Кіріспе
Гонконг актері, жекпе-жек шебері, каскадер және экшн-хореограф (1957 жылы туған)
Юэнь Бяо (Ха Лингчунь, 26 шілде 1957 жылы туған) – Гонконг актері, жекпе-жек шебері және каскадер. Ол акробатика және қытай жекпе-жегінің түрлерінде маманданған, сонымен қатар 80-нен астам фильмде актер, каскадер және экшн-хореограф ретінде жұмыс істеген. Ол Пекин опера мектебіндегі Қытай драма академиясының "жеті бақытты баласының" бірі болды, оның "бауырлары" Саммо Хун мен Джеки Чан да солардың қатарында. Юэнь Бяо 130-дан астам фильмде ойнаған. Гонконгтың TVB телеарнасындағы сегіз телесериалда рөлдерді сомдады.
Ерте өмір
1957 жылы 26 шілдеде Қытайдың Нанкин қаласында Ха Лингчун туған. Ол сегіз балалы отбасының бесінші баласы болды. Бес жасында отбасымен Гонконгқа көшіп келді. Алты жасында Пекин опера мектебі – Қытай драма академиясына қабылданды. Оған Юэн Бяо (Кішкентай жолбарыс) сахналық есімі берілді және ол Джеки Чан, Саммо Хунг, Кори Юэн, Юэн Ва және басқа да бірнеше сыныптастарымен бірге, кейін Гонконг киносында аты шығатын ұстаз Ю Джим Юэннің жетекшілігімен жаттықты. Ол акробатикаға қабілетті екенін тез көрсетті. Джеки Чанның өмірбаянында айтылғандай, Юэннің ұстазы оған бірінші күні артқа қарай домалауды тапсырғанда, Юэн алғашқы әрекетінде-ақ оны мінсіз орындады. Ол 16 жасқа дейін мектепте оқыды. Одан кейін Юэн сыныптасы Саммо Хунгтің қадамымен Гонконг киноиндустриясында мансап бастады.
1970-жылдардың басында
1970 жылдардың басында Юэн каскадер және массовкадағы актер ретінде жұмыс істей бастады. "Жабық күйрек" және "Аждаһа жолы" фильмдерінде жұмыс істегеннен кейін, Юэн 1973 жылы "Аждаһаға кір" фильмінде Брюс Лидің дублері болды. Ол сондай-ақ "Өлім ойыны" (1978) фильмінде "жалған" Брюс Лилердің бірі болды, Брюс Лидің "қосалқы актер" (таэквондо шебері Ким Тай Чунг) орындай алмаған акробатикалық трюктерді орындады. Юэн каскадер ретінде жұмыс істеуді жалғастырды, Гонконгтағы әрекет фильмдерінде актерлердің орнына түсіп, сондай-ақ қосалқы рөлдерді сомдады. Алғашқы актерлік карьерасында ол халықаралық аренада көрсетілген Гонконг фильмдерінде қолдану үшін "Билл Юэн" деген ағылшынша есімді қабылдады. Бірақ, Джеки Чанның өсіп келе жатқан табысын мойындағаннан кейін, Golden Harvest оған осыған ұқсас есім беруге ниет білдірді, ал кейбір халықаралық фильмдерде ол "Джимми Юэн" деп көрсетілді. Кейін екі ағылшынша есім де қолданудан шығарылды.
1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдар
1970 жылдардың аяғы мен 1980 жылдардың басында, өзінің жақсы достары және бұрынғы сыныптастары Саммо Хунг пен Джеки Чанның көмегімен актерлік жұмысты жиі бастады. "Аждаһа, мүмкіндіктер" (1977) фильміндегі екінші рөлден және "Кноккабут" (1979) фильміндегі толыққанды басты рөлдегі дебютінен кейін, ол 1980 жылдардың басында бірнеше фильмде ойнады, оның ішінде "Надан ұл" (1981) (режиссеры Саммо Хунг) және "Дредноут" (1981) (режиссеры Юэн Ву Пинг) ерекше көзге түсті. Кейін Пекин операсының "бауырлары" Чан мен Хунгпен бірге "А жобасы" (1983), "Тамаққа доңғалақтар" (1984) және "Аждаһалар мәңгілік" (1988) фильмдерінде түсті, сондай-ақ Саммоның түпнұсқа "Сәтті жұлдыздар" трилогиясындағы шағын рөлдерде де пайда болды. Ол Саммомен бірге "Шығыс кондорлары" (1987) және "Миллионерлер экспресі" (1988) фильмдерінде де ойнады. Ол Синтия Ротрокпен "Жамандықты түзеу" (1986) және Мэгги Ченгпен бірге "Мұз адам келеді" (1989) фильмдерінде басты рөлді ойнады.
