Пруссиялық маршал Блюхер: Наполеонға қарсы күрескер

Кіріспе

Пруссияның фельдмаршалы (1742–1819)

Гебхард Лебрехт фон Блюхер, Вальштаттың князі (; 21 желтоқсан 1742 – 12 қыркүйек 1819), граф (конт), кейіннен Вальштаттың князі (фюрст) атағына көтерілді, Пруссияның генерал-фельдмаршалы (фельдмаршал) болды. Ол 1813 жылы Лейпцигтегі Ұлттар шайқасында және 1815 жылы Ватерлоо шайқасында Наполеонға қарсы армиясын жетектеп, ең үлкен танымалдылыққа ие болды. Блюхер Росток қаласында отставкадағы армия капитанының ұлы ретінде дүниеге келді. Оның әскери мансабы 1758 жылы швед армиясында гусар болып басталып, 1760 жылы Помераниялық науқанда пруссиялықтарға тұтқынға түсті. Содан кейін ол Пруссия армиясына қосылып, Жеті жылдық соғыстың соңына дейін гусар офицері болып қызмет етті. 1773 жылы Фридрих Ұлы оны бағынбағаны үшін отставкаға жіберді. Фридрих 1786 жылы қайтыс болғанға дейін ол фермер болып жұмыс істеді, содан кейін Блюхер қайтадан қызметке қайтарылып, полковник атағын алды. Француз революциялық соғыстарындағы табыстары үшін Блюхер 1794 жылы генерал-майор, ал 1801 жылы генерал-лейтенант болды және 1806 жылы Наполеон соғыстары кезінде атқыштар корпусына қолбасшылық етті. 1813 жылы Пруссия мен Франция арасында қайтадан соғыс басталды және Блюхер 71 жасында қайтадан әрекетке кірісті. Ол шетелдік үстемдікті жою үшін күресте немістердің басты батыры болды. Ол Пруссияның далалық әскерлерінің толық генералы болып тағайындалды және Лутцен мен Баутцен шайқастарында Наполеонмен қақтығысты. Кейіннен ол Кацбах шайқасында француздарға қарсы маңызды жеңіске жетті. Блюхер Наполеонның жеңіліске ұшыраған Ұлттар шайқасында Шлезия армиясына қолбасшылық етті. Осы рөлі үшін Блюхер фельдмаршал атанды және Вальштат князі атағын алды. 1815 жылы Наполеон қайта оралғаннан кейін Блюхер Пруссияның Төменгі Рейн армиясының қолбасшылығын қабылдады және күштерін Веллингтон герцогының басқаруымен британдық және одақтас әскерлермен үйлестірді. Лигни шайқасында ол ауыр жарақат алды және пруссиялықтар шегінді. Сауыққаннан кейін Блюхер қайтадан басқаруды қолға алып, Ватерлоо шайқасында Веллингтонға қосылды, ал Блюхер армиясының араласуы одақтастардың соңғы жеңісіне шешуші рөл атқарды. Блюхер Берлин, Гамбург және Росток қалаларының құрметті азаматы атанды. Ол өзінің шарпыған мінезімен танымал болғандықтан, әскерлері оны "Маршал Алға!" ("Marschall Vorwärts") деп атады. Пол фон Гинденбургпен бірге ол тарихтағы ең жоғары наградаланған пруссиялық неміс әскері болды: Блюхер мен Гинденбург – Темір крестің Ұлы крест жұлдызымен марапатталған жалғыз пруссиялық неміс әскери шенеуніктері. Бір кезде Бреслаудағы (қазіргі Вроцлав) Блюхер алаңында оның ескеріті тұрды.

