Влорэ облысы: тарихы, географиясы және туризм орталықтары

Кіріспе

Албания округі

Влоре округі () – Албания Республикасының 12 округінің бірі, астанасы Влоре қаласы. 2021 жылғы мәліметтер бойынша округтің жалпы халқы 187 675 адамды құрайды. Батыстағы жағалаулар тік және жартасты болуы мүмкін, жасыл панорамалық көріністермен және ішкі аймақтағы биік таулармен ерекшеленеді, соның ішінде Кераун таулары бар. Ең биік табиғи нүктесі – Чик тауы. Округтің солтүстік-батысы көбінесе Қарабурун түбегінде орналасқан, бұл аймақ құрғақ, тік жартастармен, шығанақтармен және жартасты жағалаулармен сипатталады. 2021 жылы 187 000-нан астам тұрғыны бар округ Албаниядағы халық саны бойынша алтыншы және Оңтүстік аймағындағы үшінші орында тұр. Округтің этникалық құрамында албандар басымдық құрайды, оның ішінде астанасы да. Гректер, аромандар және аздаған рома халқы да округтің этникалық құрамына кіреді. Влоре округінің астанасы – Влоре порты. Осы қалада 1912 жылдың 28 қарашасында Албанияның тәуелсіздік декларациясы жарияланды. Саранде – Албания Ривьерасының ең маңызды туристік орталықтарының бірі, ол Орталық Жерорта теңізіндегі Иония теңізінің ашық шығанағында, Грекияның Корфу аралының солтүстік жағынан шамамен шығысқа қарай орналасқан. Влоре округінде Бутринт ұлттық паркі, Ллогара ұлттық паркі және Қарабурун-Сазан ұлттық теңіз паркі орналасқан. Бутринт ежелгі қаласы – Влоре округіндегі археологиялық орын, Сарандеден оңтүстікке қарай 14 шақырым жерде орналасқан. Ол Вивари каналына қарап тұрған төбеде орналасқан және Бутринт ұлттық паркінің құрамына кіреді.

