Георг Лео Каприви: Немецкий генерал және мемлекет қайраткері
Leo von Caprivi
Георг Лео фон Каприви: неміс генерал және мемлекет қайраткері (1831-1899). Өмірбаяны, отбасы тарихы, итальян тегі және Пруссиядағы мансабы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс генералы және мемлекет қайраткері (1831–1899)
German general and statesman (1831–1899)
Георг Лео граф фон Каприви де Капрарра де Монтекукколи (ағылшын тілінде: Count George Leo of Caprivi, Caprara, and Montecuccoli; туған кезде Георг Лео фон Каприви; 24 ақпан 1831 – 6 ақпан 1899)
Georg Leo Graf von Caprivi de Caprara de Montecuccoli (English: Count George Leo of Caprivi, Caprara, and Montecuccoli; born Georg Leo von Caprivi; 24 February 1831 – 6 February 1899)
Ерте өмір
Лео фон Каприви Шарлоттенбургте (бұл кезде Пруссияның Бранденбург провинциясындағы қала, қазір Берлин ауданы) туған. Ол заңгер Юлиус Леопольд фон Капривидің (1797-1865) ұлы, кейін Пруссияның жоғарғы сотының судьясы және Пруссия Лордтар палатасының мүшесі болған. Оның әкесінің әулеті итальяндық текті (Моденадан шыққан Капрара Монтекукколи). Капривилер 17 ғасырдағы Осман-Габсбург соғыстары кезінде дворян титулы алған. Кейін олар Силезиядағы Ландауға көшіп барды. Оның анасы – Гюстав Кёпке, Берлин гимназиясының директоры және Капривидің ізашары Отто фон Бисмарктің мұғалімі. Капривидің ағасы генерал-лейтенант Раймунд фон Каприви, ал оның сіңілі ұлы Лео фон Каприви император Вильгельм II-нің жеке кеңсе меңгерушісі болды. Капривидің тегі оны пруссиялық жоғарғы таптың көпшілігінен ерекшелендірді, себебі ол ірі жер иесі болған жоқ. Сондықтан ол өзін "жері жоқ, қарапайым" деп сипаттаған. Ол протестант дінінде болған. Жеке өмірінде Лео фон Каприви жақын достары азырақ, үйленбеген адал адам болды.
Leo von Caprivi was born in Charlottenburg (then a town in the Prussian Province of Brandenburg, today a district of Berlin), the son of jurist Julius Leopold von Caprivi (17971865), who later became a judge at the Prussian supreme court and member of the Prussian House of Lords. His father's family was of Italian origin (Caprara Montecuccoli, from Modena). The Caprivis were ennobled during the 17th century Ottoman–Habsburg wars. They later moved to Landau in Silesia. His mother was Emilie Köpke, daughter of Gustav Köpke, headmaster of the Berlinisches Gymnasium zum Grauen Kloster and teacher of Caprivi's predecessor Otto von Bismarck. Caprivi's brother was lieutenant general Raimund von Caprivi and his nephew, Leo von Caprivi was an aide de camp to Emperor Wilhelm II. Caprivi's origins differentiated him from the majority of the Prussian upper class, since he was not a large landowner. Accordingly, he later described himself as "without are and straw." He was a Protestant. On a personal level, Leo von Caprivi was an affable man with few close friends, who remained unmarried.
Көтеріліңіз
Каприви Берлиндегі университете білім алған. 1849 жылы бітіргеннен кейін ол Кайзер Франц Гардасының №2 Гренадер полкіне кірді, Пруссия армиясының құрамында. Екінші лейтенант ретінде ол Пруссия штаб колледжінде оқыды және 1860 жылдан бастап неміс бас штабының топографиялық бөлімінде гауптман болды. Ол 1864 жылғы Екінші Шлезвиг соғысында 5-ші дивизия штабының мүшесі ретінде қызмет етті және 1865 жылы жаяу әскер ротасының командирі болып тағайындалды. Ол 1866 жылғы Аустрия-Пруссия соғысында Пруссияның принці Фридрих Карл штабында майор болып қызмет етті. Кейін ол Гвардия корпусының бас штабына тағайындалды, ал 1870 жылдың көктемінде ол уақытша X армия корпусының штаб бастығы болып тағайындалды. Каприви Гельмут фон Мольткедің ең дарынды оқушыларының бірі ретінде танылды және Франко-Пруссия соғысы кезінде подполковник шенімен X армия корпусының бас штабының бастығы лауазымында бекітілді. Бұл тағайындама салыстырмалы түрде жас Капривиге көпшіліктің назарын аударды. Соғыс кезінде ол Марс-ла-Тур шайқасында, Метц қамалында және Бон-ла-Роланд шайқасында көзге түсті, соның нәтижесінде Pour le Mérite әскери орденімен марапатталды.
Caprivi was educated at the de in Berlin. After graduating in 1849, he enlisted in the Kaiser Franz Garde Grenadier Regiment Nr. 2 of the Prussian Army. As a second lieutenant, he attended the Prussian Staff College and from 1860 he was a Hauptmann in the topographic division of the German General Staff. He served in the Second Schleswig War of 1864 as a member of the staff of the 5th Division and in 1865 he was made the commander of an infantry company. He served in the Austro Prussian War of 1866 as a major in the staff of Prince Friedrich Karl of Prussia. Afterwards he was appointed to the general staff of the Guards Corps and then in spring 1870 he was temporarily appointed chief of staff of the X Army Corps. Caprivi had gained a reputation as one of the most gifted students of Helmuth von Moltke and was confirmed in his post as chief of the general staff of the X Army Corps with the rank of lieutenant colonel during the Franco Prussian War. This appointment brought the comparatively young Caprivi to public attention. During the war, he distinguished himself at the Battle of Mars la Tour, the Siege of Metz and the Battle of Beaune la Rolande, receiving the military order Pour le Mérite.