Gebhard Leberecht von Blücher, Fürst von Wahlstatt (; 21 December 1742 – 12 September 1819), Graf (count), later elevated to Fürst (sovereign prince) von Wahlstatt, was a Prussian Generalfeldmarschall (field marshal). He earned his greatest recognition after leading his army against Napoleon I at the Battle of the Nations at Leipzig in 1813 and the Battle of Waterloo in 1815. Blücher was born in Rostock, the son of a retired army captain. His military career began in 1758 as a hussar in the Swedish Army. He was captured by the Prussians in 1760 during the Pomeranian Campaign and thereafter joined the Prussian Army, serving as a hussar officer for Prussia during the remainder of the Seven Years' War. In 1773, Blücher was forced to resign by Frederick the Great for insubordination. He worked as a farmer until the death of Frederick in 1786, when Blücher was reinstated and promoted to colonel. For his success in the French Revolutionary Wars, Blücher became a major general in 1794. He became a lieutenant general in 1801 and commanded the cavalry corps during the Napoleonic Wars in 1806. War broke out between Prussia and France again in 1813 and Blücher returned to active service at the age of 71. He became a leading hero of the Germans in the struggle to end foreign domination of their lands. He was appointed full general over the Prussian field forces and clashed with Napoleon at the Battles of Lützen and Bautzen. Later he won a critical victory over the French at the Battle of Katzbach. Blücher commanded the Prussian Army of Silesia at the Battle of the Nations where Napoleon was decisively defeated. For his role, Blücher was made a field marshal and received his title of Prince of Wahlstatt. After Napoleon's return in 1815, Blücher took command of the Prussian Army of the Lower Rhine and coordinated his force with that of the British and Allied forces under the Duke of Wellington. At the Battle of Ligny, he was severely injured and the Prussians retreated. After recovering, Blücher resumed command and joined Wellington at the Battle of Waterloo, with the intervention of Blücher's army playing a decisive role in the final allied victory. Blücher was made an honorary citizen of Berlin, Hamburg and Rostock. Known for his fiery personality, he was nicknamed Marschall Vorwärts ("Marshal Forward") by his soldiers because of his aggressive approach in warfare. Along with Paul von Hindenburg, he was the most highly decorated Prussian German soldier in history: Blücher and Hindenburg are the only Prussian German military officers to have been awarded the Star of the Grand Cross of the Iron Cross. A statue once stood in the square that bore his name, Blücherplatz, in Breslau (today Wrocław).

Ерте өмір

Блюхер 1742 жылғы 21 желтоқсанда Солтүстік Германиядағы Балтық порты Росток қаласында, кейін Мекленбург-Шверин герцогтығында дүниеге келді. Оның әкесі, Кристиан Фридрих фон Блюхер (1696–1761) – отставкадағы армия капитаны. Оның отбасы ақсүйектерге жатқан және кем дегенде 13 ғасырдан бері Солтүстік Германияда жер иеленген. Оның анасы – Доротея Мария фон Цюлов (1702–1769), ол да Мекленбургтен шыққан ескі ақсүйек отбасынан тегін алатын. Гебхард 16 жасында швед армиясына гусар ретінде қабылданып, әскери жолын бастады. Ол кезде Швеция Пруссиямен жеті жылдық соғыста соғысып жатқан. Блюхер 1760 жылғы Померания жорығына қатысты, онда пруссиялық гусарлар оны шайқаста тұтқынға алды. Пруссиялық полктің полковнигі Вильгельм Себастьян фон Беллинг (алыс туыс) жас гусардың қабілетіне әсерленіп, оны өз полкіне қабылдады. Блюхер жеті жылдық соғыстың келесі шайқастарына қатысып, гусар офицері ретінде жеңіл атқыштар ісінде көп тәжірибе жинады. Бірақ бейбіт уақытта оның жалынды мінезі түрлі шектен шығуларға, мысалы, 1772 жылы поляк көтерілісін қолдады деген күдікпен дін қызметкерін жазалауға алып келді. Осының салдарынан ол майор шеніне ие бола алмады. Блюхер 1773 жылы отставкаға кету туралы өрескел хат жолдады, ал Ұлы Фридрих оған: «Капитан Блюхер өзін қалай қаласа солай істей берсін» (1773) деп жауап берді. Блюхер шаруашылықпен айналысып, 15 жыл ішінде қаржылық тәуелсіздікке қол жеткізіп, масон болды. Ұлы Фридриктің өмірінде Блюхер әскерге қайта орала алмады. Алайда, 1786 жылы монарх қайтыс болды, ал келесі жылы Блюхер бұрынғы полкінде майор шенімен қайта қызметке кірді. 1787 жылы Нидерландыға жасалған жорыққа қатысып, келесі жылы подполковник болып тағайындалды. 1789 жылы Пруссияның ең жоғары әскери ордені – «Pour le Mérite» орденімен марапатталды, ал 1794 жылы Қызыл гусарлар полкінің полковнигі болды. 1793 және 1794 жылдары Блюхер француз әскеріне қарсы атқыштар шайқастарында көзге түсті, ал 1794 жылғы 28 мамырда Кирвейлердегі жеңісі үшін генерал-майор шеніне көтерілді. 1801 жылы генерал-лейтенант атағын алды.

