Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Людовико Сфорцаның сүйіктісі (1473–1536)
Mistress of Ludovico Sforza (1473–1536)
Сесилия Галлерани (; 1473 жылдың басында – 1536) – Милан герцогы Людовико Сфорца, сондай-ақ Лодовико иль Моро деп белгілі болған, оның көптеген сүйіктілерінің арасындағы ең сүйікті және танымал сүйіктісі болды. Ол Леонардо да Винчидің "Мысықшалы әйел" (шамамен 1489 жыл) картинасының моделі ретінде ең көп танылды. Суретке түскен кезде ол Леонардоны, сол кезде Сфорцаның сарай суретшісі болып жұмыс істеген, миландық зиялылар философия және басқа да мәселелерді талқылаған жиналыстарға шақырды. Сесилия өзі осы талқылауларды жүргізді.
Cecilia Gallerani (; early 1473 – 1536) was the favourite and most celebrated of the many mistresses of Ludovico Sforza, known as Lodovico il Moro, Duke of Milan. She is best known as the subject of Leonardo da Vinci's painting The Lady with an Ermine (circa 1489). While posing for the painting, she invited Leonardo, who at the time was working as court artist for Sforza, to meetings at which Milanese intellectuals discussed philosophy and other subjects. Cecilia herself presided over these discussions.
Отбасы және ерте өмірі
Сесилия 1473 жылдың басында Сиена қаласындағы көп балалы отбасында дүниеге келді. Оның әкесінің аты Фацио Галлерани еді. Ол аристократиядан емес еді, бірақ Милан сарайында бірнеше маңызды қызметтер атқарды, соның ішінде Флоренция Республикасы мен Лукка Герцогтығындағы елшілік лауазымында болды. Оның анасы Маргарита Бусти, белгілі заң ғалымының қызы еді. Ол алты бауырымен бірге латын тілі мен әдебиетті оқыды. 1483 жылы, он жасында Сесилия Стефано Висконтиге құда түсті, бірақ 1487 жылы белгісіз себептермен бұл құдалық бұзылды. 1489 жылдың мамыр айында ол Монастеро Нуово монастыріне кетті, және сол жерде Людовикомен танысқан болуы мүмкін.
Cecilia was born in early 1473 into a large family from Siena. Her father's name was Fazio Gallerani. He was not a member of the nobility, but he occupied several important posts at the Milanese court, including the position of ambassador to Republic of Florence and Duchy of Lucca. Her mother was Margherita Busti, the daughter of a noted doctor of law. She was educated alongside her six brothers in Latin and literature. In 1483 at the age of ten, Cecilia was betrothed to Stefano Visconti, but the betrothal was broken off in 1487 for unknown reasons. In May 1489, she left home for the Monastero Nuovo, and it was possibly there where she met Ludovico.
Людовико Сфорцаның сүйіктісі
Галлерани өмір бойы музыкалық дарыны бар, латын және итальян тілдерінде өлеңдер жазған ғалым болды. Ол 16 немесе 18 жасында Милан герцогы Людовико Сфорцаның, "Иль Мороның" сүйіктісі болды және оның Миландық сарайындағы, герцогтік сарайдың Порта Джовиядағы пәтерлерінде зиялы элитаны қонаққа шақырып, көңіл көтеруді ұнатты. Ол Сфорцаның сүйікті серігі болған, бірақ саяси тұрғыдан қабылдауға болатын деңгейде әлеуметтік жағдайы төмен болды; ұлдары Чезаре 1491 жылдың 3 мамырында дүниеге келгеннен кейін, Сфорца отбасын сарайлы үйлермен қамтамасыз етуді жалғастырды, Галлераниға итальян графымен үйленуді ұйымдастырды және Чезареге Милан қаласындағы жоғары шіркеу лауазымдарын берді. Галлерани мен ұлы Кастелло Сфорцада шамамен бір жылға дейін тұрды, герцогтың Феррара герцогының қызымен (Венгрия королевасының немересі) ұзаққа созылған некелерін тойлауға мүмкіндік болды. 16 жасар герцогиня Беатрис д’Эсте олардың қарым-қатынасын біліп, оларды шығарып жіберуді талап етті. Алғашқыда олар Верме сарайына орналастырылды, бірақ 1492 жылы Галлераниге Карманьола сарайы берілді, ол Сфорцаға адал қызмет етуге уәде берген герцогтың ұлына үйленді. Сесилия мен Людовиконың ұлы Чезаре 1498 жылы Милан қаласындағы Сан-Назаро-Маджоре (Бролодағы Сан-Назаро) шіркеуінің аббаты, ал 1505 жылы Милан каноны болды. Ол 1512 жылы қайтыс болды.