Әскери-теңіз флотының бастығы
Соғыстан кейін Каприви алдымен Пруссия соғыс министрлігінде бөлім меңгерушісі болып қызмет етті. Ол онда казармалар туралы заң жобасын дайындауға және Маузер мылтығын енгізуге қатысты. 1878 жылдан бастап ол бірден бірнеше бөлімдерге жетекшілік етті. 1882 жылы ол Мец қаласында 30-шы жаяу әскер дивизиясының командирі болды. Томас Ниппердейдің сөзіне сүйенсек, бұл тағайындама Бисмарктің тікелей қарсылығына қарамастан жасалды, өйткені ол Пруссия армиясының ең қабілетті офицерлерінің біреуін жоғалтқысы келмеді. Ол Капривидің тағайындалуын «теңіз күштеріне ауыстыру» деп сипаттайды. 1884 жылы Каприви Мемлекеттік кеңеске мүше болып тағайындалды. Каприви айқын әкімшілік қабілеттерін көрсетті. Ол қысқа мерзімге Ганноверде орналасқан бұрынғы армия корпусының, X армия корпусының басшылығына қайта тағайындалды.
After the war Caprivi first served as a department head in the Prussian War Ministry. There he was involved in drafting a law about barracks and in the introduction of the Mauser rifle. From 1878 he was placed in charge of a range of different divisions in rapid succession. In 1882, he became commander of the 30th Infantry Division at Metz. According to Thomas Nipperdey, the appointment was made against the express wishes of Bismarck, who had not wanted the Prussian Army to lose one of its best officers. He refers to Caprivi's appointment as a "deportation to the navy." In 1884, Caprivi was appointed to the State Council. Caprivi showed significant administrative talent, He was briefly appointed to the command of his old army corps, the X Army Corps stationed in Hanover.
Қайта сақтандыру шартының тоқтатылуы
Каприви билікке келгеніне бір апта ғана өткенде, Бисмарк Ресеймен жасасқан құпия одақ – қайта сақтандыру шартын жаңарту мәселесіне шешім беруге мәжбүр болды. Ол әскери адам болғанымен, Каприви үшін соғыс саяси орынды нұсқа емес еді және ол генерал Альфред фон Вальдерзидің Германияның Австрия-Венгриямен одақтасып, Ресейге қарсы алдын ала соғыс жүргізу ұсынысына қарсы шықты. Дегенмен, ол Фридрих фон Холштейннің жанындағы Сыртқы істер министрлігінің қызметкерлерінің қайта сақтандыру шартын жаңартудан бас тартып, Австрия-Мажарстанмен тікелей одақтасуға баса назар аудару шешімін қабылдады. Сыртқы істер министрлігінің ниетінен хабарсыз Вильгельм II Ресей елшісі граф Павел Андреевич Шуваловқа келісімнің жаңартылатынына жеке кепілдік берді. Каприви бұл мәселені императормен талқылағанда, Вильгельм II өзінің канцлеріне мойынсұнып, Бисмаркты қызметтен босатқаннан кейін бір апта өтпей, тағы бір канцлерді қызметтен босатуға құлық танытпады. Шарты жаңартылмады, ал Шувалов күтпеген бұрылысқа қатты таңқалды. Бұл шешім қайта сақтандыру шартының алғаш рет жұртшылыққа жария болуына әкеп соқты және Бисмарк жақтастарынан өткір сынға ұшырады. Баспасөз беттерінде Каприви сыртқы саясатта тәжірибесіз адам ретінде көрсетілді. Бірнеше тарихшы бұл шешім Германияның айналуына себеп болды, нәтижесінде Бірінші дүниежүзілік соғыста екі майданда күресуге тура келді деп санайды. Алайда, Германияның Ресеймен қарым-қатынасы Бисмарк канцлерлік қызметін атқарып жүрген соңғы жылдары, әсіресе Ресейдің ауыл шаруашылығы өнімдерін экспорттауға байланысты сауда дауларының салдарынан нашарлаған болатын. Сонымен қатар, Ресей саясатындағы күшті топтар 1880-ші жылдардың соңында Франциямен жақындасуды қолдады. Қайта сақтандыру шартын жаңарту осы факторларды жеңе алатын ма екені белгісіз. Қайта сақтандыру шартының тоқтатылуы Германия-Ресей қарым-қатынасындағы дағдарыстың бастауы болмаса да, оның маңызды салдары болды. 1893 және 1894 жылдары Ресей Франциямен одақ құрды, ал Германия Австрия-Мажарстанмен тығыз байланысқа түсті. Осылайша, бұл шешім Еуропадағы қарсы күштер блогының қалыптасуына үлкен үлес қосты. Каприви қайта сақтандыру шартының орнына Австрия-Мажарстан және Италиямен үштік одаққа бағытталды. Одан кейін ол Ұлыбританиямен жақсы қарым-қатынас орнату арқылы оны кеңейтуге тырысты.
Only a week into office, Caprivi was forced to choose whether to renew the Reinsurance Treaty, a secret alliance Bismarck had made with Russia. Although he was a military man, war was not a political option for Caprivi and he opposed General Alfred von Waldersee's proposal for Germany to ally with Austria Hungary and carry out a preventive war against Russia. Nevertheless, he followed the decision of officials of the Foreign Office around Friedrich von Holstein not to renew the Reinsurance Treaty and focus on a more straightforward alliance with Austria Hungary. Unaware of the Foreign Office's determination, Wilhelm II had personally assured Russian Ambassador Count Pavel Andreyevich Shuvalov that the treaty would be renewed. When Caprivi discussed the issue with the Emperor, Wilhelm II yielded to his Chancellor, unwilling to dismiss another chancellor one week after dismissing Bismarck. The treaty was not renewed, and Shuvalov was shocked at the sudden reversal. The decision led to the Reinsurance Treaty becoming public knowledge for the first time and prompted sharp criticism from supporters of Bismarck. In the press, Caprivi was subsequently attacked as a dilettante in foreign policy. Several historians have argued that this decision caused the encirclement of Germany which finally led to it fighting on two fronts in the First World War. However, the German relationship with Russia had already deteriorated in the final years of Bismarck's chancellorship, especially as a result of trade disputes regarding Russian agricultural exports. At the same time, strong forces in Russian politics were already pushing for a rapprochement with France in the late 1880s. It is unclear that renewing the Reinsurance Treaty could have overcome these factors. Although the ending of the Reinsurance Treaty was not the beginning of the crisis in German Russian relations, it did have considerable consequences. In 1893 and 1894, Russia forged the Alliance with France and Germany was thus more closely committed to Austria Hungary. Thus, the decision contributed to the formation of competing power blocks in Europe. In place of the Reinsurance Treaty, Caprivi pursued the Triple Alliance with Austria Hungary and Italy. He then sought to expand this through good relations with Britain.