Blücher was born on 21 December 1742 in Rostock, a Baltic port in northern Germany, then in the Duchy of Mecklenburg Schwerin. His father Christian Friedrich von Blücher (1696–1761), was a retired army captain, and his family belonged to the nobility and had been landowners in northern Germany since at least the 13th century. His mother was Dorothea Maria von Zülow (1702–1769), who also belonged to an old noble family from Mecklenburg. Gebhard began his military career at the age of 16, when he joined the Swedish Army as a hussar. At the time, Sweden was at war with Prussia in the Seven Years' War. Blücher took part in the Pomeranian campaign of 1760, where Prussian hussars captured him in a skirmish. The colonel of the Prussian regiment, Wilhelm Sebastian von Belling (a distant relative), was impressed with the young hussar and had him join his own regiment. Blücher took part in the later battles of the Seven Years' War, and as a hussar officer, gained much experience in light cavalry work. In peace, however, his ardent spirit led him into excesses of all kinds, such as the mock execution of a priest suspected of supporting Polish uprisings in 1772. As a result, he was passed over for promotion to major. Blücher submitted a rude letter of resignation in 1773, which Frederick the Great replied to with "Captain Blücher can take himself to the devil" (1773). Blücher settled down to farming. Within 15 years, he had acquired financial independence and had become a Freemason. During Frederick the Great's lifetime, Blücher could not return to the army. However, the monarch died in 1786, and the following year, Blücher was reinstated as a major in his old regiment, the Red Hussars. He took part in the expedition to the Netherlands in 1787, and the next year was promoted to lieutenant colonel. In 1789, he received Prussia's highest military order, the Pour le Mérite, and in 1794, he became colonel of the Red Hussars. In 1793 and 1794, Blücher distinguished himself in cavalry actions against the French, and for his victory at Kirrweiler on 28 May 1794, he was promoted to major general. In 1801, he was made a lieutenant general.

