Кіріспе

Фридрих Адольф Ридесел, Айзенбах бароны (3 маусым 1738, Лаутербах/Гессен – 6 қаңтар 1800, Брауншвейг) – Жеті жылдық соғыста және Америка Тәуелсіздік соғысында қызмет еткен неміс әскери шенеунігі. Ол Брауншвейгер егерлерінің командирі болды, бұл полк Брауншвейг-Вольфенбюттель княздығының сарбаздарынан құралған және Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде британдықтар жалдаған неміс бөлімшелерінің бірі еді. Кейін ол Саратога жорығындағы барлық неміс әскерлеріне басшылық етті.

Ерте мансап

Фридрих Адольф Гессеннің Лаутербах қаласында Гессеннің Урадель барондарының Ридесель отбасында дүниеге келді, Иоганн Вильгельм Ридеселдің (Фрейхерр зу Айзенбах, 1705-1782) және София фон Борке (1705-1769) екінші ұлы. Ол 3 маусым 1738 жылы Лаутербахта туды және алғашқы білімін де сол жерде алды. Оның әулетінің ересек ер адамдарының барлығы "Фрайхерр" (барон) атағын тасыды. Оның ата-анасы оның білімі туралы пікір келіспеді; анасы оны діни қызметке дайындауды қаласа, әкесі заң білімі мен дипломатиялық қызметтің жолын ұсынды. Екеуі де кіші ұлға лайықты мансап еді. Әкесінің тілегімен, 15 жасында ол Марбург университетінде заң оқуға кетті. Ридесел оқуға қызығушылық танытпады, бірақ Гессен ландгравының әскерлерінің жаттығуларын тамашалаумен уақытын өткізді. Оның қызығушылығын байқаған бір офицер онымен дос болып, кейіннен оны әскерге қабылдануға көндірді. Оған әкесінің келісімін бергенін айтқандықтан, 17 жасында Марбург батальонына қосылды, бірақ әкесі бұл туралы білгеннен кейін жәрдемақысы тоқтатылды. Кейін екеуі татуласып, прапорщик Ридеселге шығындарын жабуға көмектесетін әкесінен жәрдемақы берілді.

Жеті жылдық соғыс

Ридеселдің алғашқы міндеттемесі Лондонға жақын жерде болды. Ридесель француз тілін де, ағылшын тілін де білмеді, бірақ Англияда болғанда екеуін де үйреніп, кейін Америкада кездесетін бірнеше ағылшын офицерімен достық қарым-қатынас орнатты. Фридрих Брансвик герцогы Фердинандтың жеке штабында қызмет етті және 1759 жылы Минден шайқасында, сондай-ақ 1777 жылғы Саратога науқаны кезінде американдық үндістермен бірге көзге түсті. Оның Брансвик герцогына жазған хаттары британдық генералдар Бургойн мен Хоуға наразылығын білдіреді. Ридеселдің Бургойнмен келіспеушілігінің бір мысалы Хаббардтон шайқасындағы жеңісінен кейін болды. Сет Уорнер басқаратын көтерілісшілер Вермонт штатындағы Касл-Таун қаласында Филип Скенге адал жақтастарға шабуыл жасауға жиналды. Генерал Ридесель адал жақтастарды қорғауға уәде беріп, бүлікшілерге дереу шабуыл жасауды қалады. Бірақ Бургойн кешіктіріп, Ридеселге Уорнердің жасағымен шайқасудың орнына алға жылжуды бұйырды. Генерал Ридесель Брансвик герцогын, тіпті науқан сәтті аяқталса да, 1778 жылы Германияға оралуға үміттенбеу керектігін ескертті. Науқан барысында Ридесел американдық даладағы шайқасқа бейімделу қабілетін көрсетті. Ол әскеріне ағаштардың арасынан ашық түрде шабуыл жасау, ал ашық жерде шайқасқанда жақын қашықтыққа келіп, штыкпен шабуылдау туралы жаңа бұйрық берді. Ридеселдің әйелі Фредерика Шарлотта да маңызды рөл атқарды. Ол күйеуімен бірге науқанға қатысу үшін кішкентай қыздарын алып Канадаға сапар шекті. Оның Америка революциясы соғысы және Саратогадағы неміс әскерлерінің тұтқындалуы туралы хаттары мен күнделіктері науқан мен оның негізгі тұлғаларын білу үшін маңызды деректер болып табылады. Саратога қоршауының соңғы күндерінде күйеуі баспана іздеуге жіберген Маршалл үйі деп аталатын жерде болған оқиғалар туралы оның қынжырлы баяндамасы Америка революциясының есімде қалған эпизодтарының бірі. Ридесел мен оның әйелі 1777 жылы Саратога шайқасынан кейін генерал Джон Бургойн капитуляциялағанда тұтқындалды. Ол Вирджиния штатындағы Шарлоттсвиллдегі Конвенция армиясымен бірге Альбемарл казармасында түрмеге жабылды. Олар Нью-Йоркке ауыстырылды, онда генерал Ридесел бір жылға сөз беріп босатылды, содан кейін американдық генерал Уильям Томпсонмен алмастырылды. Барон 1780-81 жылдардың қысында Лонг-Айлендтегі әскерге қолбасшылық етті. 1781 жылы Квебек губернаторы Фредерик Халдиман Ридезельді Сорель округінің басшысы етіп тағайындады, ол және оның отбасы Солтүстік Америкадан 1783 жылдың жазының соңында кеткенге дейін сонда тұрды. Шарлоттаның күнделігі мен жергілікті әңгімелерге сәйкес, Ридеселдер 1781 жылы Сорельде болған кезде Солтүстік Америкада әсем безендірілген Рождество шыршасының дәстүрін енгізді.

Еуропаға оралу

1783 жылдың соңында генерал Ридесель Еуропаға оралды, алдымен Англияға сапар шекті. Ол Брауншвик әскерлерінің қалған бөлігін 1780 жылы Брауншвик-Вольфенбюттельдің билеушісі болған, ал әскері АҚШ-та тұтқында болған Брауншвик герцогы Чарльз Вильям Фердинандқа қарауға алып барды. Ридесел 1787 жылы генерал-лейтенант шеніне көтерілді және Голландияның оңтүстік провинцияларындағы Брауншвик әскерлеріне қолбасшылық етті. 1793 жылы ол зейнетке шықты, бірақ Брауншвейг қаласының коменданты болып тағайындалды. Генерал Ридесель 1800 жылы Брауншвейгте қайтыс болды.

Атауы

Америка революциясынан бастап, оның бір күйеу баласы (фон Реусс) реттеп жариялаған жұбайлардың хаттарынан кейін, генерал американдық ғылыми және көпшілік жазбаларында "фон Ридесель" деп аталды. Бұл тарихи қателік. 13 ғасырдан бері белгілі болған отбасы мүшелері өздерінің атында "von" деген предикатты сирек қолданды. 1680 жылы император Леопольд I оларды барондық дәрежеге көтерген патентте оларды "von" деп көрсетілмеген. Отбасының ресми тарихының бірінші томында (1923) автор Э. Э. Беккер Riedesel zu Eisenbach өздерінің атында "von" қолданбағанын нақты айтады.