Тарих

Рим дәуірінде Влоре қаласы, сол атымен аталған округтің астанасы, Аулон (Αυλών, Aulona, грек тілінде арна немесе саға дегенді білдіреді, және мүмкін басқа жергілікті атаудың аудармасы) деп аталатын. Қала алғаш рет Птолемей (б.з.д. II ғасыр) еңбектерінде, Иллириялық Тауланттардың қалаларының арасында есімдері тіркелген. Влоренің жағалау аймағы – б.з.д. 11-10 ғасырларда қалалық өмірге дейінгі қызмет көрсеткен Иллириялық орындарының бірі. Классикалық антикалық дәуірде Влоре шығанағы Иллириялық жағалаудың оңтүстік шекарасын құрады. Жағалау аймағын ежелгі грек отаршылары қоныстандырды, олар дәстүрлі түрде Орикум, Троньон және Аулон қалаларын құрды. Дегенмен, соңғы қала Рим дәуірінде пайда болды. Бірақ, қазіргі Влоре қаласының солтүстік-батысында орналасқан Трипортта, ішінара су астында қалған, б.з.д. VI ғасырдан б.з. II ғасырына дейін мекенделген ірі бекінілген порт қаласының орны табылды. Шығанақтың ішкі аймағында Иллириялықтар қоныстанған. Керауния таулары Иллирия мен Эпирдің арасындағы табиғи шекараны құрады. Таулардың оңтүстігіндегі аймақты Эпирот тайпасы – Хаониялықтар мекендеген. Эпирот жағалауында ежелгі гректер Саранде қаласын салды, оны олар Онхесмос (немесе Анхиасмос) деп атады. Онхесмос Хаонияның астанасы Фиениканың (қазіргі Финик) порты ретінде гүлденді. Тағы бір Хаониялық қонысы Химера болды, ол Химаремен сәйкестендірілді. Орта ғасырларда бұл аймақ Византия империясының құрамына кірді, ал славян шапқыншылығы кезінде Византия билігі сақталғаны туралы мәліметтер бар. 1204 жылы аймақ Эпир деспоттығының құрамына кірді, бірақ кейін Византия империясына қайта оралды. 1335 жылы албан тайпалары Берат пен Влоре шығанағы арасындағы аумақты иеленді, ал 1345 жылы сербтердің басып кіруінен кейін Влореде тәуелсіз княздік құрылды. 14 ғасырдың ортасында Делвина аристократиялық әулеті Делвинаны биледі, ал 1354 жылы Мехмет Али Паша Делвина қамал мен қаланың иесі ретінде куәлік берді. 1417 жылы Осман империясы бұл аймақты басып алды, ал 1432 жылы албан көтерілісшілері Влорені босатып, Османдықтарды аймақтан қуды. Осман империясының бір бөлігі ретінде аймақ Авония атауымен Румелия әйялетіндегі санджақ орталығы болды. 1912 жылы 28 қарашада Исмаил Кемали Бірінші Балқан соғысы кезінде Влореде Албан ұлттық оянуын жариялады. Аймақ тәуелсіздік алғаннан кейін Албанияның алғашқы азат етілген аймағы болды, бірақ 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Италия басып алды. 1920 жылы албандықтардың бүлік көтерілуіне дейін аймақ итальяндықтардың билігінде болды, олар итальяндықтарды Албаниядан шығарып жіберді. 1939 жылы Италия Влореге қайтадан басып кірді. 1943 жылы Италия одақтастарға берілгенге дейін аймақ итальяндықтардың билігінде қалды. Кейіннен 1944 жылға дейін нацистік Германия бұл аймақты басып алды. Қала 1944 жылы Энвер Ходжа басшылығымен коммунистік күштер тарапынан азат етілді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Сазан аралы неміс және итальяндық су асты кемелерінің базасы мен теңіздік орналыстарға айналды; бұл орналыстар одақтастар тарапынан қатты бомбаланды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, Албания коммунистік партияның билігінде болғандықтан, порт Совет Одағына су асты кемелері базасы ретінде жалға берілді. 1960 және 1961 жылдары ол Энвер Ходжаның Никита Хрущевтің реформаларын айыптау туралы шешімінен кейін оқиғалардың ортасы болды. 1961 жылы сәуірде Совет Одағы, Паша Лиман базасындағы теңіздік нысандарға салған едәуір инвестициялардан кейін, одан ығыстырылғанына наразылық білдіріп, аймақты совет әскерлерімен басып алу және Албанияға барлық совет экономикалық, әскери және техникалық көмегін тоқтату туралы мәлімдеді.

During Roman antiquity, the city of Vlorë, the homonymous county capital, was known as Aulón (Αυλών, Aulona, meaning channel or glen in Greek, and possibly a translation of another indigenous name). The city was mentioned for the first time by Ptolemy (2nd century CE) among the towns of the Illyrian Taulantii. The coastal area of Vlorë was one of those Illyrian sites that had experienced pre urban activity beginning from the 11th–10th centuries BCE. In classical antiquity the Bay of Vlorë constituted the southern limit of the Illyrian coast. The coastal area of the Bay was settled by Ancient Greek colonists, who traditionally founded Oricum, Thronion and Aulon. The latter city, however, dates to the Roman period. but a large fortified port town that was inhabited from the 6th century BCE to the 2nd century AD is placed, now partially submerged, in Triport, northwest of present day Vlorë. Illyrians were found in the hinterland of the Bay. The Ceraunian Mountains represented a natural border between Illyria and Epirus. The area to the south of the mountains was inhabited by the Epirote tribe of the Chaonians. On the Epirote coast the Ancient Greeks developed the town of Sarandë, which they referred to as Onchesmos (or Anchiasmos). Onchesmos flourished as the port of the Chaonian capital of Phoenice (modern day Finiq). Another Chaonian settlement was Chimera, identified with Himarë,