Наполеон соғыстары

Блюхер 1805 жылы Пруссиядағы соғыс партиясының жетекшілерінің бірі болды, ал 1806 жылғы апатты науқанда кавалерия генералы болды. Йена-Ауэрштедт шайқасында Блюхер Ауэрштедт түбінде шайқасып, пруссиялық ат әскерінің шабуылдарын бірнеше рет бастады, бірақ сәттілікке жете алмады. Ол жараланған әскерлердің шегінуі кезінде Хохенлоге князі Фредерик Луи корпусынан құралған артқы күзетке басшылық етті. 28 қазанда Пренцлау шайқасынан кейін негізгі корпустың капитуляциясымен ол солтүстік-шығысқа қарай жол таба алмады. Ол корпусының қалған бөлігін солтүстік-батысқа қарай алып кетті. Бұрын Саксонияның Ұлы герцогы Карл Август басқарған дивизиямен күштерін толықтырып, Блюхер және оның жаңа штаб бастығы Герхард фон Шарнхорст күштерін 21 000 сарбаз бен 44 зеңбірекпен екі шағын корпусқа қайта ұйымдастырды. Дегенмен, ол 6 қарашада Любек шайқасында екі француз корпусына ұшырады. Келесі күні, 40 000 француз әскерімен Дания шекарасына тығылып, ол 10 000-нан аспайтын сарбаздарымен Ратекауда капитуляциялауға мәжбүр болды. Блюхер капитуляция шартына азық-түлік пен оқ-дәрі жетіспеуіне байланысты берілуге мәжбүр болғанын және оның сарбаздарына француз әскерлері көшеде құрмет көрсетуі керектігін жазды. Оған қылышын сақтап, тек абырой сөзімен шектелген еркін жүріп-тұруға рұқсат берілді. Көп ұзамай ол болашақ маршал Клод Виктор Перринге, Беллуно герцогіне айырбасталды және соғыс аяқталғанға дейін Померанияда, Берлинде және Кенигсбергде белсенді қызмет етті. Соғыстан кейін Блюхер Патриот партиясының табиғи көшбасшысы ретінде қарастырылды, ол Наполеон билігі кезінде тығыз байланыста болды, бірақ 1809 жылғы соғыста Австриямен одақтасуға деген үміті көңіл көшірді. Осы жылы ол кавалерия генералы болды. 1812 жылы ол Ресей мен Францияның одағы туралы ашық пікір білдіргендіктен, Померанияның әскери губернаторы лауазымынан шақырылып, сарайдан қуылды. 1813 жылдың көктемінде Азаттық соғысы басталғаннан кейін Блюхер қайтадан жоғары қолбасшылыққа тағайындалды және Лютцен мен Баутцен шайқастарында болды. Жазғы бітім кезінде ол пруссиялық күштерді ұйымдастыру бойынша жұмыс істеді; соғыс қайта басталғанда, ол Силезия армиясының бас қолбасшысы болды, Август фон Гнайзенау және Карл фон Мюфлинг оның басты штаб офицерлері болды және күзгі науқан кезінде оның қол астында 40 000 пруссиялық және 50 000 орыс әскері болды. Блюхердің ең көрнекті әскери қасиеті – оның талмайтын