвей қаласында жаңа клиенттерге қызмет көрсету кеңсесін ашатынын хабарлады. BioWare 2011 және 2012 жылдар аралығында үш ірі ойынды аяқтады. Масштабты көп ойыншылы онлайн-рольдік ойын (MMORPG) «Star Wars: The Old Republic» BioWare-дің «Star Wars» франшизасына бұрынғы үлесіне негізделген және 2008 жылдың 21 қазанында жарияланды, бірақ BioWare алдыңғы жылдың қазан айында LucasArts-пен нақтыланбаған жаңа ынтымақтастық туралы алғашқы рет айтқан болатын. Басқа ойындар – «Dragon Age II», «Dragon Age: Origins» және «Mass Effect 3» ойындарының жалғасы болды. 2012 жылдың наурызында «Mass Effect 3» жарық көргеннен кейін көптеген ойыншылар оның соңына қанағаттанбады, бұл трилогияның аяқталуына қатысты жасаушылардың бұрынғы уәделерін орындамағанын айтты. Ойын соңына байланысты туындаған дауға жауап ретінде BioWare 5 сәуірде шығарылымнан кейінгі контент өндірісін қайта жоспарлайтынын және түпнұсқа соңын кеңейтетін және сынның ең көп таралған мәселелерін қарастыратын «Extended Cut» DLC-ін шығаратынын мәлімдеді. «Extended Cut» 2012 жылдың 26 маусымында тегін жүктеу ретінде қолжеткізілді. 2012 жылдың 18 қыркүйегінде, үшінші «Dragon Age» ойынының ресми жарияланған күнінен кейін, BioWare-дің қалған негізін қалаушылары Рей Музика мен Грег Зешук бірден ойын индустриясынан кетіп бара жатқанын хабарлады. Шамамен бір жыл бойы ресми басшысыз болғаннан кейін, EA 2013 жылдың 9 қыркүйегінде Мэтью Бромбергті BioWare лейблінің бас директоры етіп тағайындады. Major League Gaming компаниясының бұрынғы бас директоры және президенті Бромберг 2012 жылдан бері BioWare Austin компаниясының бас менеджері болып жұмыс істеді; оның жоғарылатуынан кейін Джефф Хикман Остин компаниясының бас менеджері болып тағайындалды. Арин Флин BioWare Canada (Эдмонтон және Монреаль) және Джон Ван Канегем, Victory Games және Waystone Studio (сонымен қатар BioWare лейблінің бөлігі) басшылары болды. LucasArts компаниясын сатып алып, таратып жібергеннен кейін The Walt Disney Company 2013 жылдың мамырында Electronic Arts компаниясы «Жұлдызды соғыс» франшизасын әзірлеп жатқан BioWare командасымен қатар» болашақ «Жұлдызды соғыс» ойындарын шығаратынын мәлімдеді. 2013 жылдың қарашасында «Mass Effect» сериясының келесі бөлімінен тизер суреттері жарияланды. Тағы бір жаңа IP, «Shadow Realms» атты ойын – эпизодтық 4-ке қарсы 1 оқиғаға негізделген онлайн-әрекеттік рольдік ойын, және Gamescom 2014-те жарияланды. 2015 жылдың 9 ақпанында BioWare Austin «Shadow Realms» дамуы тоқтатылатынын мәлімдеді. «Mass Effect» сериясының авторы Кейси Хадсон 2014 жылдың мамырында BioWare-ден кетіп, ал «Star Wars: Knights of the Old Republic» және алғашқы екі «Mass Effect» ойындарының авторы Дрю Карпышин 2015 жылы қайтып келді, ал «Dragon Age» авторы Дэвид Гейдер 2016 жылдың қаңтарында BioWare-ден кетіп қалды. Крис Уинн және Крис Шлерф, екеуі де «Mass Effect: Andromeda» дамуында маңызды рөл атқарды, 2015 жылдың желтоқсанында және 2016 жылдың ақпанында сәйкесінше кетіп қалды. Алексис Кеннеди, Failbetter Games негізін қалаушы және «Dragon Age: The Last Court» шығармашылық директоры 2016 жылдың қыркүйегінде BioWare-ге «бірінші қонақ жазушы» ретінде қосылды. 2016 жылдың 13 қыркүйегінде EA BioWare Studios, EA Mobile және Maxis компанияларынан тұратын және DICE негізін қалаушы Патрик Содерлунд басқаратын EA Worldwide Studios құрылғанын жариялады. Сонымен қатар, EA Mobile және Maxis компаниясының басшысы Саманта Райан BioWare Studios компаниясының жаңа басшысы болып тағайындалды. 2017 жылдың наурызында шыққан «Andromeda» үшінші тарауға қарағанда кем емес дау-дамайдың ортасында болды; видео ойыны шығарылғанға дейін мамандар мен фандом тарапынан айтылған ауыр сын-пікірлерге және бұрынғы «Mass Effect» тарауларына қарағанда сатылымның төмен болуына байланысты жылы қабылдау. Осы жағдайларды ескере отырып, Electronic Arts бүкіл «Mass Effect» сериясын тоқтатты, BioWare Montréal бөлімшесін жетекші әзірлеу тобынан қолдау тобына дейін төмендетті, кейіннен оны Motive Studios-ке біріктірді. 2017 жылдың 10 маусымында өткен EA Play E3 баспасөз конференциясында BioWare «Anthem» жаңа әрекеттік рольдік ойынын жариялады, бұрын «Mass Effect» және «Mass Effect 2» ойындарында жұмыс істеген BioWare сюжет жазушысы Дрю Карпышин жаңа ойынға үлес қосты. 2017 жылдың шілдесінде BioWare бас менеджері Арин Флин компаниядан кететінін мәлімдеді. Хадсон BioWare-ге жаңа бас менеджер ретінде оралды. «Jade Empire» және «Dragon Age» шығармашылық директорының жетекші сюжет әзірлеушісі Майк Лейдлоу компанияда 14 жыл жұмыс істегеннен кейін BioWare-ден 2017 жылдың қазан айында кететінін мәлімдеді. Джеймс Олен, «Baldur's Gate» сериясының жетекші дизайнері, «Neverwinter Nights», «Knights of the Old Republic», «Jade Empire» және «Dragon Age: Origins», сондай-ақ «The Old Republic» MMO ойын директоры, студиядан 22 жылдан кейін 2018 жылдың шілдесінде кетті. 2019 жылдың 24 қыркүйегінде BioWare компаниясы Калгари Трейлдегі бұрынғы орнынан Эдмонтон қаласының орталық бөлігіндегі Epcor Tower мұнарасының 3 қабатына көшкені жарияланды.