Колониалды саясат
Капривидің британдық саясатының табысы 1890 жылғы шілдеде Бисмарк кезінде дайындалған Хелиголанд-Занзибар шартында көрінді. Бұл шарт бойынша британдықтар Германияға Солтүстік теңіздегі Хелиголанд кішкентай аралын және оның атымен аталған Каприви жолағын берді, ол Германияның Оңтүстік-Батыс Африкасына қосылып, осы аймақты Замбези өзенімен байланыстырды. Капривидің Хелиголандты алу мақсаты – Германияның Солтүстік теңіз жағалауын қамтамасыз ету еді, сондай-ақ ол Каприви жолағының Германияға Замбезиді Шығыс Африкамен сауда және байланыс үшін пайдалануға мүмкіндік береді деп үміттенеді (бірақ өзен кеме жүруге жарамсыз болып шықты). Қарсылық ретінде Германия Шығыс Африкадағы Витуланд және Занзибардағы қорғаушылығынан бас тартты. Жалпы, бұл шарт Ұлыбританияға Германияның үстем отарлық держава ретіндегі мәртебесіне күш сынамайтынын көрсету үшін жасалды. Каприви бұл шарт екі елдің жақындасуының бастамасы болып, соңында одаққа әкеледі деп күтті. Британдықтар да жақындасуға мүдделі болды, бірақ Каприви үкіметі келісімге келе алмады, себебі Осман империясы бойынша пікір келіспеушіліктер мен мүдделер қақтығысы болды. Сондай-ақ, шарт Германияда Alldeutscher Verband сияқты отаршыл ұйымдардың Капривиге қарсылығын тудырды. Жалпы, Каприви Германияның теңіз арқылы отарлар үшін басқа елдермен бәсекелесуі керек деп ойламайтын, еуропалық позициясына назар аудару қажет деп санайтын, себебі Германия соғыс жағдайында британдықтарға қарсы кең отарлық империяны қорғай алмайды деп есептеді. Осы себепті ол Германияның отарлық империясын кеңейтуді қолдамады.
Success in Caprivi's pro British policy was exemplified by the Heligoland–Zanzibar Treaty of July 1890, which had been largely prepared under Bismarck. In this treaty, the British gave Germany the small island of Heligoland in the North Sea and a strip of land named the Caprivi Strip after him, which was added to German South West Africa, thus linking that territory with the Zambezi River. Caprivi's goal in acquiring Heligoland was to secure the German North Sea coast and he hoped that the Caprivi strip would allow Germany to use the Zambezi for trade and communications with eastern Africa (the river proved to be unnavigable). In return, Germany gave up its protectorate over Wituland and Zanzibar in East Africa. More generally, the treaty was intended as a signal to Britain that Germany did not seek to challenge its status as the dominant colonial power. Caprivi hoped that the treaty would be the beginning of closer relations between the two countries, culminating in an alliance. The British also wanted closer relations, but Caprivi's government failed to make an agreement. This was partially due to conflicting approaches and interests in the Ottoman Empire. The treaty also sparked opposition to Caprivi within Germany from colonialist pressure groups like the Alldeutscher Verband. In general, Caprivi did not believe that Germany should compete with other powers for overseas colonies but rather should focus on its position within Europe, since he did not think that Germany would be able to defend an extensive colonial empire against the British in the event of a war. As a result, he did not support expansion of the German Colonial Empire.
Сауда саясаты
Каприви агрессивті сауда саясатын жүргізді, «егер біз тауар экспорттайтын болсақ, онда біз адамдарды экспорттаймыз» деген. Оның пікірінше, Германияның үлкен держава мәртебесі күшті өнеркәсіптік секторсыз ұзақ мерзімде тұрақты бола алмайды. Ол сауда саясатын жалпы сыртқы саясаттың бір бөлігі деп есептеді және коммерциялық келісімдер арқылы басқа елдерді Германияға саяси жағынан байлауға тырысты. 130 миллион адамнан тұратын тығыз байланысты «экономикалық аймақ» әскери қақтығыстардың туындауын болдырмауға арналған еді. Ол Австрия, Италия, Швейцария, Испания, Сербия, Румыния, Бельгия және Ресеймен сауда келісімдерін жасасты. Бұл келісімдер Германияда азық-түлік бағасын төмендеткен ауыл шаруашылығының қорғау тарифтерін азайтты. Олар сондай-ақ өнеркәсіптік өнімдерді экспорттау арқылы Германия саудасының кеңеюіне көмектесті. Қорыта айтқанда, Капривидің тәсілі Бисмарктың канцлерлік кезеңінің соңғы бөлігіндегі протекционизмнің аяқталуын білдірді, бірақ ол еркін сауда саясаты емес еді. Капривидің саясаты Рейхстагтың көпшілігінің қолдауын алды, ал Вильгельм II оның экономикалық саясатын Капривиді граф мәртебесіне көтеру туралы шешімінің себебі ретінде атады. Бұл жалпы қолдау 1894 жылы Каприви Ресеймен сауда соғысын аяқтағаннан кейін тез төмендеді. Бұл неміс өнеркәсіптік өнімдерін экспорттауға ғана емес, сонымен қатар Германияға ауыл шаруашылығы өнімдерін импорттаудың шектеулі өсуіне мүмкіндік берді. Ресеймен бұзылған қарым-қатынас жақсарды, бірақ ішкі жағынан ол ауыл шаруашылығы өкілдерінен қатты қарсылық тудырды. Оппозиция Германияның ауыл шаруашылығының қалалық жұмысшылардың мүддесі үшін кемсітілуіне ашуланды. Шығыс Эльбияның юнкерлері бастаған коалиция шаруалар, қолөнершілер және жаңа өнеркәсіптік қоғамға қарсы консервативті зиялы қауымды біріктірді. Олар императордан Капривиді қызметтен босатуды талап етті. 1893 жылы импортталған астыққа тарифтерді төмендетуге наразылық білдіру үшін Аграрлық лига құрылды. Лига саяси партия сияқты ұлттық деңгейде ұйымдастырылды, жергілікті бөлімдері, орталықтандырылған тәртібі және нақты бағдарламасы болды. Ол еркін саудаға, индустрияландыруға және либерализмге қарсы күресті. Оның ең жаман жауы – социализм, оны еврей қаржылық капитализміне кінәлады. Лига 1930 жылдарға дейін өркендеген антисемитизмнің қалыптасуына көмектесті.