күш-жігері. Алтыншы коалиция армияларында жиі кездесетін шешімсіздік пен мүдделердің қайшылығы оны тынышсыз қарсыласқа айналдырды. Егер ол басқаларды ынтымақтасуға итермелей алмаса, ол қолдағы жұмысты өзі орындауға дайын болды, бұл басқа генералдарды оның басшылығына еруге мәжбүр етті. Ол Кацбахта маршал Макдональдты жеңіп, Мёккернде маршал Мармонтты жеңіп, Лейпцигтегі Ұлттар шайқасында Наполеонды шешуші жеңіске жеткізді. Блюхердің әскері шайқастың соңғы күнінің кешінде Лейпцигке шабуыл жасады. Бұл Наполеон мен Блюхер арасындағы төртінші шайқас және Блюхер жеңген алғашқы шайқас болды. Мёккерн күні (1813 жылғы 16 қазанда) Блюхер фельдмаршал атанды. Кейіннен ол өзінің талмайтын күш-жігеріне байланысты «Маршал Алға» деген лақап атқа ие болды. Жеңістен кейін ол француздарды әдеттегідей күшпен қуды. 1813–1814 жылдардың қысында Блюхер өзінің бас штаб офицерлерімен коалициялық билеушілерді соғысты Францияның өзіне жеткізуге итермелеуде маңызды рөл атқарды. Бриен шайқасы мен Ла-Ротьер шайқасы 1814 жылы Францияның солтүстік-шығысында өткен атақты науқанның бірінші кезеңінің басты оқиғалары болды. Олардан кейін Наполеонның Блюхерді Шампубер, Вошамп және Монмирайде жеңгені тез болды. Алайда пруссиялық көшбасшының батылдығы төмендеуі мүмкін емес еді, ал оның француздарға қарсы жеңісі, Лаонда (9 және 10 наурыз) науқанның тағдырын шешті. Алайда, оның денсаулығы алдыңғы екі айдың ауыртпалығынан қатты зардап шекті және ол бұзылуға ұшырады, оның салдарынан ол көзі көрмей қалды және француз оны филмен жүкті еткен деген ойға келді. Доминик Ливен бұл оқиға «коалициялық әскерлердің командалық құрылымының әлсіздігін және Силезия армиясының Блюхердің күш-жігеріне, батылдығына және харизмасына қаншалықты тәуелді екенін көрсетті» деп жазды. Нәтижесінде Лаон шайқасынан кейін бір аптадан астам уақыт бойы Силезия армиясы соғыста пайдалы рөл атқармады. Осыдан кейін Блюхер өзінің күш-жігерін Принц Шварценбергтің Богемия армиясының операцияларына бағыттады, және соңында бұл армиялар Парижге бірлесіп бетке бұрды. Монмартр жеңісі, одақтастардың француз астанасына кіруі және Бірінші Империяның құлауы тікелей салдары болды. Блюхер Париж қаласын француз армиясының Пруссияға келтірген азаптары үшін қатты жазалауға ниеттенді, бірақ одақтас қолбасшылар араласты. Герцог Веллингтонның айтуынша, Блюхердің жоспарларының бірі Шамп де Марс жанындағы Йена көпірін жаруды көздеген.