2020 жылдар: Dragon Age 4, Mass Effect: Legendary Edition және Хадсон/Дарраның кетуі

2020 жылдың 7 қарашасында, немесе "N7 күні" – BioWare компаниясы 2012 жылы Mass Effect франшизасының жыл сайынғы "жалпы әлемдік тойлауы" деп жариялаған күні – Mass Effect: Legendary Edition және франшизаға жаңадан енетін, дамуын бастар жолға қойылған жаңа ойын жарияланды. 2020 жылдың 3 желтоқсанында Хадсон мен Dragon Age сериясының атқарушы продюсері Марк Дарра студиядан кеткендерін хабарлады. Electronic Arts Mass Effect және Dragon Age ойындары бойынша жұмыстың студияда жалғаса беретінін мәлімдеді. 2020 жылдың 10 желтоқсанында The Game Awards іс-шарасында келесі Mass Effect ойынының тізергіш трейлері көрсетілді. 2021 жылдың 14 мамырында Mass Effect: Legendary Edition Microsoft Windows, PlayStation 4 және Xbox One платформаларында жарық көрді. 2023 жылдың 23 тамызында BioWare-тің шамамен 50 әзірлеушісі жұмыстан босатылды. Кейіннен бұрынғы қызметкерлердің тобы жұмыстан босатылғаннан кейін тиісінше өтемақы алу үшін EA-ны сотқа берді.