1990 жылдар
Юэннің актерлік рөлдері 1990-шы жылдардың басында аздап азайды, бірақ ол 1991 жылғы «Қытайда бір кездері» фильмінде Джет Лимен бірге ерекше көзге түсетін қосалқы рөл ойнады. Юэн оның орнына Макс Мок келгендіктен, жалғасында пайда болмады. 1990-шы жылдардың соңында Такеши Канеширомен бірге түскен «Батыр» (1997) және Экин Ченгпен бірге түскен «Батырдың шақыруы» (1999) фильмдері Юэннің қайтадан үлкен экранға оралуын көрсетті. Осы кезеңде ол телевизиялық жұмыстарға көбірек назар аудара бастады және 1998 жылы «Әділ күзетшілер» және «Қытай батыры туралы аңыз» сериалдарында басты рөлдерді сомдады.
2000 жылдар
2000 жылы Юэн АҚШ-қа барып, Джеки Чанмен «Шанхай түні» фильмінің әрекеттер хореографы ретінде жұмыс істеді. 2001 жылы ол Хунмен бірге «Кек алушы нұсқау» фильмінде түсті. Юэн 2002 жылы Жапония-Гонконг туындысы «Проблема жоқ 2» фильмінде комедиялық рөлде ойнады. 2005 жылы Юэнь Юэнь Вэ, Мэгги Сиу, Лёнг Кар Ян, Джек Ву және Саммо Хунның нағыз өмірдегі ұлы Тимми Хунгпен бірге «Нағыз кунг-фу» атты TVB сериалында ойнады. 2006 жылы Юэн өзінің көп жылдық досы Джеки Чанмен бірге «Робин Б. Гуд» фильмінде инспектор Стив Мок рөлін ойнады. 2007 жылы ол Николас Це, Саммо Хунг және Хунгтың тағы бір ұлы Сэмми Хунгпен бірге «Винг Чун» телесериалын түсіруді аяқтады (1994 жылы «Винг Чун» фильмінен бұрын түсірілген сериалдың жаңадан түсірілімі). Бяо 25 жыл бұрын «Сасқақ ұл» фильмінде ойнаған Леунг Джан кейіпкерінің ересек нұсқасын ойнайды және Це кейіпкерінің әкесі болады. Кейіннен бұл сериал «Қос эждердің аңызы» (Shuang Long Ji) атты фильм ретінде қайта өңделді. Дегенмен, фильмнің көрсетілімі кейінге шегерілді, себебі Қытай материгінде оған тыйым салынды, себебі онда зорлық-зомбылық көп болды. Юэн Қытайдың Бейжің телеарнасындағы «The Disciple» реалити-шоуының қазықтарының бірі ретінде қатысты, ол Қытай материгінде көрсетілді және Джеки Чанның өндірісімен және қатысуымен жасалды. Бағдарламаның мақсаты – актерлік және жекпе-жек өнерінде шебер жаңа жұлдызды табу, ол Чанның «мұрагері» болады, ал жеңімпаз фильмдегі бас рөлді иеленеді. Шоу 2008 жылдың 7 маусымында аяқталды, жеңімпазы Бейжіңде жарияланды. Юэн Бунның режиссерлігімен «Шаолин кунг-фу аңыздары II: Он үш жез тырнақ монахтар» сериалында Брайан Ленг пен Цзи Чунхуамен бірге ойнады. АҚШ-та бұл фильм «Кунг-фу шебері» деген атпен шығарылды.
Режиссерлік және продюсерлік
Актер ретінде кең танымал болғанымен, Юэн "Тибеттен келген бала" (1991) фильмін де режиссерлік еткен. Юэн өзінің "Юэнь Бяо Фильмс Лимитед" кинокомпаниясын құрды, ол "Тибеттен келген бала" және "Кик-боксер" (1993) фильмдерін, сонымен қатар "Қытай батыры" деген атпен де шығарды.
Жеке өмір
1984 жылы Юэн Диди Пангқа (Панг Сау Ха) үйленді. Олардың екі баласы бар: 1986 жылы туған қызы И Буй және 1988 жылы туған ұлы Минг Цак. Юэн Канадада тағы бір үйіне ие, онда ол гольф ойнауды ұнатады.