Кіріспе

Шөп тәрізді өсімдіктер туысы

Автоматты таксобокс
|image = Cladium mariscus.jpeg
|image caption = Cladium mariscus
|taxon = Cladium
|authority = P. Browne
|synonyms ref =

Cladium mariscus subsp. jamaicense, немесе қамыш, тропикалық Американың батпақтары мен саванналарында кең таралған. Қамыштың кеңінен өсетін әдеттегі және белгілі бір аймағы – Флорида Эверглейдсы; «Шөп өзені» деп сипатталатын өсімдік осы қамыш. Эверглейдстің көптеген түрлері сияқты, C. jamaicense өте құнарсыз жағдайларда, әсіресе фосфорға кедей ылғалды жерлерде өседі. Тығыз қамыш жайлылары басқа өсімдік түрлерімен араласады. Бірге олар Эверглейдстің биологиялық әртүрлілігін қолдайтын бай тіршілік ортасын құрайды. Америка аллигаторлары да қамыштан ұя салады. Ауылшаруашылық ағын суларынан түсетін фосфор қамышқа қарағанда қамыс аралының тығыз өсуіне жағдай жасайды, бұл жануарлар мен құстардың суға қол жеткізуіне кедергі келтіреді. Эверглейдстегі 80 өсімдік және жануар түрі жойылу қаупінде немесе қауіпті жағдайда. Cladium mariscoides, немесе бұтақша, сонымен қатар сулы жер өсімдігі, бірақ ол солтүстікке қарай және басқа да сулы жерлерде, соның ішінде батпақтарда, ылғалды шалғынды жерлерде және көл жағалауларында кездеседі. Мұндай ерекше тіршілік ортасының талаптарына байланысты, ол Миннесота сияқты солтүстік штаттарда өте сирек кездеседі. «Миннесотада көл жағалауында C. mariscoides-тің өзін-өзі қамтамасыз ететін популяциясын табу – өте сирек оқиға». Оның тығыз жайлылар құру қабілеті өсімдіктердің әртүрлілігін азайтуға әкелуі мүмкін. Сондықтан, кейде оны басымдықты азайту үшін шабуды. Қамыш биоотын (этанол) өндіру үшін пайдалы болуы мүмкін, мүмкін жүгеріні алмастыруға болады. Балтық теңізіндегі Готландта Cladium mariscus шатырлау үшін қолданылады.

Қалдық деректері

†Cladium bicorne және †Cladium reidiorum түрлерінің бірнеше қазба эндокарптары Данияның Орталық Ютландиядағы Силькеборг қаласының жанындағы Фастерхольт аймағындағы орта миоцен шөгінділерінен сипатталған.

Түрлер

Бұл туысқа кіретін түрлердің саны даулы, әртүрлі авторлар екіден 60 түрге дейін дербес түрлер деп санайды. Қазіргі уақытта Кью Корольдік ботаникалық бағында үш түр қабылданады, олардың біреуі төрт түршеге ие. Cladium costatum Steyerm. – тек Венесуэла мен Гайанадан ғана белгілі.
Cladium mariscoides (Muhl.) Torr. – жылтыр сортаң (Солтүстік Американың шығысы, Лабрадордан Манитобаға дейін, оңтүстікке Флорида мен Техасқа дейін).
Cladium mariscus (L.) Pohl – үлкен сортаң шөп, сортаң.
Cladium mariscus subsp. californicum (S. Watson) Govaerts – Калифорния, Аризона, Нью-Мексико, Невада, Юта, Техас, Сонора, Коахуила.
Cladium mariscus subsp. intermedium Kük. – Австралия, Жаңа Каледония.
Cladium mariscus subsp. jamaicense (Crantz) Kük. – Латын Америкасы, Мексикадан Аргентинаға дейін; Батыс Үндістан; АҚШ-тың оңтүстік-шығысы, Техастан Делавэрге дейін; тропикалық Африкада және көптеген мұхит аралдарында табиғиланған, оның ішінде Канар аралдарында, Мадагаскарда, Жаңа Гвинеяда, Гавайиде.
Cladium mariscus subsp. mariscus – Еуропа, Солтүстік Азия және Солтүстік Африка, Ирландия мен Мароккодан Жапонияға дейін, Германия, Италия, Франция, Скандинавия, Польша, Балқан, Украина, Ресей, Сібір, Сауд Арабиясы, Иран, Гималай, Қазақстан, Қытай, Корея.