Caprivi pursued an aggressive trade policy, saying "either we export goods or we export men." In his view, German Great Power status was not sustainable in the long term without a powerful industrial sector. He also considered trade policy part of general foreign policy and sought to bind other countries to Germany politically through commercial treaties. A tightly intertwined "economic area of 130 million men" was meant to prevent the outbreak of military conflicts. He obtained commercial treaties with Austria, Italy, Switzerland, Spain, Serbia, Romania, Belgium, and Russia. These treaties reduced protective agricultural tariffs, which lowered the price of food in Germany. They also assisted the expansion of German trade through exports of industrial products. In sum, Caprivi's approach marked the end of the protectionist de of the later part of Bismarck's chancellorship, but it was far from being a policy of free trade. Caprivi's policy enjoyed the support of a majority in the Reichstag and Wilhelm II cited his economic policies as grounds for his decision to promote Caprivi to the status of Count. This general support subsided quickly after Caprivi ended the trade war with Russia in 1894. This not only allowed the export of German industrial products but also a limited increase in agricultural imports to Germany. The damaged relationship with Russia was clearly improved, but internally it brought fierce opposition from agriculturalists. Opponents were angry at the downplaying of German agriculture in favor of urban workers. Led by East Elbian Junkers, a coalition emerged that included peasant farmers, artisans, and conservative intellectuals hostile to the emerging industrial society. They demanded the Kaiser remove Caprivi. The Agrarian League was launched in 1893 to protest the reduction in tariffs against imported grains. The league was organized nationally like a political party, with local chapters, centralized discipline, and a clear cut platform. It fought against free trade, industrialization, and liberalism. Its most hated enemy was socialism, which it blamed on Jewish financial capitalism. The League helped establish grassroots anti Semitism of the sort that flourished into the 1930s.
Компромистік саясат
Каприви мемлекетті христиан дәстүріне негізделген монархиялық әлеуметтік билік ретінде қарастырды. Ол қарсылық білдіретін ішкі көзқарастарды теңестіру арқылы барлық саяси партияларды қамтуға тырысты. Бұл рейхстагта және қоғамдық пікірде жақсы қабылданды. Каприви өзін патша мен рейхстаг арасындағы делдал ретінде қарастырды. Алайда ол рейхстагтағы күшті партияның қолдауына сүйене алмады және үнемі өзгеріп тұратын көпшілікті құруға мәжбүр болды. Дегенмен, келісім саясаты (Politik des Ausgleichs) бастапқыда табысқа жету мүмкіндігіне ие болды. Ол тек азаматтық либералдар мен консервативті күштердің қолдауына ие болуға ғана емес, сонымен қатар поляктар мен жаңадан қосылған Ганновер провинциясының өкілдерімен рейхстагта жұмыс істеу туралы келісім жасасуға тырысты. Ганноверлік неміс партиясымен шиеленісті азайтуға қол жеткізілді. Каприви Ресеймен соғыс болған жағдайда поляктардың қолдауы қажет болады деп сенді және дереу рейхстагтағы өкілдерінің дауысына мұқтаж болды. Ол мектептерде поляк тілін қолдану мәселесінде жеңілдіктер жасады, поляк кооперативтік банктерінің жұмысын жеңілдетті және Познань мен Гнезно үшін поляк архиепискобына рұқсат берді. Алайда, бұл саясат Капривидің отставкасынан кейін сақталып қалмады және оның ұзаққа созылмайтын салдары болмады. Оның Орталық партиясы мен Социал-демократтарға деген ұсыныстары одан да маңызды болды. Католик шіркеуіне Kulturkampf кезінде тоңазытылған мемлекеттік ақшаны қайтарып, Орталық партиясы өкілдік ететін католик лагерін жеңуге тырысты. Ол антисоциалистік заңдарды жаңартудан бас тартып, Пруссияның үш сыныптық сайлау құқығына реформалар жариялап, SDB-мен татуласты. Алайда, бұл саясаттың айқын шектері болды: атқарушы билік, полиция және сот органдары әлеуметтік демократтарға қарсылық білдіруді, арнайы заңсыз жалғастырды. Пруссияның үш сыныптық сайлау құқығын өзгерту әрекеті дәстүрлі элиталар тарапынан тойтарылды, олар ішкі істер министрінің отставкаға кететініне және консерватор Бото цу Эйленбургтің тағайындалуына мәжбүр етті.
Caprivi saw the state as a monarchical social authority, based on Christian traditions. He sought to include all political parties through a balance of opposing domestic viewpoints. This was welcomed in the Reichstag and in public discourse. Caprivi saw himself as a kind of mediator between the crown and the Reichstag. However, he could not rely on the support of a strong party in the Reichstag and had to cobble together regularly shifting majorities. Nonetheless, the policy of compromise (Politik des Ausgleichs) initially had a real chance of success. He attempted not only to win the support of civic liberals and conservative forces, but also to forge a working arrangement with representatives of the Poles and the recently annexed Province of Hanover in the Reichstag. The abolition of the de decreased tension with the German Hanoverian Party. Caprivi believed that the support of the Poles would be required in the event of a war with Russia and more immediately he needed the votes of their representatives in the Reichstag. He made concessions on the question of Polish language use in schools, eased work of Polish cooperative banks, and permitted a Polish archbishop for Poznań and Gniezno. However, the policy did not survive Caprivi's resignation and had no enduring consequences. More consequential were his overtures to the Centre Party and the Social Democrats. By reimbursing the Catholic Church for state money that had been frozen during the Kulturkampf, Caprivi sought to win over the Catholic camp represented by the Centre Party. He conciliated the SDB by abandoning any attempt to renew the Anti Socialist Laws and announcing reforms to the Prussian three class franchise. However, this policy had clear limits: the executive, police, and judiciary continued to oppose the social democrats even without a special law. The attempt to modify the Prussian three class franchise was rebuffed by the traditional elites, who forced the resignation of the interior minister de and his replacement with the conservative Botho zu Eulenburg.
