Кіріспе

Канадалық парламенттік фракция

Ең Көрнектілердің адал оппозициясы, немесе жай ғана Ресми оппозиция, әдетте Халық қабылдауындағы екінші ірі партия (немесе партиялар тобы). Әдетте, ол парламенттік оппозицияның ең ірі партиясы болып табылады, ол үкімет құрамына кірмейтін Парламент мүшелерінен (депутаттардан) тұрады. Ресми оппозиция үкіметтің қызметін бақылаумен тапсырылған фракция ретінде қарастырылады. Сондай-ақ, ол көбінесе балама үкімет немесе "күтіп тұрған үкімет" ретінде қарастырылады. Ресми оппозиция кейде Адал оппозиция деп те аталады, бұл топ қазіргі үкіметке қарсы болғанымен, Корольге (Канада мемлекетінің бейнесі) және осылайша Канадаға адал бола береді деген идеяны көрсетеді. Ресми оппозицияның бұрынғы басшысы Майкл Игнатьев былай түсіндіреді:

Тарих

1921 жылғы сайлаудан кейін Прогрессивті партия, көбінесе аграрлық "наразылық" партиясы, Уильям Лайон Маккензи Кингтің либералдарынан кейін екінші орынды иеленді, бірақ ұлттық ұйымның болмауына байланысты ресми оппозиция болудан бас тартты. Артур Миген басқарған үшінші орынды алған Консервативтік партия ресми оппозицияға айналды. 1925 жылғы сайлаудың нәтижесінде ресми оппозиция, іс жүзінде, Палатадағы ең ірі партия – консерваторлар болды. Маккензи Кинг басқарған либералдар консерваторлардан ондаған орын кем болғанына қарамастан, азаматтық үкімет құра алды, себебі Кинг либералдары прогрессивтілердің қолдауын алып, үкіметте қала берді. Сол сияқты, Онтариода Онтарио прогрессивті-консервативтік партиясы ең үлкен фракцияға ие болды, бірақ 1985 жылғы сайлаудан кейін көп ұзамай ресми оппозицияға кетіп қалды, өйткені олардың азаматтық үкіметі сенімсіздік дауысынан жеңіліске ұшырады. Онтарионың екінші ірі партиясы – Онтарио либералдық партиясы 1985 жылдан 1987 жылға дейін Онтарио жаңа демократиялық партиясының қолдауымен үкімет жүргізді. 1993 жылы Реформа партиясы Квебек тәуелсіздігін жақтаған Bloc Québécois партиясының ресми оппозиция лауазымын атқару мүмкіндігіне күмән келтірді. Спикер Блоктың пайдасына шешім шығарды, өйткені олардың Реформадан екі орын артық болды. Блок ресми оппозиция болған кезде, Квебек мәселелері және ұлттық бірлік сұрақтар кезеңінде басымдыққа ие болды, көбінесе басқа оппозициялық партияларды ашуландырды (іс жүзінде, Реформа ғана ресми партия мәртебесіне ие болды, ал NDP және PC партиялары бұл шектің төменгі деңгейінде қалды). Дегенмен, Реформа Квебекке қатысты емес барлық мәселелер бойынша либералдарға қарсы негізгі оппозиция деп есептелді. 1995 жылы Блок жетекшісі Люсьен Бушардың оппозиция басшысы лауазымы оған АҚШ президенті Билл Клинтонмен кездесуге мүмкіндік бергенде, Реформа жетекшісі Престон Мэннингке де Бушардың сепаратистік ықпалын азайту үшін Клинтонмен кездесуге рұқсат берілді. 1987 жылы либералдар Жаңа Брансуик провинциялық заң шығарушы жиналысының 51-ші сессиясының барлық орындарын жеңіп алды. Парламент жүйесінің тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін премьер-министр Фрэнк МакКенна Камиль Терио басқарған өз фракциясының бірнеше мүшелерін ресми оппозиция ретінде тағайындады. Үкімет сондай-ақ сайлаудағы дауыс беру нәтижелері бойынша екінші орын алған Прогрессивті консервативтік партияға сұрақтар кезеңінде министрлерге жазбаша сұрақтар жолдауға рұқсат берді.

Арнайы артықшылықтар

Ресми оппозициялық партияның парламенттегі басқа оппозициялық партияларға қарағанда артықшылықтары бар. Олар үкіметтен кейін сөз сөйлеуге бірінші болып тағайындалады және басқа оппозициялық партияларға қарағанда сұрақтар сағатында көбірек уақыт алады. Бұған қоса, олар басқа партияларға қарағанда кеңірек кеңселерге ие, зерттеулерге қаржыландыру және үлкен штаттық қызметкерлерге қол жеткізеді. Оппозиция жетекшісінің Оттавада Сторноуэй деп аталатын ресми резиденциясы бар, сондай-ақ министрлерге берілетін жалақы мен басқа да артықшылықтарға ие. Атап айтқанда, жетекші және көлеңке кабинет мүшелері шетелден келген жоғары лауазымды қонақтармен кездесу мүмкіндігіне ие, бұл мүмкіндік әрқашан кіші партиялардың мүшелеріне берілмейді.

Сенат

Канада Сенатында ресми оппозиция да бар. Бұл – үкімет құрамына кірмейтін Сенаттағы ең ірі партия. Үкіметтік партияның саны Төменгі палатада айқындалғандықтан, Сенаттағы ресми оппозиция шын мәнінде Сенаттағы үкіметтік партиядан үлкен болуы мүмкін. Дегенмен, Сенатта үкімет азшылықта болған жағдайда да, Төменгі палатада мақұлданған заңдарды қабылдау қалыпты жағдай. Сенат көптеген заңдарды (Төменгі палатада жеңілген жағдайда сенімсіздік дауысын тудыратын заң жобаларын, мысалы, қаржы заңдарын қоспағанда) тоқтатуға номиналды түрде құқылы болғамен, бұл құқық іс жүзінде сирек қолданылады. Сенатта ресми оппозиция құратын партия міндетті түрде Төменгі палатадағы партиямен бірдей болуы керек емес. 1993 жылдан 2003 жылға дейін Сенаттағы ресми оппозиция – Канаданың прогрессивті консервативтік партиясы болды, тіпті 1993 жылдан 1997 жылға дейін Квебек блогы Төменгі палатада ресми оппозиция болған, содан кейін Канаданың реформалық партиясы, ал 1997 жылдан 2003 жылға дейін – Канадалық Альянс болды. Бұл себепті, Квебек блогы мен Реформалық партияда сенаторлар болған жоқ. Алайда, 2000 жылы сенатор Джерри Сент-Жермен прогрессивті консерваторлар партиясынан Канадалық Альянсқа өтіп, Канадалық Альянс Төменгі палатада ресми оппозицияны құрғандықтан, оны Сенаттағы оппозиция жетекшісі ретінде мойындау керек деді. Бірақ Канада Сенатының спикері оған қарсы шешім шығарды, себебі прогрессивті консерваторлар оппозициялық партиялардың ішінде үлкені болды.