Blücher was one of the leaders of the war party in Prussia in 1805, and he served as a cavalry general in the disastrous campaign of 1806. At the double Battle of Jena Auerstedt, Blücher fought at Auerstedt, repeatedly leading the charges of the Prussian cavalry, but without success. During the retreat of the broken armies, he commanded the rearguard composed of Frederick Louis, Prince of Hohenlohe's corps. With the capitulation of the main body after the Battle of Prenzlau on 28 October, he found his march toward the north east blocked. He led the remnant of his corps away to the north west. Reinforcing his numbers with a division previously commanded by Karl August, Grand Duke of Saxe Weimar, Blücher and his new chief of staff, Gerhard von Scharnhorst, reorganised his forces into two small corps totaling 21,000 men and 44 cannons. Nevertheless, he was defeated by two French corps at the Battle of Lübeck on 6 November. The next day, trapped against the Danish frontier by 40,000 French troops, he was compelled to surrender with less than 10,000 soldiers at Ratekau. Blücher insisted that clauses be written in the capitulation document that he had had to surrender due to lack of provisions and ammunition, and that his soldiers should be honoured by a French formation along the street. He was allowed to keep his sabre and to move freely, bound only by his word of honour. He was soon exchanged for future Marshal Claude Victor Perrin, Duc de Belluno, and was actively employed in Pomerania, at Berlin, and at Königsberg until the conclusion of the war. After the war, Blücher was looked upon as the natural leader of the Patriot Party, with which he was in close touch during the period of Napoleonic domination, but his hopes of an alliance with Austria in the war of 1809 were disappointed. In this year, he was made general of cavalry. In 1812, he expressed himself so openly on the alliance of Russia with France that he was recalled from his military governorship of Pomerania and virtually banished from the court. Following the start of the War of Liberation in the spring of 1813, Blücher was again placed in high command, and he was present at Lützen and Bautzen. During the summer truce, he worked on the organisation of the Prussian forces; when the war was resumed, he became commander in chief of the Army of Silesia, with August von Gneisenau and Karl von Müffling as his principal staff officers and 40,000 Prussians and 50,000 Russians under his command during the autumn campaign. The most conspicuous military quality displayed by Blücher was his unrelenting energy. The irresolution and divergence of interests usual in Sixth Coalition armies found in him a restless opponent. Knowing that if he could not induce others to co operate, he was prepared to attempt the task at hand by himself, which often caused other generals to follow his lead. He defeated Marshal MacDonald at the Katzbach, and by his victory over Marshal Marmont at Möckern led the way to the decisive defeat of Napoleon at the Battle of the Nations at Leipzig. Blücher's own army stormed Leipzig on the evening of the last day of the battle. This was the fourth battle between Napoleon and Blücher, and the first that Blücher had won. On the day of Möckern (16 October 1813), Blücher was made a field marshal. He later earned the nickname "Marshal Forwards" due to his tireless energy. And after the victory, he pursued the French with his accustomed energy. In the winter of 1813–1814, Blücher, with his chief staff officers, was mainly instrumental in inducing the Coalition sovereigns to carry the war into France itself. The Battle of Brienne and the Battle of La Rothière were the chief incidents of the first stage of the celebrated 1814 campaign in north east France, and they were quickly followed by victories of Napoleon over Blücher at Champaubert, Vauchamps, and Montmirail. The courage of the Prussian leader was undiminished, though, and his victory against the vastly outnumbered French, at Laon (9 and 10 March) practically decided the fate of the campaign. However, his health had been severely affected by the strains of the previous two months, and he now suffered a breakdown, during which he lost his sight and suffered a delusion that a Frenchman had impregnated him with an elephant. Dominic Lieven wrote that the breakdown, "revealed the fragility of the coalition armies' command structure and just how much the Army of Silesia had depended on Blücher's drive, courage, and charisma The result was that for more than a week after the battle of Laon, the Army of Silesia played no useful role in the war". After this, Blücher infused some of his energy into the operations of the Prince Schwarzenberg's Army of Bohemia, and at last this army and the Army of Silesia marched in one body directly towards Paris. The victory of Montmartre, the entry of the allies into the French capital, and the overthrow of the First Empire were the direct consequences. Blücher was in favour of punishing the city of Paris severely for the sufferings of Prussia at the hands of the French armies, but the allied commanders intervened. According to the Duke of Wellington, one of Blücher's plans involved blowing up the Jena Bridge near the Champ de Mars:

1814 жылы жеңістері үшін Пруссия королі Фридрих Вильгельм III Блюхерді Вальштатт графы (Силезиядағы Кацбах шайқасының жерінде) етіп жариялады. Король оған сондай-ақ Төменгі Силезиядағы Крибловицке (қазіргі Польшадағы Кробиеловице) жақын жердегі иеліктер мен Берлиндегі Парижер плацтағы 2-ғимаратта (1930 жылы АҚШ-тың Берлиндегі елшілігіне айналды) салтанатты үй берді. Одан кейін Блюхер Англияға сапар шекті, онда оны патшалық құрметпен қарсы алып, барлық жерде ыстық ықыласпен қарсы алды. Оксфорд университеті оған құрметті докторлық диплом (құқық докторы) берген кезде, ол әзілдеп, егер оны доктор етсе, олар Гнайзенауды кемінде дәріханашы еткені жөн дейді: «Егер мен рецепт жазсам, ол дәрі таблеткаларын жасады».

Жүз күн және кейінгі өмір

Соғыстан кейін Фридрих Вильгельм III Блюхерге Нойштадт (қазіргі Прудник) ауданында жер берді. Сол жылдың қарашасында Блюхер Кунзендорф, Мюльсдорф, Ваккенау және Ахтхубенді жергілікті фермер Хюбнерге 2000 талер, зығыр матасы мен жіп орамаларына айырбастау үшін жалға берді. Оның әйелі де Кунзендорфқа көшіп келді. Нойштадт ауданында тұрғанда, ол қаза тапқан жауынгерлердің отбасыларын қаржыландырды, жергілікті шіркеудің пасторына күн сайын бірнеше литр сыра берді және кедейлерді емдеу үшін Нойштадттан шақырылған дәрігерге ақы төледі. Оның күш-жігерінің арқасында Кунзендорфта "Блюхер бұлағы" деп аталатын денсаулық сақтау орны құрылды (ол 1945 жылы Нойштадт шайқастарында қамалмен бірге қирады). Соғыстан кейін Блюхер Силезияға зейнетке шықты. Бірақ Наполеонның Эльбадан қайтып оралуы және Жүз күндік науқанның басында Парижді басып алуы оны қайтадан қызметке шақырды. Ол Төменгі Рейн армиясына қолбасшы болып тағайындалды, ал Гнайзенау тағы да штаб бастығы болды. 1815 жылғы Ватерлоо науқанының бастапқы кезеңінде прустар Лигниде (16 маусым) ауыр жеңіліске ұшырады. Осы шайқаста ескі фельдмаршал бірнеше сағат бойы өлген атының астында қалды, кавалерия оның үстінен бірнеше рет өтті, оның өмірін оның көмекшісі граф Ностиц құтқарып қалды. Ностиц Блюхердің шені мен кім екенін француздардан жасыру үшін қолбасшысының үстіне плащ лақтырды. Блюхер бірнеше сағат бойы басқаруға қабілетсіз болғандықтан, Гнайзенау басқаруды өз қолына алып, жеңілген армияны кері шегіндіріп, қайта жинады. Гнайзенау Веллингтонға сенімсіздік танытса да, ол Блюхердің соңғы бұйрығына бағынып, армияның шегінуін Лиежге емес, Ваврге қарай бағыттады, осылайша прустар мен Веллингтонның ағылшын-қайырымды әскерлерінің бірігу мүмкіндігін сақтап қалды. Жарақаттарын рабарба мен сарымсақтан жасалған емдік құралмен жуып, ішкі органдарын шнапспен нығайтып, Блюхер әскеріне қайта қосылды. Гнайзенау британдықтар бұрынғы келісімдерін бұзды деп қорқып, шегінуді жақтады, бірақ Блюхер оны Ватерлоода Веллингтонға қосылу үшін екі корпусты жіберуге көндірді. Содан кейін ол армиясын лайлы жолмен, қиын жағдайда Ватерлоо майданына кешкісін жеткізді. Жасы, жараларының ауырсынуы және атқа отыру үшін жұмсаған күшіне қарамастан, Бернард Корнуэллдің айтуынша, бірнеше сарбаз Блюхердің жоғары көтеріңкі көңіл күйіне және Наполеонды жеңуге деген қажырлы ниетіне куә болды: шайқас шешілмей тұрғанда, Блюхердің әскері шешуші және күшті әсер етті, оның алғы шебі Наполеонның қажетті резервтерін тартып алды, ал оның негізгі күштері француз қарсылығын басып тастауға көмектесті. Бұл жеңіс прустардың француздарды аяусыз қууы арқылы шешуші жеңіске жол ашты. Екі коалициялық армия 7 шілдеде Парижге кірді. Блюхер бірнеше ай француз астанасында болды, бірақ жасы мен денсаулығының нашарлауы оны Силезиядағы Крибловицке зейнетке шығуға мәжбүр етті. Британ үкіметінің шақыруымен ол Англияға тағы бір ресми сапар жасады, онда оның армиясы мен Ватерлоо науқанындағы рөлі үшін оған ресми түрде алғыс айтылды. Оның каретасы Лондонға қарап тұрған Блэкхит төбесінде тоқтағанда, ол: "Бұл қандай қала екен, тонауға татырлық!" - деп айқайлаған деседі. 1819 жылдың 12 қыркүйегінде Крибловицте 76 жасында қайтыс болды. Ол қайтыс болғаннан кейін оның денесіне ескеретін мазар салынды. 1945 жылы Красная Армия Крибловицті басып алғанда, кеңес әскерлері Блюхердің мазарына еніп, оның сүйектерін шашыратып тастады. Кеңес әскерлері оның бас сүйегін футбол ретінде пайдаланған деген хабар бар. 1989 жылдан кейін оның сүйектерінің бір бөлігін поляк діни қызметкері алып, қазіргі Польшаның Кробьеловице қаласынан үш шақырым қашықтықтағы Сосница (немісше: Schosnitz) шіркеуінің катакомбасына жерледі.