Әлеуметтік саясат және салық реформасы
Әлеуметтік мәселе прогрессивті әлеуметтік саясатты білдірді, ол реформалардың орталық аспектісі болды. Бастапқыда Вильгельм II осы реформаларды толық қолдады, оның «әлеуметтік империя» идеясына сәйкес. Каприви әлеуметтік-саяси шараларды қолдануға тырысты, осылайша әлеуметтік демократия тарапынан туындаған деп есептелген «революциялық қауіпті» бейтараптандыруға болады. Вильгельм II-нің бастапқы қолдауынан өзге, реформаларды Пруссияның сауда министрі де ынталандырды. 13 жасқа толмаған және міндетті білімін аяқтамаған балаларды фабрикаларда жұмысқа алуға тыйым салынды, ал 13-18 жастағылардың жұмыс уақыты күніне 10 сағаттан аспауы тиіс болды. 1891 жылы жексенбі күнгі жұмысқа тыйым салынды, ең төменгі жалақы кепілдендірілді, сондай-ақ әйелдердің жұмыс уақыты ең көп дегенде 11 сағатқа дейін қысқартылды. Бұған қоса, еңбек заңнамасы қабылданды және 1890 жылы өндірістік дауларды шешу үшін өндірістік трибуналдар құрылды. Каприви осы трибуналдарға кәсіподақтардың социал-демократиялық өкілдерін шақырды. Пруссияның тау-кен заңын өзгерту ұсынылды және жұмысшыларға тұрғын үй салуға көмек көрсетілді. Алайда, бұл саясат Капривидің канцлерлік қызметінің соңғы кезеңінде тоқтап қалды. Иоганнес фон Микельдің есімімен аталатын «Микельш салық реформасы» алғаш рет прогрессивті табыс салығын енгізді, ол кірісі аз адамдар тарапынан қолдау тапты және жер иелеріне де пайдалы болды. Салық реформасымен байланысты жаңа ауылдық округтік ережелер қабылданды, олар бұрын саяси қатысудан шеттетілген 200 000 адамға сайлау құқығын берді. Консерваторлар реформаны сусырып, оның тек шағын меншік иеліктеріне ғана әсер етуін қамтамасыз етті. Занзибар шарты жасасқаннан кейін, отаршылдықты жақтаушылар Германия мүдделерін сатқандығы үшін Капривиге шабуыл жасады. Тіпті, теңіз кеңістігіне қатысты көзқарасы жылы емес болған Бисмарк та шабуылдарға қатысып, оны қатаң сынады. Отаршылдық саясаттың маңызды қарсыласы – Alldeutscher Verband, танымал оңшыл ұйым болды. Сонымен қатар, Капривидің сауда саясаты консервативті жер иелерінің арасында күшті қарсылық тудырды. Үлкен жер иелері қатысқан жаппай наразылықтар өтті. Бұл 1893 жылғы жарлық неміс аграрлық лигасының құрылуына әкелді. 20 желтоқсан күні 1893 жылы консервативті «Кройцзейтунг» канцлер мен консерваторлар арасындағы «еңбегімен өлшеуге келмейтін айырмашылық» туралы мәлімдеді. Немец консервативтік партиясының сын-ескертпелері ауылдық округ реформаларына, 1891 жылғы Австриямен жасалған сауда келісіміне және діни конфессияға негізделген мектеп реформасының сәтсіздігіне бағытталды. Бұрын үкіметке жақын болған партия қазір оппозициялық күшке айналды. 1892 жылғы Tivoliparteitag-те ол Адольф Штёкерді және оның антисемиттік ұстанымын қолдау туралы жариялады.
The social question meant that a progressive social policy was a central aspect of the reforms. Initially, these reforms were fully supported by Wilhelm II, in line with his idea of a "social empire." Caprivi attempted to use socio political measures to neutralise the "revolutionary threat" supposedly posed by social democracy. In addition to the initial express support of Wilhelm II, the reforms were especially pushed by the Prussian minister of trade, de. The employment of children under the age of 13, who had not yet completed their compulsory schooling, in factories was forbidden and 13 to 18 year olds restricted to a maximum 10 hour day. In 1891 Sunday working was forbidden and a guaranteed minimum wage introduced, and working hours for women were reduced to a maximum of 11. In addition, labour regulations were passed and industrial tribunals were established in 1890 to arbitrate in industrial disputes. Caprivi explicitly invited social democratic representatives of trade unions to sit on these tribunals. An amendment of the Prussian mining law was proposed and support was offered for workers' housing. However, this policy had already come to a standstill in the later part of Caprivi's chancellorship. The "Miquelsche tax reform", named for Johannes von Miquel, introduced a progressive income tax for the first time, which was supported by lower income earners and also benefited landowners. In connection with the tax reform, new rural district regulations were passed, which extended suffrage to 200,000 people who had hitherto been excluded from political participation. The conservatives successfully watered down the reform so that only a minority of manors were affected. After the conclusion of the Zanzibar treaty with Britain, supporters of colonialism attacked Caprivi for selling off German interests. Even Bismarck, whose attitudes towards overseas expansion were lukewarm, participated in the attacks, with sharp criticism. An important opponent of the restrained colonial policy was the Alldeutscher Verband, a popular right wing organisation. Meanwhile, Caprivi's trade policy led to strong opposition among conservative landowners. There were massive protests, in which large landowners were notable participants. This proclamation in 1893 led to the establishment of the German Agrarian League. On 20 December 1893, the conservative Kreuzzeitung spoke of an "unbridgeable chasm between the chancellor and the conservatives." In the German Conservative Party, criticism focussed especially on the rural district reforms, the commercial treaty with Austria in 1891, and the failure of a school reform based on religious confession. Hitherto, the party had been friendly to government, but it now become an oppositional force. At the Tivoliparteitag of 1892 it declared its support for Adolf Stoecker and his anti semitic position.