In the Middle Ages, the region was part of the Byzantine Empire, while during the Slavic invasion there is evidence that Byzantine rule was maintained in the area. In 1204 the region became part of the Despotate of Epirus, but later returned to the Byzantine Empire. In 1335 Albanian tribes were in possession of the area between Berat and the bay of Vlorë, while in 1345 after the Serbian invasion an independent principality was formed in Vlorë. In the middle of the 14th century the aristocratic Delvina family ruled Delvinë, and in 1354 Mehmet Ali Pasha Delvina was testified as the owner of the castle and the city. The Ottoman Empire captured the region in 1417, while in 1432, Albanian rebels freed Vlorë and expelled the Ottomans from the area. As part of the Ottoman Empire, The region became a sanjak centre in Rumelia Eyalet under the name Avlonya. On November 28, 1912, Ismail Qemali declared the Albanian National Awakening in Vlorë, during the First Balkan War. The region became Albania's first freed region following its independence, but was invaded by Italy in 1914, during the World War I. The region remained occupied by Italian forces until an Albanian rebellion forced the Italians out of Albania in 1920. Italy invaded Vlorë again in 1939. The region remained under Italian occupation until Italy surrendered to the allies in 1943. Subsequently, Nazi Germany occupied the region until 1944. The city was liberated in 1944 by communist forces under Enver Hoxha. During the World War II, Sazan Island became the site of a German and Italian submarine base and naval installations; these installations were heavily bombed by the Allies. After World War II, with Albania ruled by a Communist Party, the port was leased out to the Soviet Union for use as a submarine base. During 1960 and 1961 it served as a theater in the aftermath of the decision of Enver Hoxha to denounce Nikita Khrushchev's reforms. In April 1961 the Soviet Union, resenting being pushed out after considerable investment in the naval facilities at Pasha Liman Base, threatened to occupy the region with Soviet troops, and cut off all Soviet economic, military and technical aid to Albania.

Орналасқан жері

Влоре – Албанияның оңтүстік аймағының шығысында, оңтүстігінде және оңтүстік-батысында орналасқан он екі округтің бірі. Облыс 41° солтүстік ендігі және 20° шығыс бойламы арасында жатыр. Оның ауданы Албаниядағы бесінші орында және Оңтүстік аймақта үшінші орында, Корче округі мен Джирокастер округінен кейін қалады. Влоре солтүстіктен Фиер округімен, шығыстан Джирокастер округімен, оңтүстіктен Грекиямен, солтүстік-батыстан Адриатика теңізімен және батыстан Ион теңізімен шектеседі. Влоре округі жеті муниципалитетке бөлінеді: Дельвина, Финик, Химаре, Кониспол, Саранде, Селениче және Влоре. Муниципалитеттер жалпы 200 қала мен ауылға бөлінген. Влореде бес арал бар, олардың ең танымалдары – Ксамил аралдары. Төрт Ксамил аралының жалпы ауданы шамамен құрайды және Бутринт ұлттық паркінің бір бөлігі болып табылады. Сазан аралы Отранто бұғазы мен Влоре шығанағына кіретін жердің арасында стратегиялық тұрғыда орналасқан, оның ауданы 25 км² және тұрғын халық жоқ. Албаниядағы ең үлкен арал болғандықтан, ол әскери нысан болып табылады және ашық ауа райында Италияның Саленто жағалауынан көруге болады. Аралдың айналасындағы теңіз аумағының жартысынан астамы Қарабурун-Сазан ұлттық теңіз паркіне кіреді. Стилло аралы тасты және сирек өсімдіктермен жабылған. Оның ауданы жарты гектарға тең, ұзындығы шамамен 80 метр, ені 100 метр. Ол Ион теңізінде, Стилло мүйісінің жағалауынан 200 метр қашықтықта орналасқан. Тонго аралы – тасты арал, суларында көптеген теңіз жануарлары мекендейді. Арал Грекия жағалауынан шамамен 300 метр қашықтықта орналасқан және ауданы 2,5 гектарды құрайды. Звернек аралдары – Нарта лагунасында орналасқан екі арал. Үлкен аралдың көбісі биік қарағайлармен жабылған және 270 метрлік ағаш көпір арқылы материкке қосылған. Оның ұзындығы 430 метр, ені 300 метр және ауданы шамамен 8,8 гектарды құрайды. Кіші аралдың өсімдігі аз, ұзындығы 230 метр, ені 100 метр және ауданы 1 гектардан сәл ғана асады.