After the war, Frederick William III gave Blücher properties in the area of Neustadt (now Prudnik). In November of the same year, Blücher leased Kunzendorf, Mühlsdorf, Wackenau and Achthuben to a local farmer, Hübner, in exchange for 2,000 thalers, rolls of linen cloth and yarn. His wife also moved to Kunzendorf. While living in the area of Neustadt, he financed the families of the fallen soldiers, gave a few liters of beer to the local parish priest every day, and paid a doctor from Neustadt to treat the poor. Thanks to his efforts, a health resort called "Blücher's Spring" was established in Kunzendorf (it was destroyed together with the castle as a result of the battles of the Neustadt in 1945). After the war, Blücher retired to Silesia. However, the return of Napoleon from Elba and his entry into Paris at the start of the Hundred Days, called him back to service. He was put in command of the Army of the Lower Rhine, with Gneisenau serving again as his chief of staff. At the outset of the Waterloo Campaign of 1815, the Prussians sustained a serious defeat at Ligny (16 June), in the course of which the old field marshal lay trapped under his dead horse for several hours and was repeatedly ridden over by cavalry, his life saved only by the devotion of his aide de camp Count Nostitz, who threw a greatcoat over his commander to obscure Blücher's rank and identity from the passing French. As Blücher was unable to resume command for some hours, Gneisenau took command, drew off the defeated army, and rallied it. In spite of Gneisenau's distrust of Wellington, he obeyed Blücher's last orders to direct the army's retreat towards Wavre, rather than Liège, to keep alive the possibility of joining the Prussian and Wellington's Anglo allied armies together. After bathing his wounds in a liniment of rhubarb and garlic, and fortified by a liberal internal dose of schnapps, Blücher rejoined his army. Gneisenau feared that the British had reneged on their earlier agreements and favored a withdrawal, but Blücher convinced him to send two corps to join Wellington at Waterloo. He then led his army on a tortuous march along muddy paths, arriving on the field of Waterloo in the late afternoon. In spite of his age, the pain of his wounds, and the effort it must have taken for him to remain on horseback, Bernard Cornwell states that several soldiers attested to Blücher's high spirits and his determination to defeat Napoleon:

With the battle hanging in the balance, Blücher's army intervened with decisive and crushing effect, his vanguard drawing off Napoleon's badly needed reserves, and his main body being instrumental in crushing French resistance. This victory led the way to a decisive victory through the relentless pursuit of the French by the Prussians. The two Coalition armies entered Paris on 7 July. Blücher remained in the French capital for a few months, but his age and infirmities compelled him to retire to his Silesian residence at Krieblowitz. At the invitation of the British government, he made another state visit to England, to be formally thanked for his army and his role in the Waterloo Campaign. When his carriage stopped on Blackheath Hill, overlooking London, he is said to have exclaimed, "What a city to sack!" He died at Krieblowitz on 12 September 1819, aged 76. After his death, an imposing mausoleum was built for his remains. When Krieblowitz was conquered by the Red Army in 1945, Soviet soldiers broke into the Blücher mausoleum and scattered the remains. Soviet troops reportedly used his skull as a football. After 1989, some of his remains were taken by a Polish priest and interred in the catacomb of the church in Sośnica (German: Schosnitz), three km from the now Polish Krobielowice.