Пруссиядағы білім беру заң жобасы және отставка
Капривиге ұлттық либералдар, прогрессистер, еркін ойлы либералдар және еркін консерваторлар да шабуыл жасады, оларды ол өзіне жақындатуға тырысқан. Бұған себеп – діни бағытталған мектептерді құруды көздейтін білім беру заң жобасы болды, бұл Културкампфтан кейін католиктік орталық партиясын консервативті жүйеге қайта енгізудің сәтсіз әрекеті еді. Каприви өзі протестант болғанымен, католиктік орталық партиясының 100 дауысы оған қажет болды, бірақ бұл протестант саясаткерлерін мазалады. Заң жобасы жарияланғаннан кейін азаматтық либералдар мен орташа консерваторлар күтпеген үлкен наразылық білдірді. Вильгельм II заңға қолдауын кері алды. Мәдениет министрі 1892 жылы отставкаға кеткен соң Каприви де өзінің отставкасын ұсынды. Соның салдарынан Каприви Пруссияның министр-президенті лауазымынан айырылып, оның орнына граф Бото цу Эйленбург тағайындалды, бұл канцлер мен Пруссия премьер-министрі арасындағы билік бөлінісіне алып келді. Каприви императордың сенімін жоғалтты, тіпті Каприви мен Эйленбург арасындағы қақтығыс императордың жеке билік жүргізу мүмкіндігін арттырды.
Caprivi was also attacked by the National Liberals, Progressives, Free minded liberals, and Free Conservatives whom he had tried to bring into his tent. The reason for this was an educational bill providing denominational board schools, a failed attempt to re integrate the Catholic Centre Party into the conservative establishment after the Kulturkampf. Caprivi, although himself a Protestant, needed the 100 votes of the Catholic Centre Party but that alarmed the Protestant politicians. The publication of the draft law prompted an unexpectedly strong storm of indignation from civic liberals and moderate conservatives. Wilhelm II withdrew his support from the law. After the culture minister, de resigned in 1892, Caprivi offered his own resignation as well. As a result, Caprivi lost his position as Prussian Minister President and was replaced by Count Botho zu Eulenburg, leading to an untenable division of powers between the Chancellor and the Prussian premier. Caprivi had lost the Emperor's trust, even as the conflict between Caprivi and Eulenburg increased the Emperor's ability to exercise personal authority.
Әскери заң жобасы бойынша қақтығыс
Сонымен қатар, жаңа әскери заң жобасы бойынша дау туындады. Бұл Императорлық Германия армиясының санын арттырудан және әскери қызмет мерзімін үш жылдан екі жылға дейін қысқартудан тұрды. Әскери қызмет мерзімінің қысқартылуы императордың жанындағы консервативті әскерилер тарапынан күшті сынға ұшырады. Вильгельм өзі әскери қызмет мерзімін қысқартуды қатаң сынады, себебі оның әкесі Вильгельм I, 1860 жылдары Бисмарктың қолдауымен көп еңбек етіп, үш жылдық әскери қызметті орнатқан болатын. Кейбір жаңашылдар бұл шараны қолдады, өйткені ол резервтегілер санын арттырды, бірақ жалпы алғанда Каприви әскери ортада қолдауын жоғалтты. Вильгельм II бастапқыда заң жобасына қарсы болды, бірақ ақырында канцлер оны көндірді. Каприви заң жобасын Рейхстаг арқылы қабылдата алмады, сондықтан ол оны таратып, 1893 жылы мерзімінен бұрын сайлау шақырды. Жаңадан сайланған Рейхстаг Капривидің ниеттеріне сәйкес келетін жоспарды бекітті. Солшыл либералдар әскери мәселеде жарылып кетті. Эуген Рихтер мен оның еркін ойлы Халық партиясы жоспарды толығымен қабылдамады, ал еркін ойлы одақ Капривимен келісімге келуге тырысты. Орталық партия бастапқыда Капривиді қолдауға дайын болған, бірақ мектеп реформасының сәтсіздігінен кейін және әскери жоспарға сын күшейгеннен кейін одан қол үзді.
Simultaneously, a conflict arose over a new military bill. This consisted of an increase in the strength of the Imperial German Army and a decrease in military service from three years to two. The shortening of military service provoked considerable criticism from traditional military men in the Emperor's circle. Wilhelm himself harshly criticised the reduction of military service, since his grandfather Wilhelm I had instituted the three year military service through considerable personal effort with the support of Bismarck in the 1860s. Some modernisers welcomed the measures, because they raised the number of reservists, but overall Caprivi lost support in military circles. Wilhelm II initially opposed the bill, but eventually allowed himself to be persuaded by the chancellor. Caprivi was unable to get the bill through the Reichstag, so he had it dissolved and called an early election in 1893. The newly elected Reichstag approved a plan which accorded with Caprivi's intentions. The left liberals splintered on the military question. Eugen Richter and his Free minded People's Party rejected the plan completely, but the Free minded Union sought a compromise with Caprivi. The Centre Party was initially prepared to support Caprivi, but withdrew from him after the failure of the school reforms and as the criticism of the military plan increased.
Күз
1893 жылы Гапривидің беделі бірнеше факторлардың әсерінен әлсіреді. Каприви канцлерлік қызметін атқару кезінде Вильгельммен жиі келіспеушіліктерге ұшырады және төрт жылдың ішінде онға жуық рет отставкаға кететінін ұсынды. Император жеке сөзінде оны "сезімтал, епсіз қарт" деп атады. Рейхстагта тұрақты көпшілік болған жоқ. Пруссия тәуелсіз билік орталығына айналды. Консерваторлардың наразылығы күшейді, бұл зейнеткер Бисмарктің үнемі ашық шабуылдарымен бірге жүрді. Капривидің канцлерлік лауазымынан түйісуіне себеп – оның социал-демократтарға қатысты ұстанымы болды. Карл Фердинанд фон Штумм Халбергтің ықпалымен император бастапқы әлеуметтік саясатынан бас тартып, енді "революциялық партияларға" қарсы заңды қолдады. Осыған орай Эуленбург "революциялық тенденцияларға" қарсы императорлық заң жариялады. Рейхстагтың бұл заңға келіспейтіні анық болғандықтан, ол Рейхстагты таратуды және жаңа сайлау өткізуді ұсынды. Жаңа Рейхстаг та "революциялық тенденцияларға" қарсы заңды қабылдамай қалуы мүмкін болғандықтан, қажетті көпшілікті қамтамасыз ететін жаңа сайлау заңын қабылдауды ұсынды. Бұған қоса, Эуленбургтің жоспары Капривиден құтылуды мақсат еткен, себебі ол бұрын өзі жойған антисоциалистік заңдарға ұқсас заңды қолдауға қарсы болды. Вильгельм II "революциялық партияларға" қарсы күреске қолдауын білдірді. Каприви бұған қарсылық танытып, отставкаға өтініш берді. Бастапқыда Вильгельм бұған кедергі келтіруге тырысып, Эуленбергке қарсы шықты. Бірақ Эуленбург Вильгельм II-ді император мен канцлер арасындағы маңызды жеке әңгімелердің жариялануына Капривидің кінәлі екеніне көндірді. Осылайша, 1894 жылдың 26 қазанында Вильгельм II Каприви мен Эуленбургтің екеуінен де отставкаға кетуін талап етті. Олардың орнын ханзада Хлодвиг фон Хогенлохе-Шиллингсфюрст басты. Каприви отставкаға кеткен күні өзінің құжаттарын жойып, ертесіне Монтрёға аттанды. Ол бірнеше ай бойы көпшілік алдында пайда болмады және зейнетке шыққаннан кейін канцлерлік қызметтегі тәжірибесі туралы немесе ағымдағы оқиғалар туралы пікірлерін жария етуден немесе жазудан бас тартты. Ол немере інісімен бірге Скиренде (қазіргі Скоржин, Польша) тұрып, 1899 жылы сол жерде қайтыс болды.
