Кіріспе

Неміс генералы (1828–1885) оның немересі

Пруссияның принці Фридрих Карл Николаус (20 наурыз 1828 – 15 маусым 1885) – Пруссияның принці Карлдың (1801–1883) және оның әйелі, Саксония-Веймар-Эйзенах принцессасы Марияның (1808–1877) ұлы. Принц Фридрих Карл Пруссия королі Фридрих Вильгельм III-тің немересі, Фридрих Вильгельм IV және Вильгельм I-дің сіңілі баласы болды. Әскери қолбасшы ретінде принц 1850 және 1860 жылдары Пруссия әскерінің дайындығы мен тактикасын жетілдіруге зор үлес қосты. Ол 1866 жылы Кенигграц шайқасында австриялық армияны жеңген әскерлердің бірін басқарды, сондай-ақ Марс-ла-Тур шайқасында Рейн француз армиясына қарсы тұрды. 1870 жылы Мец қамалында Рейн армиясының жеңілісіне жетекшілік етті.

Өмірбаян

Фридрих Карл 1828 жылғы 20 наурызда Берлиндегі Корольдік сарайда, болашақ неміс императоры Вильгельм I-нің інісі, Пруссияның ханзадасы Карлдың жалғыз ұлы ретінде дүниеге келді. 1842-1846 жылдар аралығында Фредерик Карл сол кездегі майор Альбрехт фон Руонның әскери қамқорлығында болды. 1845 жылы ханзада әскерге қосылып, жаяу әскер ротасына жіберілді. Рун 1846 жылы ханзадамен бірге Бонн университетіне барды. Ол университетте білім алған алғашқы Гогенцоллерн князі болды. 1847 жылы «Боруссия-Бонн» корпусының мүшесі болды және сол жылы Рейн өзенінен баланы құтқарғаны үшін Пруссияның өмірді сақтау медалімен марапатталды. Оқуын аяқтаған соң, 1848 жылы ханзада өз полкіне оралды, онда капитандыққа көтерілді. Оның ротасына Дрейзе инелі мылтығы берілді және ханзада оның болашақтағы ықпалы туралы мақала жазды, онда жақсы жаттығулар мен тәртіп арқылы әскерлердің барлық оқ-дәрілерін бірден оқтап қоюына жол бермеуге болатынын айтты. 1848 жылғы Бірінші Шлезвиг соғысы кезінде Фридрих Граф фон Врангельдің штабында қызмет етті. Соғыс кезінде Фридрих Карл «Pour le Mérite» орденін алды. Соғыс басталғанда ханзаданың әскері шығысқа қарай жорық жасады. Бұл Бірінші және Екінші армиялар арасында алшақтық тудырды, бірақ оларға Эльба армиясымен байланысуға мүмкіндік берді. 28 маусымда ханзада мен Карл Эберхард Херварт фон Биттенфельд Мюнхенграцта австрия армиясына шабуыл жасады. Олар бұл шайқаста жеңіске жетіп, австриялықтарды Жичинге шегінуге мәжбүр етті. 1866 жылғы 29 маусымда ханзада 3-дивизияның қолбасшысы Август фон Вердерге Жичинде австриялықтарға қарсы күресуге бұйрық берді. 3-дивизия Гитчин шайқасында жеңіске жетті, бірақ бұл науқан Пруссия королі Вильгельмнің стратегиялық жоспарларынан тыс болғандықтан штаб-пәтерде жағымсыз қабылданды. Фридрих Карл неміс генерал-штабынан көңілі қалды. Осы уақытта екі армияның бірлескен операциясы жабдықтау желілерін күрделендірді және екі армия да аштықтан зардап шекті. Штаб бастығы Гельмут фон Мольтке Фридрих Карлдың операциялық мақсаты Жичинде Екінші армиямен бірігу емес, Праганы өздігінен басып алу екенін түсіндірді. Кенигграц шайқасынан бұрын ханзаданың әскерлері Каменицте орналасқан. Оның бұйрығымен Бірінші армия Кенигграцке бірінші болып жетті. Эльба армиясымен бірлесіп, Бірінші армия сағат 08:00-ден 15:00-ге дейін жеті сағат бойы австриялықтарды ұстап тұрды, оларға соншалықты көп шығын келтірді, осыдан кейін Екінші армиядан бір дивизияның келуі ғана қажет болды. Бірінші армия Венаға қарай жорық жасады. Соғыстан кейін ол «Pour le Mérite» орденінің үлкен кресімен марапатталды. 1867 жылдың ақпан айында өткен Солтүстік Германия федералды сайлауында Солтүстік Германия Рейхстагына сайланды. Ол Шығыс Пруссияның Лабиу-Вехлау сайлау округін өкілдік етті. Франко-прусс соғысы басталғанда, ханзадаға Екінші армияның басқаруы тапсырылды және 1870 жылғы 16 тамызда Марс-ла-Тур шайқасында Рейн армиясын жеңіп, оның батысқа қарай қашу жолын кесті. Бұл шайқастан кейін 18 тамызда Гравелот-Сен-Приват шайқасында тағы бір жеңіске қол жеткізілді және Рейн армиясы Метц қоршауында қоршалып, жойылды. 27 қазан күні Метц түскеннен кейін оның әскері Орлеан аймағын тазарту үшін Луараға жіберілді, онда француз әскерлері, біріншіде Аурель де Паладин, содан кейін Чанзи бастаған, Парижді құтқару үшін солтүстікке қарай жылжуға тырысты. Ол 2 желтоқсанда Орлеан және 1871 жылғы 10-12 қаңтарда Ле-Ман шайқастарында жеңіске жетті. Оның қызметтері үшін генерал-фельдмаршал шеніне көтерілді. Соғыстан кейін ханзада Бас инспектор болып тағайындалды және оның туысы Ресей императоры Александр II оған Ресейдің фельдмаршалы шені берді. Ол 1885 жылғы 15 маусымда Ягдшлосс Глиеникеде жүрек талмасынан қайтыс болды. Оның құрметіне SMS «Фридрих Карл» атты кеме салынды.

Портрет бейнесі

Ол даниялық «1864» атты мини-сериалында неміс актері Барнаби Мецхурат бейнеленген.