Технология

1998–2011 жылдар аралығында BioWare өз ойындарының техникалық негізі ретінде қызмет ету үшін бірнеше ішкі бейне ойын қозғалтқыштарын жасады. Кейбір қозғалтқыштар басқа компанияларға өз ойындарын жасау үшін лицензияланды. Ал кейбіреулері модтау құралдарымен бірге келді, бұл жанкүйерлер қауымдастығына BioWare ойындарының технологиясын пайдалана отырып, түпнұсқа оқиғаларды жүзеге асыруға мүмкіндік берді. BioWare, Dungeons & Dragons негізіндегі 2D рөлдік бейне ойындары – Baldur's Gate сериясын (1998–2001) жасау үшін Infinity Engine-ді жасады. Бұл қозғалтқышты Black Isle Studios сыншылар тарапынан жоғары бағаланған Planescape: Torment (1999) және Icewind Dale сериясын (2000–2002) жасау үшін де пайдаланды. Beamdog, 2012 жылы BioWare-ден лицензия алып, осы ойындардың жаңартылған нұсқаларын жасауды бастағанда, Infinity Engine-дің жаңартылған нұсқасын жасады, ол "Infinity Enhanced Engine" (немесе Infinity Plus Engine, Infinity Bless Engine) деп аталды. Aurora Engine – Infinity Engine-дің жалғасы болды, ол толық 3D ортаны, нақты уақыттағы жарық пен көлеңкені және айналыс дыбысын ұсынды. BioWare, 2002 жылғы Neverwinter Nights және оның екі кеңейтім топтамасын жасау үшін Aurora Engine-ді пайдаланды. Ойынға Aurora құралы кірді, ол пайдаланушыларға жеке ойыншы немесе онлайн көп ойыншы режимінде ойналатын жеке цифрлық оқиға модульдерін жасауға мүмкіндік беретін құралдар жиынтығы болды. Бұл құралдар жиынтығы модтау қауымдастығы арасында үлкен танымалдылыққа ие болды, шығудан кейін жарты жыл ішінде мыңнан астам жанкүйерлер жасаған модульдер пайда болды. Obsidian Entertainment (Black Isle Studios-тың мұрагері) BioWare-дің Aurora-ның жаңартылған нұсқасын – "Electron Engine" деп атап, Neverwinter Nights 2 (2006) және оның үш кеңейтім топтамасын (2007–2009) жасау үшін пайдаланды. Түпнұсқасы сияқты, Electron құралдар жиынтығы да ойынмен бірге шығарылды. Польшалық CD Projekt Red студиясы Aurora Engine-ді 2007 жылғы поляк фантастикалық романының бейне ойынға бейімделуі – The Witcher-ді жасау үшін пайдаланды, бірақ рендеринг модулі бастапқыдан жаңадан жазылды. BioWare, 2003 жылғы Star Wars: Knights of the Old Republic және 2005 жылғы олардың алғашқы түпнұсқа интеллектуалдық меншік рөлдік ойыны Jade Empire үшін "Aurora" қозғалтқышының жаңартылған нұсқасын – "Odyssey Engine" деп атап пайдаланды. Odyssey Engine – BioWare-дің бейне ойын консольдары үшін әзірлеуге мүмкіндік берген алғашқы қозғалтқышы болды, Knights of the Old Republic және Jade Empire бастапқыда Xbox үшін шығарылып, кейін PC платформасына көшірілді. Obsidian Entertainment Odyssey Engine-ді Star Wars Knights of the Old Republic II: The Sith Lords (2004) ойынын жасау үшін пайдаланды, ол түпнұсқа Knights of the Old Republic ойынының жалғасы болды. BioWare, Obsidian компаниясының The Sith Lords және Neverwinter Nights 2 ойындарын жасауын шектеулі түрде бақылады. Eclipse Engine, Odyssey Engine-дің орнын басып, басқа нәрселермен қатар PhysX аппараттық үдетуін қолдады. Ол Dragon Age: Origins (2009) және оның кеңейтім топтамасы Awakening (2010) үшін пайдаланылды. Neverwinter Nights сияқты, Origins ойыншыларға Eclipse Engine-де өздерінің оқиғалық модульдерін іске қосуға мүмкіндік беретін құралдар жиынтығымен бірге шығарылды. Eclipse Engine-дің жаңартылған нұсқасы, ішкі түрде Lycium Engine деп белгіленген, Dragon Age II (2011) ойынын жасау үшін пайдаланылды. 2004 жылдың қыркүйегінде BioWare Epic Games компаниясынан Unreal Engine 3 лицензиясын алды. Unreal Engine 3 түпнұсқа Mass Effect трилогиясын (2007–2012) және 2021 жылғы Mass Effect: Legendary Edition ойынын жасау үшін пайдаланылды. 2013 жылы EA BioWare жасаған болашақ барлық ойындар DICE-тің Frostbite қозғалтқышында жасалатынын растады. BioWare-дің соңғы үш ойыны (Dragon Age: Inquisition, Mass Effect: Andromeda және Anthem) барлық Electronic Arts даму студияларында бірыңғай технологиялық негізді құруға бағытталған жалпы үрдістің бөлігі ретінде Frostbite 3-те жасалды.

Еншілес кәсіпорындар

BioWare Austin Техас штатының Остин қаласында; 2006 жылдың наурыз айында Star Wars: The Old Republic (BioWare Edmonton көмегімен) ойынын жасау үшін құрылған. Кейін BioWare Austin Shadow Realms деп аталатын жаңа жоба бойынша жұмыс істей бастады, бірақ 2015 жылдың ақпан айында Dragon Age: Inquisition және The Old Republic ойындарының дамытылуына көбірек назар аудару мақсатында бұл жоба тоқтатылды. 2023 жылдың 27 маусымында BioWare компаниясы Остин филиалы SWTOR ойынын Broadsword Online Games компаниясына бергенін, ал енді Эдмoнтон студиясымен бірге Dragon Age және Mass Effect ойындарының келесі бөлімдерін жасауға көшкенін хабарлады.