By 1893, Gaprivi's position had been weakened by several factors. Caprivi clashed with Wilhelm increasingly during his term as Chancellor, offering his resignation nearly a dozen times in four years. The Kaiser privately called him "a sensitive old fathead". In the Reichstag, there was no stable majority. Prussia had become an independent centre of power. The anger of the Conservatives intensified, accompanied by constant public attacks by retired Bismarck. The actual end of Caprivi's chancellorship was triggered by his approach to the social democrats. The emperor had moved away from his initial social policy, under the influence of Carl Ferdinand von Stumm Halberg, and now supported a law against the "revolutionary parties." Accordingly, Eulenburg announced an Imperial law against "revolutionary tendencies." It was clear that the Reichstag would not agree to this law, so he proposed that the Reichstag be disolved and new elections held. Since a new Reichstag was also likely to reject the law against "revolutionary tendencies," he also proposed to enact a new electoral law which would insure the desired majority. In addition, Eulenburg's plan was also intended to get rid of Caprivi, who would not support a law akin to the Anti Socialist laws that he himself had abolished. Wilhelm II made his own support for a battle against the "parties of revolution" clear. Caprivi remained opposed and offered his resignation. At first Wilhelm attempted to prevent this and turned against Eulenberg. But Eulenburg managed to persuade Wilhelm II that Caprivi was responsible for the publication of important private conversations between the emperor and the chancellor. Thus, on 26 October 1894, Wilhelm II required both Caprivi and Eulenburg to resign. They were succeeded by Prince Chlodwig von Hohenlohe Schillingsfürst. Caprivi destroyed his papers on the evening of his resignation and departed for Montreux the next day. He made no public appearances for months and, throughout his retirement, he refused to speak or write publicly about his experiences as Chancellor or share his opinions on current events. He lived with his nephew at Skyren (today known as Skórzyn, Poland) and died there in 1899.
Қазіргі заманғы бағалаулар мен тарихнама
Капривидің замандастары оны әртүрлі бағалады. Әлеуметтік-демократ тарихшы Франц Меринг Die Neue Zeit журналында жазған ретроспективасында Капривидің «Бисмарк тұсында неміс аймағына енген лас жемқорлықты жоюға деген ең шын ниеті болғанын» айтты. Оның пікірінше, қоғам өзгермегенше, Капривиден жақсы императорлық канцлер табылмайды. Капривидің кейінгі басшылардан айырмашылығы, Ұлыбританияда жақсы беделі болды. Отто фон Бисмарк бастапқыда Капривиді мақтап, оның «ақыл-ойының айқындығы, жақсы жүрегі, жомарт мінезі және еңбекке қабілеттілігі зор. Жалпы алғанда, бірінші қатарлы адам» екенін айтқан. Бисмарктің пікірі Ресеймен қайта сақтандыру шартын ұзартпау туралы шешіміне байланысты болды. Бұл шешім Бисмарк саясатының қағидаларын түбегейлі өзгерткендей көрінді. Ұзақ жылдар бойы тарихшылар Капривиді еңбекқор, адал, бірақ шектеулі генерал ретінде сипаттады, ол Бисмарктің генийін жалғастыра алмады. 1920 жылдары Капривидің Ресейдегі елшісі болған генерал фон Швайдниц Капривидің сыртқы саясаттағы қабілетсіздігін көрсететін мәлімдеме жасады, ол жиі дәлел ретінде келтіріледі.