Gallerani was a lifelong scholar with a musical gift and love of poetry, which she composed in Latin and Italian. She became a mistress of the Duke of Milan, Ludovico Sforza "il Moro" when she was 16 or 18 and enjoyed entertaining the intellectual elite out of her apartments in his Milanese castle and seat of the ducal court at the Porta Giovia. It is supposed that she was Sforza's preferred partner but too low in social rank to be politically acceptable match; after their son Cesare was born May 3, 1491, Sforza continued to provide for the family with palatial homes, an arranged marriage for Gallerani with an Italian count, and senior church appointments for Cesare in Milan. Gallerani and son continued to live in Castello Sforza for up to a year, around when the duke's long negotiated marriage to a daughter of the Duke of Ferrara (and niece of the Queen of Hungary) could celebrated. The 16 year old Duchess Beatrice d'Este discovered the liaison and insisted on their removal. They were first installed in the Verme Palace until Gallerani was given a Carmagnola Palace in 1492, when she married the son of a duke who had pledged service to Sforza. Cecilia and Ludovico's son Cesare was made the abbot of the Church of San Nazaro Maggiore (San Nazaro in Brolo) of Milan in 1498 and 1505 he became canon of Milan. He died in 1512.
"Армины бар әйел" суреті
Кейде егжей-тегжейі даулы болғанымен, Леонардо да Винчидің әйгілі, тірідей сом портреті сарапшылар тарапынан Сесилия Галлераниді Сфорцеко қамалында тұрған кезінде суреттелген деп есептеледі; 1992 жылы Шелл мен Сирони бірлесіп, оның 1490 жыл шамасында, замандас деректерді салыстырып, түзеу арқылы салынғанын анықтады. Да Винчи Кастелло Сфорца сарайының суретшісі және инженеры болған, алайда ол герцогиняны суреттемеген деген болжам бар, бұл оның сүйіктісіне қатысты болған қорлықтан туындап, суретке отырудан бас тартқанын көрсетеді. (Ол кейін басқа да сүйіктілерді және Сфорцаның екінші әйелін суреттеді.) Да Винчи ермейін/сусарды өзінің туындыларында тазалықтың символы ретінде пайдаланды және оның мағынасы туралы жазды. Бірақ оның мағынасына қатысты басқа теориялар да бар, олар Сесилияның тегімен және жануардың грекше атауымен (галлая) байланысты, сондай-ақ Сфорцаның эмблемасы болуы мүмкін, ол Неаполь королінен ермейін орденін алғаннан кейін «l'Ermellino» деген лақап атын алды. Көркемсурет сыншылары екі тұлғаның бас сүйектері мен қолдары/лапаларының ерекше ұқсас екенін атап өтті, бұл нәзік ерекшеліктер Да Винчидің шеберлігін ғана емес, сонымен қатар символизмнің қырларын көрсетеді. Суреттің жасалған жылы мен тақырыбына қатысты академиялық пікірталас (бірақ оның түпнұсқалығына емес) 1800 жылы поляк князі Адам Йержи Чарторыскидің анасы, ханшайым Изабеллаға сыйлық ретінде сатып алғанға дейін, туындыны сипаттайтын артефакттардың жетіспеуіне байланысты туындады. Алайда, Изабелла д’Эстеге бір кезде қарызға берілген Галлеранидің портреті туралы хаттар сақталған, ол өзі Да Винчидің өнерінің жанкүйері болған. Өтінішке жауабында Галлерани ол енді өзіне ұқсамайтынын айтты, себебі ол сол кезде өте жас болған және «егер бізді бірге көретін болса, ешкім оның мен үшін жасалғанын ойламас еді». «Өзіне ұқсамайтындықтан тартынғанымен, Сесилия келісті және келесі айда сурет ризашылықпен қайтарылды».