Vlorë is one of the twelve counties of Albania located in the east, south and southwest of the Southern Region. The county lies between latitudes 41° N, and longitudes 20° E. It measures an area of placing it the fifth largest in Albania and the third largest in the Southern Region, behind Korçë County and Gjirokastër County. It is bordered by the counties of Fier to the north and Gjirokastër to the east, the country of Greece to the south and the Adriatic Sea in the northwest, as well as the Ionian Sea in the west. The county of Vlorë is divided into seven municipalities; Delvinë, Finiq, Himarë, Konispol, Sarandë, Selenicë and Vlorë. The municipalities are further subdivided into 200 towns and villages in total. In Vlorë, there are five islands, notably the Ksamil Islands. The combined areas of the four Ksamil islands measure only , and forms part of the larger Butrint National Park. Sazan Island is located strategically between the Strait of Otranto and the entrance to the Bay of Vlorë and has an area of with no civil population. In addition to being the largest island in Albania, it is a military facility and sometimes in clear weather it may be seen by eye from the coast of Salento, Italy. More than half of the island's surrounding marine area forms part of the Karaburun Sazan National Marine Park. Stillo Island is rocky and sparsely vegetated. It has an area of half an hectare, with an approximate length of 80 meters and a width of 100 meters. It is located in the Ionian Sea, 200 meters off the coast of Cape Stillo. Tongo Island is a rocky island, its waters rich in aquatic life. The island is situated about 300 metres (984 feet) off the Greek coast. It has an area of 2.5 hectares (6.2 acres). The Zvërnec Islands are two islands located in Narta Lagoon. The larger island is nearly completely covered with tall pine trees and is connected to the mainland by a 270m long wooden bridge. It is 430m in length and 300m in width. It has an area of around 8.8 hectares. The smaller island has a smaller vegetation, being 230m in length and 100m in width, with an area of little more than 1 hectare.

Биологиялық әртүрлілік

Фитогеографиялық тұрғыдан алғанда, аудан толығымен Палеарктикалық Жерорта теңіз ормандары, бұталы жерлер және шабындықтардың Іллириялық жапырақты ормандар жерүсті экорегионының құрамына кіреді.

Қорғалатын аумақтар

Влоре округінде көптеген экожүйелер кездеседі. Округ шегінде үш ұлттық саябақ орналасқан: Ллогара ұлттық саябағы, Карабурун-Сазан теңіз саябағы және Бутринт ұлттық саябағы.

Демография

Албан статистика институтының мәліметі бойынша, 2011 жылы Влоре халқының саны 175 640 адамға бағаланды. Халық санауының нәтижелері процедурадағы бұзушылықтар мен бойкот салдарынан кеңінен дау тудырды. Халық тығыздығы облыста 68,68% албан, 6,88% грек, 0,50% ароман, 0,16% цыған, 0,01% египеттік және 23,68% белгісіз. Аймақта Ислам діні басым. 2011 жылы халықтың 42,14% өзін мұсылман деп жариялады. Христиан діні екінші ең ірі дін болып табылады және жалпы халықтың 15,72% құрайды. Оған православие, евангелист және рим-католик дінін ұстанушылар кіреді. Бұл көрсеткіш астана Тирана, Белград және Сараеводан жоғары. Соңғы жылдары туризм маңызды салаға айналды, көптеген қонақүйлер, демалыс орталықтары және кең жағажайлар пайда болды. Саранда қаласында туризм экономиканың негізгі драйвері болып табылады. Бұл Ион теңізіндегі маңызды туристік орын және Албаниядағы ең танымал бағыттардың бірі. Влоре округі дамыған аймақ болып есептеледі, онда әртүрлі тартатымдық орындар, өсімдіктер мен таулар, өзендер мен көлдер, бұлақтар мен табиғи жағажайлар, цитрус плантациялары, зәйтүн тоғайлары мен жүзімдіктер, жайылымдар мен ормандар, балық және теңіз өнімдерін өсіру, сондай-ақ аң ауруға қолайлы жерлер бар. Қысқасы, Влоре округінің орналасуы туризмді дамыту үшін өте қолайлы. Саранданың тасты жағажайлары әдемі, ал қаланың ішінде және айналасында ежелгі Бутринт археологиялық ескерткіші және Көк Көз бұлағы сияқты көптеген қызықты орындар бар.