Caprivi's contemporaries differed in their evaluations of him. The social democrat historian Franz Mehring wrote a retrospective in Die Neue Zeit, in which he said that Caprivi had "the most earnest wish to eliminate the dirty corruption, which had pervaded the German sphere under Bismarck so long as society remains the same, it will not deliver an Imperial Chancellor better than Caprivi was." Unlike his successors, Caprivi had a positive reputation in Britain. Otto von Bismarck had initially praised Caprivi, saying that he "has a clear head, a good heart, a magnanimous nature, and a great capacity for work. All in all, a man of the first rank." Bismarck's judgement was closely linked to negative judgements on his decision not to extend the Reinsurance Treaty with Russia. This decision appeared to have been a catastrophic reversal of the principles of Bismarck's policy. For a long time, historians characterised Caprivi as a hard working and honourable, but limited general, who was not capable of continuing Bismarck's genius. In the 1920s, General von Schweidnitz, who had been ambassador to Russia under Caprivi, made a statement which has been frequently cited as evidence of Caprivi's incompetence in foreign affairs:
Бұл бейне соңғы жылдары өзгерді. Қазіргі зерттеулер қайта сақтандыру шартын ұзартпауды апат деп санамайды және келісімді дипломатиялық шеберлік емес, уақытша шара ретінде қарастырады. Капривиге қатысты басқаша бағалау біртіндеп қалыптасты. 1957 жылы Генрих Отто Майснер оны қабілетті дебатшы, бірақ нашар көндіруші ретінде сипаттады. Оның пікірінше, ол саяси генерал емес, «формадағы канцлер» ретінде шектеулі қабілеті бар саясаткер, көндіруге және көндірілуге тырысатын, адал мінезді адам болды. Ол басқаларға табиғи түрде келген нәрсеге сәйкес болу үшін үлкен еңбек пен зерттеулер жасады. 1950 жылдардың соңында Голо Манн Капривидің ХХ ғасырдың бірінші жартысындағы теріс бағалауларға қарама-қарсы бейнесін жасады, оны бір мақсатты, бейтарап және жемқорлыққа төзбейтін деп сипаттады: «1890 мен 1918 жылдар аралығындағы неміс канцлерлерінің арасында ол ең жақсысы болды». Маннның айтуынша, Каприви тек дұрыс нәрсені істеуге тырысты, бірақ саяси тәжірибесіз болды және «жақсы адамдардан» қолдау күтті, саясатта аз адамның «жақсы» екенін және жақсы бола алмайтынын түсінбеді. Қазіргі зерттеулер көбірек салмақты, бірақ Капривидің маңызды жетістіктері болғанын мойындайды. 2006 жылы Клаус Рудигер Метце Капривидің Германияның аграрлық экономикадан индустриалды экономикаға өзгеруін түсінгенін және әлеуметтік және сауда саясаты арқылы осы процеске көмектескенін айтты. Метце Капривидің келісімге келуге, өзін-өзі сынауға, сондай-ақ өз мақсаттарына табандылықпен ұмтылуға қабілетті болғанын атап өтті. Метце либералды-консервативті реформа саясатының сәтсіздігін ішкі саяси қарсыластарымен тиімді келіссөздер жүргізе алмауына байланысты деп санайды. Генрих Август Винклер Каприви мен оның императорлық қызметтегі одақтастарының реформаға деген адал ниеті болғанын, бірақ Каприви мектеп реформасы заңы және әскери жоспар сияқты «үлкен қателіктері» салдарынан осы күш-жігерді жойғанын қорытындылады. Томас Ниппердей Капривидің «Жаңа бағыты» империялық саясатты жүйелі және ашық қайта бағдарлауға бағытталған үміт беретін және оптимистік әрекет болғанын, бірақ сол кездегі партиялық жүйе, ерекше мүдделі топтардың қарсылығы, Пруссия мен империяның қалған бөлігі арасындағы шиеленіс және феодалдық аграрлық консервативизмнің және жартылай абсолютті әскери монархияның Капривидің ұтымды бюрократиялық консерватизміне деген жоғарыпарлық көзқарасы салдарынан сәтсіздікке ұшырағанын айтты. Ниппердей сонымен қатар Каприви императордың өзгермелілігін және үкіметке тікелей қатысуға деген ықыласын басқара алмағанын атап өтті. Ханс Ульрих Велер Капривидің «Жаңа бағыты» Бисмарк саясатымен кескілі үзілісті білдіргенін, бірақ ол кездескен проблемалар саяси қолдаусыз шешілмейтінін бағалады.
This image has been nuanced in recent years. Current scholarship no longer considers the decision not to extend the Reinsurance Treaty to have been a catastrophe and the treaty itself is seen as a stopgap rather than a stroke of diplomatic genius. An alternative evaluation of Caprivi developed gradually. In 1957, Heinrich Otto Meisner characterised him as a capable orator but a poor persuader. In his view, he was not a political general and as a "chancellor in uniform" was a politician of limited ability, a conscientious character who sought to persuade and be persuaded, and managed only through great toil and study to match what came naturally to others. In the late 1950s, Golo Mann painted a picture of Caprivi that was almost diametrically opposed to the negative evaluations of the first half of the twentieth century, characterising him as single minded, unbiased, and incorruptible: "among the series of German chancellors between 1890 and 1918, he was the best." According to Mann, Caprivi sought only to do what was right, but was politically inexperienced and naively expected to receive support from "good men," failing to realise that in politics few people are "good," nor can be good. Current research is more sober, but acknowledges that Caprivi had some important achievements. In 2006, Klaus Rüdiger Metze considered that Caprivi had understood that Germany was transforming from an agrarian economy to an industrial one and had helped this process through his social and trade policies. In Metze's view, Caprivi was capable of compromise and self criticism, as well as tenacious pursuit of his goals. Metze attributes the failure of his policy of liberal conservative reform to his inability to negotiate effectively with his internal political opponents. Heinrich August Winkler concludes that Caprivi and his allies in the Imperial service were motivated by an honest desire for reform, but that Caprivi undermined these efforts as a result of "major mistakes" like the school reform law and the military plan. Thomas Nipperdey argued that Caprivi's New Course was a promising and optimistic attempt at a systematic and open re orientation of Imperial politics and that it failed as a result of the particular party system at the time, the opposition of special interest groups, the tension between Prussia and the rest of the Empire, and the supercilious attitude of feudal agrarian conservativism and the semi absolute military monarchy towards Caprivi's rational bureaucratic brand of conservativism. Nipperdey also concludes that he failed to manage the Emperor's volatility and desire to participate directly in government. Hans Ulrich Wehler judged that Caprivi's New Course represented a sharp break with Bismarck's policy, but that the problems he faced were not resolvable without firm political support.
Жазбалар
Сөздер: Рудольф Арндт (ред.): Граф фон Капривидің Германия Рейхстагында, Пруссиялық жер мәжілісінде және ерекше жағдайлардағы сөздері. 1883–1893 жылдар. Өмірбаяны мен суреті қоса. Ernst Hofmann & Co., Берлин 1894 (цифрлық көшірме); Қайта басылым (= Deutsches Reich – Рейхсканцлер томы. II/I) Severus, Гамбург 2011, ISBN 978 3 86347 147 7. Хаттар: М. Шнайдевин (ред.): Хаттар: Deutsche Revue. 47/2 том, 1922 жыл.
Speeches: Rudolf Arndt (ed. ): Die Reden des Grafen von Caprivi im Deutschen Reichstage, Preußischen Landtage und bei besonderen Anlässen. 1883 1893. Mit der Biographie und dem Bildnis. Ernst Hofmann & Co., Berlin 1894 (Digitalisat); Reprint (= Deutsches Reich – Reichskanzler Vol. II/I) Severus, Hamburg 2011, ISBN 978 3 86347 147 7.
Letters: M. Schneidewin (ed. ): Briefe: Deutsche Revue. Vol. 47/2, 1922.