Although at times the details have been disputed, Leonardo da Vinci's famous lifelike portrait is considered by experts to be of Cecilia Gallerani while she still lived in Castello Sforzeco; in 1992 Shell and Sironi concluded it to have been painted around 1490 by cross referencing and correcting the interpretation of contemporaneous evidence. Da Vinci was the Castello Sforza court artist and engineer, yet it is believed he never painted the Duchess, which could mean she refused her own sitting on the basis of insult relating to the mistress. (He later painted other misstresses and the second wife of Sforza.) Da Vinci used the ermine/stoat was a symbol of purity in his works and wrote about its meaning. But other theories on its meaning include that it is a play on Cecilia's last name and the Greek word for the animal (gallay) and/or an emblem of Sforza, whose sobriquet became 'l'Ermellino' after being awarded the Order of the Ermine by the King of Naples. Art critics have noted that the skulls and hands/paws of the two figures are remarkably similar and these subtle details not only a testament to the skill of Da Vinci but also a hint at symbolism. The academic disagreements over the year and subject of the painting (but not its authenticity) owe to a lack of artifacts describing the work before its purchase in 1800 by Polish Prince Adam Jerzy Czartoryski as a gift to his mother Princess Isabella. But correspondence exists about a portrait of Gallerani once borrowed by Isabella d'Este who was herself a known admirer of da Vinci's artwork. In her reply to the request, Gallerani said it no longer looked like her because she had been so young then and "nobody seeing it and me together would suppose it was made for me". "Though reluctant because it no longer resembled her, Cecilia complied, and by the following month the picture was gratefully returned".
Кейінгі өмір, өлім және мұра
Графиня мен граф Людовико "Иль Бергамино" 1492 жылы герцог Сфорцадан үйлену сыйлығы ретінде Карминати де Брамбилья сарайын алды. Олардың бес баласы болды. 1512 жылы ұлы, ал 1515 жылы күйеуі қайтыс болғаннан кейін, ол Кремона қаласының жанындағы Сан-Джованни-ин-Кроче қаласына шегінді, бұл қала герцог графтың әкесіне 14 жылы берілген еді. Сесилия мен Людовико Сфорцаның ұлы Чезаре 1498 жылы Миланның Сан-Назаро-Маджоре шіркеуінің аббаты болды; 1505 жылы ол Милан каноны болды. Ол 1514 жылы қайтыс болды. Сесилия 1536 жылы белгісіз күні қайтыс болды. Ол Сан-Заведро шіркеуіндегі Карминати отбасының мазарында жерленген деген болжам бар. Банделло оны өнерді қолдаушы деп сипаттады. Басқалардың пікірінше, оның үйі Еуропадағы алғашқы салон болған.
The Countess and Count Ludovico "Il Bergamino" were given a palace, the Carminati de' Brambilla, as their wedding gift by Duke Sforza in 1492. They had five children. After the deaths of both her son in 1512 and husband in 1515, she retired to San Giovanni in Croce, a castle near Cremona that had been enfeoffed to the Count's father by the Duke in 14. Cesare, the son of Cecilia and Ludovico Sforza was made abbot of the Church of San Nazaro Maggiore of Milan in 1498; in 1505, he became canon of Milan. He died in 1514. Cecilia died on an unknown date in 1536. She was purportedly buried in the Carminati family tomb in the Church of San Zavedro. Bandello described her as a patron of the arts. According to others, hers was the first salon in Europe.
Мәдени сілтемелер
Леонардоның Сесилия портреті Роберт Харристің "Отан" атты альтернативті тарихи романының сюжетінде маңызды рөл атқарады. Романда бұл картина екінші дүниежүзілік соғыс кезінде сыбайлас наци шенеуніктері тарапынан заңсыз иеленеді. Кітаптың эпилогында портреттің шынында соғыс аяқталғанда Германиядан алып, Польшаға қайтарылғаны айтылады. Портрет "Түнгі портрет" романында да орталық орын алады. Роман 1400 жылдардың соңында Леонардоның портретті салуын және 1940 жылдары нацистер мен "Монументтер тобы" мүшелерінің "Мысықша киімдегі әйел" картинасы үшін күресін көрсету үшін уақыт желісін бөліп көрсетеді.
The Leonardo portrait of Cecilia plays an important role in the plot of the alternative historical novel Fatherland by Robert Harris. In the novel the painting is misappropriated by corrupt Nazi officials during the World War 2. The book's epilogue states that in real life, the portrait 'was recovered from Germany at the end of the war and returned to Poland.' The portrait also takes center stage in the novel The Night Portrait. The novel splits timelines between the late 1400s to depict Leonardo painting the portrait, and the 1940s, as the Nazis and the Monument Men contend over The Lady in Ermine painting.